Yönetsel denetim süreci ve stratejik planlama ilişkisi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği

Yönetsel denetim süreci ve stratejik planlama ilişkisi, stratejik yönetim sistemiyle kendisini ifade etmektedir. Stratejik planlama, stratejik yönetim sürecinin temelidir. Yani bu yönetim sisteminin birinci aşaması olan planlama aşamasından sorumlu olmaktadır. Yönetsel denetim süreci ise stratejik yönetim sisteminin denetim aşamasından sorumludur. Stratejik planlama ve yönetsel denetim süreci arasındaki ilişki, iki kavramında ortak mekanizması olarak nitelendirilebilecek performans yönetimi sistemiyle ifade edilmektedir. Performans yönetimi, denetim temelli bir yönetim anlayışıdır. Aynı zamanda performans yönetimi, stratejik planlamanın uzantısıdır. Bu en önemli ilişkiye ek olarak, stratejik planlama ve yönetsel denetim süreci, stratejik yönetim siteminin unsurları olması itibariyle de aralarında sıkı bir ilişki vardır.Stratejik yönetim, kurumların var olan durum, misyon ve temel ilkeleri çerçevesinde geleceğe ilişkin bir vizyon ortaya koymalarını; bu vizyona uygun amaçlar ile bunlara ulaşmayı sağlayacak hedef ve stratejiler geliştirmelerini; buna ek olarak ölçülebilir performans göstergeleri oluşturarak performanslarını izleme ve değerlendirmeleri sürecini açıklayan katılımcı, esnek bir yönetim yaklaşımıdır.Stratejik yönetim üst yönetimin sorumluluğunda olan özel bir yönetim sistemidir. Kamu yönetiminde işletme alanından gelen ilke ve kavramlardan olan stratejik yönetim sistemi, genel yönetim sürecinden ayrı olarak düşünülmemelidir.Stratejik yönetim sistemi, birçok yönetsel faaliyete bütünlük kazandıran bir sistemdir. Kendi başına kullanıldığında anlam ifade etmeyen yönetsel faaliyetler stratejik yönetim sistemiyle hayat bulmaktadırlar. Stratejik yönetim sistemi, döngüsel bir süreç izlemektedir. Bu döngünün parçaları olarak, kurumların stratejik planları, performans programları, bütçeleri ve faaliyet raporları örnek verilebilir.Stratejik yönetim çalışmaları, kalite yönetim felsefesinin temel aksiyonlarını kullanarak sürekli iyileşme felsefesinden hareket etmektedir. Buradan hareketle stratejik yönetim, yöneticilerin uygulamış oldukları faaliyetleri yerinde saymayan, devamlı gelişen süreçler olarak tanımlayan son derece önemli çalışmalardır.Dünyada ve dolayısıyla Türkiye'de kamu yönetimi alanında son yıllarda ortaya çıkan ?yeni kamu yönetimi yaklaşımı? çerçevesinde reformlar yapılmaktadır. Bu yaklaşım, kamu yönetiminin; katılımcı ve paylaşımcı, şeffaf ve hesap verebilir, performans yönetimine dayalı, sonuç ve hedef odaklı, yerel ve yerinden yönetim ağırlıklı olarak yürütülmesini öngörmektedir.Türkiye'de kamu yönetiminde stratejik planlama ve dolayısıyla stratejik yönetim sistemi, gerçekleştirilen bir takım reform çabaları sonrasında uygulanmaya başlamaktadır. Bu reform çabalarının kuşkusuz en önemlisi 80 yıllık kamu mali denetim ve yönetim sistemimizi büyük oranda değiştiren 2003 yılında yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'dur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'yla kamu idarelerinde sorunlara veya gerçekleştirilecek hizmetlere stratejik yaklaşma anlayışı, vatandaş tepkilerini düşünerek hesap verilebilir, katılımcı ve yürütülen eylem ve faaliyetlerde saydam yönetim anlayışı sağlamaktadır.Araştırma, kamu yönetiminde stratejik yönetim sisteminin öneminin farkına varılması amacıyla yapılmıştır. Bu bakımdan, kamu idarelerine yönelik stratejik yönetim yönetsel faaliyetleri geniş uygulama anlatımlarıyla ele alınmıştır. Diğer yandan kamu idarelerinin çok büyük bir bütünü ifade etmelerinden ötürü belediyelerde stratejik yönetim konusuna değinilerek, kamu idareleri belediyeler üzerinden anlatılmıştır. Son olarak çalışmanın uygulama örnek modeli olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi stratejik yönetim süreci ele alınmıştır.Anahtar Kelimeler: Strateji, planlama, yönetim, süreç, stratejik yönetim, stratejik planlama, kamu, kamu yönetimi, denetim, reform, performans, performans yönetimi, yönetsel denetim.