Yüksek dereceli glial tümör hastalarında tedavi sonuçlarımızın ve sağkalımı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

Giriş: Beyin ve diğer SSS tümörleri, 40 yaş ve üstü erişkinlerde en sık görülen 8. Kanser türüdür. Gliomalar, tüm primer beyin ve SSS tümörlerinin %24'ünü oluşturur; bu tümörler histolojide, iyi huylu türlerden; en agresif ve ölümcül derece IV GBM'e kadar büyük farklılıklar göstermektedir. Son yıllarda gliomaların moleküler özelliklerinin daha iyi anlaşılması, hastaların genomik profillemeye dayalı olarak sınıflandırılmasına yardımcı olmuş ancak klinik deney sonuçlarında henüz önemli ilerlemeler kaydedilememiş, yeni ajanlara verilen yanıtlar şu ana kadar zayıf olmuştur. Yaptığımız çalışmanın amacı, yüksek dereceli glioma tanılı hastaların verileri analiz edilerek klinik belirtiler, tedavi sonuçları ve prognostik faktörlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi; bu verilerle, farklı glioma tiplerine sahip hastaların gelecekte tedavi ve yönetimini iyileştirmek için öngörü sağlanmasıdır. Materyal-Metod: Bu çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne başvurmuş, Ocak 2010 ve Aralık 2022 tarihleri arasında Derece 3 ve Derece 4 Glioma patolojik tanısı olmış olan 18 yaş ve üzerindeki hastalar dahil edilmiştir. Çalışma retrospektif olarak planlanmış olup, hasta özellikleri olarak tanı yaşı, cinsiyeti, ECOG performans skoru, tümörün histolojik subtipi, tümör lokalizasyonu, tümörün boyutu, uygulanan tedaviler, uygulanan cerrahi rezeksiyonun tipi, nükste kemoterapi alımı ve kür sayıları, radyoterapi alma durumu, relaps cerrahi olma durumu, komorbidite bilgileri, hasta dosyasından, hastane veritabanından ve patoloji raporlarından elde edilerek kayıt altına alınmıştır. Hastalarda progresyonsuz sağkalımı ve genel sağkalımı etkileyen faktörler değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada 324 yüksek dereceli glioma tanılı hastanın verileri incelenmiştir. Çalışmadaki hastaların tanı yaşı ortalaması 54'tür. Ortalama OS 36,92 ay, ortalama PFS-1 19,85 ay, ortalama PFS-2 17,58 ay olarak hesaplanmıştır. Yapılan tek değişkenli analizler sonucunda verilen tanı yaşı (p<0,001), başvuru anında nöbet şikayeti olması (p=0,013), relaps cerrahi (p=0,001), re-radiation (p=0,017), nükste KT alımı (p=0,013), Bevasizumab kullanımı (p<0,001) ve N/L oranı (p<0,001) değişkenlerinin OS ile anlamlı ilişkiye sahip olduğu anlaşılmıştır. Çok değişkenli analizde tanı yaşının (p<0,001), nükste KT alımının (p<0,001) ve N/L oranının (p=0,006) OS ile anlamlı ilişkileri sürmüş ancak başvuru anında nöbet şikayetinin olması, relaps cerrahi, re-radiation ve Bevasizumab kullanımı değişkenlerinin anlamlılığı kaybolmuştur. PFS-1 için yapılan tek değişkenli analiz sonucunda, tanı yaşı değişkeninde anlamlı sonuç elde edilmiştir. Tanı yaşı 55'in üzerinde olan hastaların PFS-1 değeri, tanı yaşı 55 ve 55'in altında olanlara göre 2,17 kat daha kötüdür (p<0,001). Çok değişkenli analiz sonucunda da, tanı yaşındaki anlamlılık devam etmiş, ancak diğer değişkenlerden anlamlı bir sonuç çıkmamıştır (p<0,001). PFS-2'de Relaps Cerrahi, Re-radiation, Nükste KT alımı ve Bevasizumab değişkenleri çerçevesinde hastaların sağ kalım sürelerinde herhangi anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). PFS-2 için yapılan çok değişkenli analiz sonucunda, Nükste KT alımı değişkeninde anlamlı bir sonuca ulaşılmıştır. Nükste KT alan hastaların exitus olma durumu, KT almayanlara 0,478 katıdır (p=0,038). Sonuç: Çalışmamızdaki veriler ve literatür incelendiğinde Yüksek dereceli gliomalı hastalar için Cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi standart tedavi seçenekleri olup; uygulanan bu sınırlı tedavi seçenekleri nedeniyle, hastalarda agresif hastalık seyri, kısa sağ kalım oranları ve erken relaps süreleri gözlenmeye devam etmektedir. Son yıllarda hastaların genel sağkalımında ılımlı bir iyileşme sağlanmasına karşın hala elde edilen sonuçlar yetersizdir. Güncel rejimler arasında RT eş zamanlı Temozolamid tedavisinin temel tedavi türünü oluşturduğu yüksek dereceli glioma tanılı hastalarda, histolojik subtipin ve immünohistokimyasal belirteçlerin prognostik olarak belirgin önem kazandığı günümüzde; sağ kalıma belirgin olarak fayda sağlayan yeni ve spesifik tedavi türlerine ihtiyaç mevcuttur. Gelecekte yüksek dereceli gliomalarda morfolojik özelliklerin yanında, moleküler analiz değerlendirmelerinin yapılması, hedefe yönelik etkin tedavilerin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.