Yüksek yapılarda yapı rüzgar etkileşimi

Yüksek yapı tasarımında, tasarımı etkileyen en önemli faktör rüzgar etkisidir. Oval veya dairesel olmayan özellikle ortogonal yapı formlarında, rüzgarın yapıyı etkileme biçimi farklılaşır. Rüzgarın doğrudan etkidiği yüzeyde yüzeye dik basınç gerilmeleri yanında, arka ve yan yüzeylerde cephe panellerini dışarı doğru iten çekme gerilmeleri oluşur. Söz konusu basınç ve çekme gerilmelerinin büyüklüğü ve değişimi, yüksek yapılarda kaplama tasarımını doğrudan etkiyen en önemli etkenlerdir. Ayrıca farklı yapı formları veya çevre yapılar da dikkate alındığında, yön ve şiddeti değişen rüzgar akımının etkisiyle, ivme değerleri ve tepe yer değiştirmeler artmakta, yapıların yan ve arka yüzeylerinde girdap etkisi oluşabilmektedir, yayalar ve çevre yerleşimler üzerine beklenmedik olumsuz etkileri de söz konusudur. Girdap etkisi ile rüzgara dik doğrultudaki salınım, bazı ekstrem durumlarda yapıda rezonans riski de oluşturabilmektedir. Bu tez kapsamında öncelikle rüzgar-yapı etkileşimi için, bir benzeşim programı (Cradle scStream) kullanılarak çeşitli modellemeler yapılmıştır. Farklı plan ve yükseklikteki yapılar, yapının tek başına olması ve çevre yapı durumları dikkate alınarak, söz konusu program ile incelenecek ve cepheye gelen yüklerin değişimi irdelenecektir. Yapılara etkiyen teorik rüzgar yüklerinin belirlenmesinde ASCE 7-10 esas alınarak; Yönetmeliğe göre hesaplanan teorik yüklerin, benzeşim modelinin sonuçları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca benzeşim programının sonuçları, literatürdeki bazı rüzgar tüneli sonuçları ile de karşılaştırılacaktır.