Zamanla değişen beta: Borsa İstanbul bankacılık sektörü uygulaması

Modern portföy teorisinde risk-getiri ilişkisini tanımlamakta en çok kullanılan modellerin başında Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modeli (SVFM) gelmektedir. SVFM, birtakım varsayımlar üzerine inşa edilmiş bir modeldir. Bu varsayımlardan biri de betanın zaman içinde sabit kaldığıdır. Fakat literatürde betanın zamanla değiştiğine dair ciddi kanıtlar vardır. Çalışmada Aralık 2001 ve Şubat 2017 arasında Borsa İstanbul 100 (BİST100) endeksinde yer alan ve bankacılık sektöründe işlem gören 12 adet bankanın zamanla değişen betaları, günlük veriler kullanılarak Çok Değişkenli Genelleştirilmiş Otoregresif Koşullu Değişen Varyans-BEKK (BEKK-GARCH) analizi yardımıyla hesaplanmış ve betanın zamanla değiştiği görülmüştür. Bunun ardından aylık açıklanan istatistiklerin modele dâhil edilebilmesi amacıyla günlük tahmin edilen zamanla değişen betalar aylık ortalama alınarak 182 aylık veri elde edilmiştir ve betanın zamanla değişmesinde etkili olan faktörler Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi vasıtasıyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuçlara göre zamanla değişen beta ile gösterge tahvil faiz oranı ve VİX endeksi arasında aynı yönde ilişki olduğu görülmekteyken, zamanla değişen beta ve sepet kur arasında ters yönde bir ilişki olduğu görülmektedir.