Zayıflama diyeti yapan ve yapmayan kadınlarda duygusal iştah, yeme davranışı ve yemeden beklentilerin incelenmesi

Ağırlık kaybetme girişimlerinde ve yeme davranışlarının düzenlenmesinde duygusal yeme ve yemeden beklentiler önemli rol oynamaktadır. Bu çalışma, Ankara'da özel bir tıp merkezinin Beslenme ve Diyet Polikliniği'ne başvuran, 25-45 yaş arası, zayıflama diyeti yapan ve yapmayan 264 gönüllü kadın ile duygusal iştah, yeme davranışı ve yemeden beklentileri değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Katılımcıların genel özellikleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, diyet öyküleri, antropometrik ölçümleri ve besin tüketim kayıtları alınmış olup, Duygusal İştah Anketi (DİA), Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) ve Yemeden Bekletiler Ölçeği (T-EEI) kullanılmıştır. Zayıflama diyeti yapan 132 bireyin yaş ortalaması 35,08±6,38 yıl bulunurken, zayıflama diyeti yapmayan 132 bireyin yaş ortalaması ise 35,91±6,27 yıl olarak bulunmuştur. Zayıflama diyeti yapan bireylerin vücut ağırlığı (kg), BKİ (kg/m2), bel çevresi (cm), kalça çevresi (cm), bel/boy oranı, yağ yüzdesi, yağ kütlesi (kg) ve yağsız vücut kütlesi (kg) değerleri, zayıflama diyeti yapmayan bireylere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Zayıflama diyeti yapan bireylerin sıkıntıyı hafifletme, kontrol dışı hissetme, ödül ve zevk verici, olumsuz duygulanımı yönetme, DİA olumsuz, duygusal yeme, kısıtlayıcı yeme, dışsal yeme alt ölçek puanlarının, zayıflama diyeti yapmayan bireylere göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (sırasıyla p<0,007, p<0,001, p<0,004, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Zayıflama diyeti yapan bireylerde duygusal yeme puanları ile vücut ağırlığı (kg), kalça çevresi (cm) ve vücut yağ yüzdesi arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (sırasıyla r=0,117, p=0,043; r=0,199, p=0,022; r=0,179, p=0,040). Zayıflama diyeti yapan kadınlar duygu kaynaklı olumsuz yeme davranışları geliştirme açısından risk altındadır. Yemeden olumlu/olumsuz pekiştirme beklentilerinin ve özellikle olumsuz duyguların ağırlık kaybı diyetlerinin başarısı açısından önemsenmesinde yarar vardır. Anahtar Kelimeler: Duygusal yeme, kısıtlayıcı yeme, yemeden beklentiler, yeme davranışı, zayıflama diyeti