Zehirlenme hastalarında özkıyım risk faktörlerinin değerlendirilmesi

ÖZETZehirlenme Hastalarında Özkıyım Risk Faktörlerinin DeğerlendirilmesiÖzkıyım davranışı, ölüm-yaşam ikileminde ölümden yana tavır almak olaraktanımlanır. Zehirlenme, bir canlı organizmanın işlevlerini olumsuz yönde etkileyenbir madde ile karşı karşıya gelmesidir.Acil servislerde özkıyım amaçlı zehirlenme vakalarına sıklıkla rastlanmaktadır.Bu grup hastalarda özkıyıma yol açan etkenlerin belirlenmesi ve bu etkenleri gidericiönlemlerin alınması, özkıyım girişimini azaltacağı gibi bu insanların yaşam kalitesinide yükseltecektir. İleriye dönük olarak planlanan bu çalışma fakülte etik kurul onayıalındıktan sonra Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine 1Ekim 2005- 30Kasım 2005 tarihleri arasında başvuran, 14 yaşından büyük 146 hastadeğerlendirilerek yapıldı. Bu hastaların 112'si özkıyım amaçlı zehirlenme olgularıiken, 34'ünde ise zehirlenme kazara gerçekleşmişti. Özkıyım amaçlı zehirlenmehastalarından 38'i anket çalışmamıza katılmayı kabul etmediği için çalışmaya 45'i(%60,8) kadın, 29'u (%39,2) erkek toplam 74 hasta alındı. Bu hastalara öncedenhazırlanan ve özkıyım girişimine yol açabilecek epidemiyelojik ve sosyodemografikfaktörlerin yer aldığı anket formu uygulandı. İstatistiksel verilerin analizinde ?SPSSfor Windows? paket programının 14.0 numaralı versiyonu kullanıldı.Özkıyım girişiminde etkili faktörler değerlendirildiğinde; en yüksek oranda(%33,7) görülen hazırlayıcı etkenin, genç yaş grubunda (19,68±4,67) kişiler arasıilişki problemleri, orta yaş grubunda (39,22±14,36) ise maddi nedenler olduğugörüldü. Özkıyım girişiminde bulunan hastaların ortak özelliklerideğerlendirildiğinde çoğunluğu genç yaş grubunda, bekar ve bayan idi. En fazladepresyon olmak üzere %25,7'sinde psikiyatrik hastalık öyküsü vardı. Yüzde 41,9'uözkıyım yöntemi olarak çoklu madde alımı ile zehirlenme yolunu seçmişti.Hastaların tamamı Acil Gözlemde takip ve tedavi edilerek taburcu edildi. Özkıyımamaçlı başvuran tüm hastaların acil serviste psikiyatrik değerlendirilmeleri yapıldı.Karşılaşılan problemlerde çözüm yolunun bulunamaması durumunda özkıyımgirişimi hem bir alternatif çözüm yolu, hem de kendini ifade etme şekli olarakkarşımıza çıkmaktadır. Kişiler arası yaşanan problemler ve maddi problemler, bugirişimlerin en önemli nedenleri gibi görülmektedir. Bu kişilere yardımcıolabilmenin ve tekrar özkıyım girişiminden korumanın yöntemi, özkıyım girişiminedeniyle başvuran her hastanın tedavisi tamamlandıktan sonra psikiyatri kliniği ilegörüşmesinin sağlanmasıdır.Anahtar kelimeler: Acil Servis, Özkıyım, Zehirlenme6