Ziziphus jujuba Mill. (Hünnap) bitkisinin sanayinin değişik alanlarda kullanım potansiyelinin araştırılması

Bu tez çalışmasında, su ve etanol çözücüleri kullanılarak elde edilen, Ziziphus jujuba Mill. (Hünnap) meyve su (MS), yaprak su (YS), meyve etanol (ME) ve yaprak etanol (YE) ekstrelerinin gıda, klinik, balık patojenleri ve anne sütünden elde edilen probiyotik mikroorganizmalar üzerine antimikrobiyal ve antifungal aktivitesi, güneşten koruma faktörü (GKF) ve ticari olarak temin edilen vücut kremlerinin GKF değeri üzerine etkisi araştırılmıştır. Z. jujuba meyve ve yaprak ekstrelerinin, patojen mikroorganizmalar üzerine antimikrobiyal aktiviteye sahip iken, anne sütünden elde edilen probiyotik adayı laktik asit bakterileri üzerine herhangibir inhibitör aktiviteye sahip olmadığı belirlenmiştir. Makro-dilüsyon yöntemi ile Pseudomonas aeruginosa ve Vibrio anguillarum A4 patojenleri üzerine MS ekstresinin antimikrobiyal aktivitesi belirlenmiştir ve 48. saatin sonunda Z. jujuba MS ekstresi içeren bakteri süsponsiyonlarda, her iki patojen mikroorganizmanın canlı hücre sayılarında belirgin bir düşüş olduğu kaydedilmiştir. Z. jujuba MS, YS, ME ve YE ekstrelerinin GKF değeri spektrofometrik olarak belirlenmiştir. Test edilen Z. jujuba ektrelerinde en yüksek GKF değerleri 11.78-22.64 olarak YS ve YE ekstrelerinde belirlenmişir. Z. jujuba ekstrelerinin ticari olarak temin edilen normal ve su bazlı vücut kremlerinin GKF değeri üzerine etkisi in vitro olarak belirlenmiştir. Elde edilen test sonuçlarına göre Z. jujuba meyve ve yaprak ekstrelerinin, iki krem formülasyonunun da GKF değerini arttırdığı kaydedilmiştir. Her iki krem+ekstre karışımında en yüksek GKF değeri 10 ml konsantrasyonda Z. jujuba YE ektresinde 12.95 olarak belirlenmiştir. Tez çalışmasında elde edilen sonuçlara göre Z. jujuba meyve ve yaprak ekstrelerinin gıda, klinik, farmakoloji, ilaç ve kozmetik endüstrilerinde alternatif doğal katkı maddesi olarak kullanım potansiyaline sahip olduğu rapor edilmiştir.