Zwiespalt" olgusuna psikanalitik bakışın dönüşümü ve Kafka, Hesse ve Zweig'ın seçilmiş eserlerine yansıması

Bu çalışmanın amacı, "ikilem" (Zwiespalt) motifine psikolojinin değişen bakışının 20.yüzyıl Alman edebiyati çerçevesinde ortaya çıkan önemli eserlerindeki yansımalarını ele almaktır. Alman dilinde "Zwiespalt" olarak adlandırılan bu psikolojik halin yirminci yüzyılda geçirdiği dönüşümün kuramsal olarak izini sürmek ve seçilen edebi eserler örneğinde yansımasını incelemek hedeflenmektedir. Bu fenomenin kronolojik olarak psikanalizin kurucusu olduğu kabul gören Sigmund Freud'un teorisinden başlayarak, Freud'un öğrencisi olan Carl Gustav Jung'un çalışmalarını da kapsayıp, yirminci yüzyılın ikinci yarısında yapısal psikanaliz kuramıyla psikanaliz biliminde ön plana çıkan Jacques Lacan'ın kuramına göre gösterdiği değişimi ve bu değişimin Franz Kafka'nın "Die Verwandlung", Hermann Hesse'nin "Der Steppenwolf" ve Stefan Zweig'ın "Der Amokläufer" eserlerine yansıması incelenmiştir. "Zwiespalt", insanın bilinçaltında meydana gelip, günlük yaşamı da beraberinde getirdiği semptomlar ile etkisi altına alan içsel bir bölünmedir. Zwiespalt kelimesi, "Hermann Hesse - Der Steppenwolf", "Franz Kafka - Die Verwandlung" ve "Stefan Zweig - Der Amokläufer" eserlerinde var olan bir psikolojik çatışma durumunu anlatmaktadır. İnsan psikolojisine yaklaşımlar ve ruhsal durumlara olan bakış açıları, bilimsel gelişime uygun olarak psikanalizin altın çağı olarak adlandırılan 20.yüzyılda sürekli bir değişim göstermiştir. Yukarıda bahsedilen edebi eserlerdeki Gregor Samsa, Harry Haller ve Zweig ́ın eserindeki doktor, "Zwiespalt" fenomenine göre analiz edilen ve üçüncü bölümde teorik olarak sunulan bu psikolojik olgunun 20.yüzyıldaki dönüşümünün yansımalarını örneklendiren karakterlerdir. Bu eserlerin kahramanlarının içerisinde bulunduğu ruhsal çelişki ve ayrım; Freud, Jung ve Lacan'ın birincil eserleri kullanılarak çalışmanın teorik bölümünde sunulan psikanalitik kuramlar doğrultusunda ele alınmıştır.