135
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Farklı soru sunum biçimlerinin öğrencilerin fizik başarılarını ölçmede oluşturduğu farklılıklar
Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin fizik başarılarını değerlendirmede farklı sunum biçimleri (sözel, şekilli, matematiksel ve grafikli) kullanılarak hazırlanan soruların etkisi olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla, bir normal lise ve bir Anadolu lisesinde Fizik dersi alan 11'inci sınıf Fen şubelerinde öğrenim gören 166 öğrenciden oluşan örneklem grubuna farklı sunum biçimlerinde sorular içeren iki kısa test uygulanmıştır. Bu çalışma öğrenci başarısı açısından çoklu sunum biçimleri arasındaki ilişkiyi bir gruba aynı anda uygulanan iki testten elde edilen geçerli ve güvenilir verilere dayanarak araştıran tarama türü betimsel bir çalışmadır.Öğrencilerin her iki kısa testteki sorular vermiş oldukları cevaplar soru bazında ilişkili ölçümler t-testi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda öğrencilerin aynı fizik kavramını öğrenme seviyelerini ölçmek amacıyla sözel, matematiksel, şekilli ve grafikli sunum biçimlerinde hazırlanan sorulardaki başarı seviyeleri arasında her iki kısa sınavda da istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunduğu tespit edilmiştir.
VLF yayılımını kullanarak yıldırımın alt iyonküre üzerine etkilerinin araştırılması
Bu tez çalışmasında, 2005 yılının Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarına ait VLF sinyallerinin darband analizleri yapılmıştır. Avrupa'da bulunan HWU, HWV, ICV ve SIC verici istasyonlarından gönderilen VLF sinyalleri, TÜBİTAK (Proje No: 104E005) ile NSF tarafından desteklenen proje kapsamında, Fırat Üniversitesinde kurulan VLF alıcı sistem ile sinyallerin kaydı yapılmaktadır. Elde edilen dataların analizleri, LEP olayları ile Yıldırımlar arasındaki ilişkinin incelenmesi, LEP olaylarının geçici karakteristiklerinin belirlenmesi ve bu karakteristiklerin kendi aralarındaki ilişkilerinin tespit edilmesi ve LEP olayları ile Jeomanyetik indeksler arasındaki ilişkilerin araştırılması amacıyla yapılmıştır.Yıldırım verilerinin hiç bulunmadığı zaman aralıklarında tespit edilen LEP olaylarının sebebi yıldırım kayıt sisteminin çalışmamasından veya LEP olayını oluşturan diğer mekanizmalardan kaynaklanmaktadır. Yıldırım verisi tam olan ve sürekli sinyal alınan günlerde tespit edilen LEP olay sayıları karşılaştırıldığında aralarında doğru orantılı bir ilişki olduğu saptanmıştır.LEP olayına ait geçici karakteristikler incelenerek aralarında herhangi bir ilişki olmadığı ve her LEP olayının diğerinden bağımsız olduğu tespit edilmiştir.Genellikle, yıldırım sayısının maksimum olduğu günlerde LEP olayı sayısındaki artış ile Kp indeksi arasında doğru orantılı ilişki olduğu ve Dst indeksinin düşük olduğu günlerde LEP olay sayısında bir artış olmadığı tespit edilmiştir.
IRI-2001 modeli ile elde edilen F2-bölgesinin maksimum elektron yoğunluğunun incelenmesi
İyonküre plazmasının en önemli parametresi F2 Bölgesinin maksimum elektron yoğunluğu (NmF2) dir. Maksimum elektron yoğunluğu iyonkürenin kendi iç dinamikleri ve dış etkenlere bağlıdır. Bu parametrelere bağlı olarak elektron yoğunluğu yüksekliğe, enleme, mevsime ve yerel zamana bağlı olarak değişir. İyonkürenin maksimum elektron yoğunluğu deneysel olarak ölçüldüğü gibi teorik olarakda elde edildiği modeller vardır.Bu çalışmada, (51,70 °K; 2, 33 °B) coğrafik koordinatında (Chilton istasyonunda) ölçülen NmF2 değerleri ile aynı coğrafik koordinatlarda IRI-2001 (International Reference Inosphere) modeli kullanılarak hesaplanan NmF2 değerleri mevsimsel ve yıllık olarak incelenmiştir.Ölçülen ve hesaplanan maksimum elektron yoğunlukları farklı yıl, mevsim ve günler için karşılaştırılmıştır. IRI-2001 programı ile hesaplanan F2 Bölgesi maksimum elektron yoğunluğu ile ölçüm sonuçları arasında genel olarak bir uyumun olduğu görülmüştür. Bu durum korelasyon katsayısı ile verilmiştir.Anahtar kelimeler: Elektron yoğunluğu, Kritik frekans, İyonküre
Helyum atomuyla lityum molekülü arasindaki esnek olmayan saçilma olayinin incelenmesi
Bu çalışmada zamana bağlı kuantum dalga paketi metodu üç boyutta He+Li2(?,j)?He+Li2(?',j') reaksiyonuna uygulandı. Bu metod zamana bağlı Schrödinger denkleminin çözümüne dayanmaktadır. Zamana Bağlı Schrodinger denklemi bir başlangıç değer problemi olup Fourier Grid metodu kullanılarak çözülür. Bununla birlikte, dalga fonksiyonunun potansiyel enerji yüzeyi üzerindeki yayılımı kompleks Chebychev polinomları cinsinden bir açılımla yapılır. Dalga fonksiyonunun yayılımı süresince Hamiltonyen operatörünün dalga fonksiyonu üzerinde tekrarlanan etkisinin hesaplanması gerekmektedir. Bireysel kuantum seviyeleri arasındaki geçiş olasılıkları ve üretim kanalındaki dağıtımlar çarpışma enerjisinin geniş bir aralığında toplam açısal momentumun J=0 değeri için hesaplanmıştır. İntegral tesir kesitlerinin hesaplanması için bütün J ? 0 değerleri için geçiş ihtimaliyetleri basit J-Shifting yaklaşımı ile belirlenmiş, elde edilen integral tesir kesitlerinden ya da Uniform J-Shifting yaklaşımı kullanılarak reaksiyon hız sabitleri elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: İnelastik Saçılma, Hamiltonyen Operatörü, Geçiş İhtimaliyetleri, Tesir Kesitleri, Hız Sabitleri.
Bazı bina yapım malzemelrindeki doğal radyoaktivitenin belirlenmesi
Bu çalışmada, Elazığ ilinde bina yapımında kullanılan malzemelerin doğal radyoaktivite seviyeleri belirlendi. Farklı bina yapım malzemelerinden alınan örneklerin radyoaktivite konsantrasyon seviyeleri, örneklerin sayıma hazır hale getirilmesinden sonra kalibrasyonu yapılmış uygun algılayıcılar kullanılarak gerçekleştirildi. CR-39 Katıhal Nükleer İz Detektörü (KHNİD) kullanılarak bina yapım malzemelerinin radon konsantrasyonu belirlendi. Toplam alfa ve toplam beta radyoaktivite konsantrasyonları sırasıyla, ZnS(Ag) ve betaya hassas plastik sintilatör kullanılarak elde edildi. Bulunan değerler bu konuda yaygın olarak kabul edilen Dünya Standartları baz alınarak değerlendirildi.
Şekil hatırlamalı Cu-Al-Ni ve Cu-Al-Be alaşımlarında termal yaşlandırma etkileri
Bakır bazlı şekil hatırlamalı alaşımların yarı kararlı ß-fazları dönüşüm öncesi ve sonrası termal yaşlandırma etkilerine oldukça duyarlıdır. Bu termal davranışlar austenit ve martensit fazın kararlılığı, alaşımların morfolojik yapısı, dönüşüm sıcaklıkları, sertliği ve diğer dönüşüm parametreleri üzerinde önemli değişimlere sebep olabilmektedir.Bu çalışmada Cu-11.6 Al-0.42 Be, Cu- 13.5 Al-4 Ni ve Cu-13.0 Al- 4 Ni alaşımları üzerinde termal yaşlandırma etkileri diferansiyel tarama kalorimetresi (DSC) tekniği, X-ışınları parça difraksiyonu, sertlik ölçümü ve metalografik gözlemler kullanılarak incelendi.ß-faz bölgesinden soğutulan numunelerin austenit faz bitiş sıcaklığının yaklaşık 50 °C üzerinde yaşlandırılan numunelerin dönüşüm sıcaklıklarının, örgü paramatrelerinin ve sertliklerinin değiştiği gözlendi. Bununla beraber entropi ve entalpide de değişiklikler olduğu gözlendi. Tane yapıları, martensit yapıları, birbiriyle uyumlu martensit plakaları ve çökelti fazları bulundu.Anahtar Kelimeler: CuAlBe ve CuAlNi alaşımları, martensitik dönüşüm, şekil hatırlama olayı, yaşlandırma olayı, dönüşüm sıcaklıkları, entalpi ve entropi, vickers sertliği.
Foto-ayrışma olayının zamana bağlı kuantum metoduyla incelenmesi
Kuantum kimyasının önemli konularından biri olan foto-ayrışma, bir molekülün bir ve daha fazla foton soğurarak parçalanmasıdır. Bu tez çalışmasında foto-ayrışma ile ilgili temel kavramlar ile ayrışma olayını incelemek için geliştirilen metotlar üzerinde durulmuş ve zamana bağlı kuantum dalga paketi metodunun NH+, ND+ , HCl ve DCl molekülün foto- ayrışmasına uygulanması çalışılmıştır.Bölüm 1 foto-ayrışma olayında temel kavramlar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ışın-molekül etkileşmesi zamana bağlı pertürbasyon teorisi ve klasik elektromanyetizmanın kuralları dikkate alınarak incelenmiş ve soğurma tesir kesiti Fermi'nin altın kuralı dikkate alınarak elde edilmiştir. Bölüm 3 de zamana bağlı Schrödinger denkleminin çözüm teknikleri verilmiştir. Dördüncü bölümde iki atomlu bir molekülün foto-ayrışması için zamana bağlı kuantum mekaniksel hareket denklemleri ve çözümleri üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde ise zamana bağlı kuantum mekaniksel dalga paketi metodu NH+, ND+, HCl ve DCl moleküllerinin foto-ayrışmalarına uygulanmış ve bu moleküller için toplam soğurma tesir kesitleri hesaplamıştır.Sonuçlar, HCl ve DCl moleküllerinin ayrışmasının direkt ayrışma, NH+ ve ND+ molekülerin ayrışmasının ise direkt olamayan ayrışma türünde olduğunu göstermiştir.
Sivrice fay zonundaki radon değişimi ve doğal radyoaktivite
Türkiye'de büyük depremleri üreten iki önemli diri fay sistemlerinden biri olan Doğu Anadolu Fay Sistemi'nin (DAFS) Sivrice Fay Zonu üzerine dört radon izleme istasyonu kurulmuştur. Bu istasyonlardan kaydedilen sürekli toprak radon gazı çıkışları, çevresel gama ölçümleri ve bu istasyonların bulunduğu yerlerden alınan toprak ve su örneklerinin toplam alfa ve beta radyoaktivite konsantrasyonlarının değişimleri ve bunların radon yayılımları incelendi. Elde edilen veriler ile bölgenin sürekli radon değişimi gözlendi ve doğal radyoaktivite seviyesi belirlendi.Sivrice Fay Zonunda jeolojik oluşumun, toprak yapısının ve çevresel faktörlerin; elde edilen bulguların değişimine etkilerinin olduğu görüldü. Fay zonu boyunca sürekli radon gazı çıkışının bazı atmosferik parametrelerin (sıcaklık, basınç ve nem) değişimine bağlılığı ve sürekli radon gazı çıkışındaki değişimin deprem ön habercisi olup olmayacağı incelendi. Elde edilen bulgulardan fay zonu boyunca sürekli radon gazı değişiminin atmosferik şartların etkisi hesaba katılarak deprem ön kestirimde önemli bir parametre olarak kullanılabileceği görüldü. İncelenen parametrelerin ölçülen değerleri genel olarak kış mevsiminde diğer mevsimlere oranla daha düşük değere sahip olduğu görüldü.
Nano yapılı geçiş metallerinde katı-sıvı faz dönüşümlerinin moleküler dinamik benzetimi
Bu tez çalışmasında, EAM üzerine kurulu MD benzetim yöntemi kullanılarak hacimli ve nano yapılı Cu, Ni ve Au geçiş metallerinin katı-sıvı ve sıvı-katı faz dönüşümleri incelenmiştir. Benzetim, üç temel doğrultu boyunca periyodik sınır şartlarını sağlayan fcc yapılı kübik bir hücrede 256?N?8788 atom içeren sistemlerle başlatılarak gerçekleştirilmiştir. Bununla beraber üç doğrultuda da periyodik sınır şartları olmayan nano topak halindeki metallerle de çalışılmıştır. RAJ potansiyel enerji fonksiyonu Au ve Cu için, VC potansiyel enerji fonksiyonu Ni için ve Mishin potansiyel enerji fonksiyonu da tekrar Cu için kullanılmıştır. Hareket denklemleri, tahmin-düzeltme (Predictor-Corrector) algoritması kullanılarak sayısal olarak çözülmüştür. Değişik sıcaklıklarda sistemlerin faz geçiş süreci incelenmiştir. Elde edilen veriler mevcut literatürle karşılaştırılmıştır.Anahtar kelimeler: Nano yapılar, geçiş metalleri, faz geçişi, (EAM) gömülmüş atom metodu, moleküler dinamik simülasyon.
Hidrojen iyonu ile hidrojen molekülü etkileşmesinde kuasiklasik yörünge metodu kullanılarak reaksiyon tesir kesitlerinin hesaplanması
Bu çalışmada Kuasiklasik yörünge metodu kullanılarak H++H2 reaksiyonu için reaksiyon ihtimaliyetleri, toplam tesir kesitleri ve reaksiyon hız sabitleri hesaplandı.Reaksiyon ihtimaliyetleri, tesir kesitleri ve hız sabitlerinin hesaplanması için F. J. Aoiz in geliştirdiği kuasiklasik yörünge kodları kullanıldı. Potansiyel enerji yüzeyi detaylı olarak test edildi. Kuasiklasik yörünge metodu hesaplamalarında, başlangıç şartları Monte-Carlo deneme metodu kullanılarak ve Hamilton denklemlerini integre etmek için her bir zaman adımında Hamming metodu kullanıldı. Hem toplam enerji hem de açısal momentumun korunumu dikkatli bir şekilde kontrol edildi.0.005 ? 1.6 eV enerji aralığında reaksiyon ihtimaliyetlerini hesaplamak için rastgele ve düzenli olarak seçilen 200.000 yörünge grubu hesaplandı.Kuasiklasik yörünge metodunda reaksiyon ihtimaliyetlerinden toplam tesir kesitleri elde edildi. Belli bir başlangıç kuantum durumu için bütün enerjiler üzerinden toplam tesir kesitinin Boltzman dağılımı yardımıyla ortalaması alınarak reaksiyon hız sabitleri hesaplandı.