Department of Agricultural Sciences

Çukurova koşullarında bazı kışlık nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinin tane verimi ve verim ile ilgili özelliklerinin belirlenmesi

Nohut; kuru fasulyeden sonra dünyada en fazla tarımı yapılan yemeklik tane baklagil bitkisidir. Bu çalışma Çukurova koşullarında 12 kışlık nohut çeşidinin bazı önemli tarımsal ve bitkisel özelliklerini saptamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü araştırma alanında 2021/2022 yetiştirme yılı Kasım ayı ortasında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırmada ele alınan çeşitlerde çıkış süresi, çiçeklenme süresi, olgunlaşma süresi, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, ana dal sayısı, bitkide bakla sayısı, bitkide tane sayısı, bitki başına tane ağırlığı, 100 tane ağırlığı, birim alan tane verimi, ham protein oranı saptanmıştır. Ayrıca çeşitlerde antraknoz'a dayanıklılık gözlemleri yapılmıştır. Araştırmada çıkış süresi dışında kalan özellikler bakımından çeşitler arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. En düşük tane verimi 180.4 kg/da ile Botan çeşidinde, en yüksek tane verimi ise 259.9 kg/da ile Cevdetbey98 çeşidinde elde edilmiştir. Bu araştırmanın yürütüldüğü koşullarda, orta iri taneli, antraknoza toleranslı, makineli hasada uygun, verimi yüksek Cevdetbey98 Aksu, Ilgaz, Aslanbey ve Arda çeşitleri, Çukurova bölgesinde ümitvar kışlık nohut çeşitleri olarak saptanmıştır.

Yem bezelyesi ve tahıl karışımlarında ot verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma yem bezelyesi (Pisum sativum ssp. arvense L.) ve bazı tahıl türleri karışımlarının ot verim ve kalite özelliklerini belirlemek amacı ile kışlık olarak 2023-24 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Araştırmanın tarla denemesi Dicle Üniversitesi Bismil Meslek Yüksekokulu Araştırma Arazisinde Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre üç tekerürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada incelenen özellikler bakımından uygulamalar arasında istatiksel olarak çok önemli (P<0,01) farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırmada incelenen özelliklere ait ortalamalar, uygulamalar arasında aşağıdaki şekilde değişim göstermiştir; bitki boyu 85.00 - 142.00 cm, yeşil ot verimi 2005,6 - 3772,2 kg/da, kuru ot verimi 531,36 - 971,92 kg/da, ham protein (HP) oranı %10,14 - 25,44, asit deterjanda çözünmeyen protein (ADP) oranı %0,37-0,67, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) oranı %27.15-39.19, sindirilebilir kuru madde (SKM) oranı %27.15 - 39.19, nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranı %34,97 - 60,17, kuru madde tüketim (KMT) oranı %2,00 ile %3,44, metabolik enerji (ME) 8,82 - 10,63 MJ/kg, nisbi yem değeri (NYD) 91,23 ile 160,00, fosfor (P) oranı %0,39 - 0,52, kalsiyum (Ca) oranı %0,36 - 1,55, potasyum (K) oranı %2,61 - 3,08 ve maagnezyum (Mg) oranı %0,15 - 0,33. Araştırmada HP, SKM ve KMT özellikleri yönünden en yüksek değerler Saf Yem Bezelyesi uygulamasında saptanırken, bu özelliklere ilişkin en düşük değerler ise tahıl türlerine ait saf uygulamalarda saptanmıştır. Yem bezelyesinin tahıl türleri ile olan karışımlardaki HP, SKM ve KMT özelliklerine ait değerler de saf tahıl uygulamalarına ait değerlerden daha yüksek bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; karışım olarak, yeşil ve kuru ot verimleri özellikleri bakımından %70 Yem Bezelyesi + %30 Tritikale uygulaması öne çıkarken, yüksek ot kalitesi bakımından NYD değerlerine göre %70 Yem Bezelyesi + %30 Altı Sıralı Arpa karışım uygulaması öne çıkmıştır.

Pisticia vera L. (Antep fıstığı) meristemlerinden itibaren in vitro şartlarda fidan üretme yöntemleri ve aşılanmayla oluşan uyumsuz fertlerin ıslahı çalışmaları

Örtüaltında yetiştirilen bazı hıyar çeşitlerinde gübrelemenin verim ve kalite üzerine etkileri

Bazı yerel ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinin fide döneminde kök ve toprak üstü aksamlarının gelişme durumu

Bu araştırma, 2019 yılında sera koşullarında 27 ekmeklik buğday genotipinin ilk gelişme dönemindeki toprak altı ve toprak üstü organlarının durumunu incelemek amacıyla saksı denemesi şeklinde yapılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür Araştırmada öncelikle genotiplerin ortalama 100 tane ağırlıkları gram cinsinden belirlenmiştir. Ardından çimlenme ve sürme testleri yapılmıştır. Saksılara ekilen bitkiler çıkıştan 14 gün sonra sökülerek ortalama yaprak sayısı, kök uzunluğu, fide uzunluğu, kök yaş ağırlığı, kuru kök ağırlığı, fide yaş ağırlığı, fide kuru ağırlığı, kök yaş hacmi ve kök kuru / fide kuru ağırlık oranı belirlenmiştir. Ayrıca, özellikler arasındaki ilişkiler de belirlenmiştir. Sera şartlarında yürütülen bu araştırma sonucunda, toprak üstü aksam gelişimi bakımından Ak Sunteri, Çalı Basıran, Çam Buğdayı, TGB 003249, TR 63497, TR 37373 ve Dağdaş 94 genotiplerinin; toprak altı aksam gelişimi bakımından Çalı Basıran, Çam Buğdayı, TR 63501, TR 37373, Dağdaş 94 ve Gün 91 gibi genotiplerinin iyi durumda oldukları tespit edilmiştir. Genotipler arasında kök aksamı iyi gelişen genotiplerin olduğu ve kurak şartlara uygun çeşit geliştirme amacıyla yapılacak çalışmalarda bu materyallerden yararlanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Bazı fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinde farklı ekim zamanlarının agronomik, morfolojik ve biyokimyasal değişimler üzerine etkileri

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak için genetik kaynaklarımızın çeşitliliğini korumak hayati derecede öneme sahiptir. Baklagil türleri içerisinde önemli bir yeri olan fasulyenin (Phaseolus vulgaris L.), ülkemizde mevcut çeşitlerinin genotip özelliklerini geliştirmek için yerel köy genotiplerinin özelliklerinin ortaya konulması gerekmektedir. Bu tez çalışmasında farklı ekim zamanlarının yerel fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotipleri üzerinde agromorfolojik, biyokimyasal ve kalite özellikleri üzerine etkisi belirlemek amacıyla, Bayburt Üniversitesi Organik Tarım Araştırma ve Uygulama deneme alanında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak deneme kurulmuştur. Araştırmada 5 yerel şeker fasulye genotipi ve 2 tescilli çeşit olmak üzere toplam 7 fasulye genotipi 3 farklı ekim (07 Mayıs, 22 Mayıs ve 6 Haziran) tarihlerinde ekilmiştir. Agromorfolojik özellikler kapsamında çıkış süresi, çiçeklenme süresi, bitki boyu, gövde kalınlığı, dal sayısı, ilk bakla yüksekliği, bakla boyu, bakla eni, bitkideki bakla sayısı, baklada tane sayısı, 1000 tane ağırlığı, tane verimi ve fizyolojik olum süresi incelenmiştir. Biyokimyasal özellikler kapsamında ise yaprak dokularındaki total fenolik bileşik, fotosentetik pigment (klorofil a, klorofil b, klorofil c), prolin, karotenoid ve malondialdehit (MDA) miktarı araştırılmıştır. Sonuç olarak, farklı ekim zamanlarının, çıkış süresi, bitki boyu, gövde kalınlığı, ilk bakla yüksekliği, bakla eni, bitkide bakla sayısı, bin tane ağırlığı, tane verimi, fizyolojik olum süresi, klorofil a, klorofil c ve karotenoid parametreleri üzerine olan etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Bununla birlikte, dal sayısı, bakla boyu, baklada tane sayısı, klorofil b, prolin, MDA, total fenolik bileşik içeriği gibi parametreler ile ekim zamanlarındaki farklılıkların etkisi istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. En yüksek birim alan tane verimi 199.467 kg/da ile Suludere genotipinin 7 Mayıs tarihli 1.Ekim zamanı uygulamasından elde edilirken, en düşük birim alan tane verimi 59.300 kg/da ile Konursu köyü genotipinin 7 Mayıs tarihli 1. ekim zamanı uygulamasından elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Fasulye (Phaseolus vulgaris L.), genotip, verim, biyokimya, ekim zamanı.