
66
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Diz osteoartritli bireylerde postür değerlendirilmesi ve postürün dengeyle ilişkisinin araştırılması
Diz OA'i dejeneratif kronik bir eklem hastalığı olup kişilerde eklem ve kas disfonksiyonu, postüral stabilitede bozulma ve propriosepsiyon bozukluğuna sebep olmaktadır. Bu çalışmada diz OA'li bireylerde postür bozukluğu, kuadriseps, hamstring kas gücü zayıflığı ve propriosepsiyon kaybının değerlendirilmesi, tespit edilen patolojik parametrelerin ağrı, yaşam kalitesi, fonksiyonel durum, denge ve düşme üzerine etkisinin incelenmesini amaçladık. Kellgren Lawrence evrelemesine göre diz OA sınıfı evre 3 ve 4 olan 45 birey OA grubu, diz semptomu olmayan 45 sağlıklı birey kontrol grubu olarak kabul edildi. Her iki grupta diz ekstansiyon kısıtlılığı, Vizüel Analog Skala, Zamanlı Kalk Yürü Testi, Tek Ayak Üzerinde Durma Testi, Fonksiyonel Uzanma Testi, CSMI Humac Norm Cybex izokinetik cihazı ile hastaların diz ekstansör ve fleksör kas kuvvetleri ve propriosepsiyon değerleri, Surgimap v2.3.2.1 programı ile bireylerin mevcut lateral skolyoz grafilerinde spinopelvik parametreler değerlendirildi. Çalışmamızın sonucunda iki grup arasında postür parametrelerinde farklılık saptanmamıştır. Dizde fleksör kontraktürü ile azalmış lomber lordozun ilişkisi gösterilmiştir. Lumbopelvik uyumun bozulması ile global sagittal dengenin bozulabileceği belirtilmiştir. Diz fleksiyon kontraktürünün, bireylerin yüksek düşme endişesi taşımalarının ve propriosepsiyon kaybının ve diz ağrısının düşme riski ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. OA grubunda kontrol grubuna göre proprioseptif duyu defisiti gösterilmiştir. İleri evre diz OA'inin statik ve dinamik dengede bozukluk oluşturduğu fakat bu etkinin hastalık şiddeti ile korelasyon göstermediği saptanmıştır. İleri evre diz OA'inde kas kuvvet kaybı saptanmış olup postüral stabilite ve diz ağrısı ile ilişkisi saptanmıştır. Çalışmamızda evre 3'e göre yeterli evre 4 OA'li birey bulunmaması, mevcut verileri radyografik OA şiddeti ile ele almamız konusunda çalışmamızın kısıtlılığını oluşturmaktadır. Çalışmamız diz OA'inin bireylerde postural stabiliteyi bozduğunu, düşme riskini artırdığını göstermiştir. Bu bireylerde özellikle gluteus medius ve diz fleksör ve ekstansör kas grupları güçlendirilmeli, düşme riskiyle ilişkili diz ağrısına yönelik etkin tedavi verilmesi gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Denge, Kuvvet, Osteoartrit, Postür, Propriosepsiyon
Diz osteoartriti olan hastalarda nöropatik ağrı sıklığı
Amaç: Bu çalışmanın amaçları diz osteoartriti (OA) olan hastalarda nöropatik ağrı sıklığını değerlendirmek, diz OA'sına eşlik eden nöropatik ağrı durumunda nöropatik ağrının dize ait özürlülük ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini değerlendirmek, dizdeki olası sinir hasarına bağlı hafif dokunma duyusunda bozulmayı Semmes Weinstein (SW) monofilaman testi ile objektif olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya diz OA'sı tanısı alan 113 hasta ve 126 sağlıklı kontrol alındı. Hasta ve kontrol grubunun yaş, cinsiyet, VKİ, eğitim durumu ve ağrı süreleri sorgulandı. Diz OA'sı olan hastalar, Dört Soru Nöropatik Ağrı Anketi (DN-4) ile nöropatik ağrı bileşen varlığına göre değerlendirilerek nöropatik ağrısı olan ve olmayan olarak 2 gruba ayrıldı. Kellgren- Lawrence radyolojik evrelemesi ile radyolojik osteoartrit şiddeti, NDS (Numerik Değerlendirme Skalası) ile ağrı şiddeti; WOMAC ölçeği ile dize ait özürlülük, SF-36 ölçeği ile hastaların yaşam kalitesi değerlendirildi. Diz OA'sı olan hastalar ile kontrol grubuna SW monofilaman testi yapılarak dizdeki olası hafif dokunma duyusunda bozulma varlığı değerlendirildi. Bulgular: Diz OA'sı olan hastaların %30,08'inde nöropatik ağrı tespit edilmiştir. Nöropatik ağrısı olan ve olmayan diz OA'lı hastalar arasında ortalama yaş, cinsiyet, ortalama VKİ ve eğitim düzeyi açısından istatiksel anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Nöropatik ağrısı olan diz OA hastalarında dinlenme ve hareket halindeki NDS puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Nöropatik ağrısı olan grupta WOMAC ağrı, fiziksel fonksiyon, tutukluk ve toplam puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Nöropatik ağrı olan diz OA'sı hastalarında nöropatik ağrı olmayan diz OA'sı hastalarına göre SF-36 ölçeğinin alt gruplarından toplam ağrı, fiziksel fonksiyonlar, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü, sosyal fonksiyonellik skorlarında anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Nöropatik ağrısı olanların ortalama ağrı süresi anlamlı olarak nöropatik ağrısı olmayanlara göre fazladır (<0,001). Nöropatik ağrı olan diz OA'lı hastalarda nöropatik ağrı olmayan diz OA'lı hastalara göre radyolojik diz OA evreleri daha ileri düzeyde bulunmuştur (p<0,05). Nöropatik ağrısı olan diz OA'lı hastaların monofilaman testi ortalamaları dizin tüm bölgelerinde nöropatik ağrısı olmayan diz OA'lı hasta ve kontrollerden yüksek bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Bu araştırma, diz OA'sı olan hastaların %30.08'inde nöropatik ağrı bileşeni saptamıştır. Nöropatik ağrıya sahip hastalarda, ağrı şiddetinin, dize ait özürlülüklerin daha fazla olduğu, fiziksel fonksiyonel durum ve yaşam kalitesinin daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmamızda tüm diz OA'lı hastaların ve ve nöropatik ağrı eşlik eden diz OA'lı hastaların kantitatif duyu testi aracı olan monofilaman testinin ortalama değerlerine göre dizlerdeki tüm kompartmalarda hafif dokunma duyusunun bozulduğunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Diz osteoartriti, Nöropatik ağrı, Yaşam kalitesi
Ailevi Akdeniz ateşinin erkeklerde seksüel fonksiyon üzerine etkisi
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı AAA'nın erkek hastalarda; serum testosteron, seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) seviyesi ve seksüel fonksiyon üzerine olan etkisini araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya hasta grubu olarak AAA tanısı almış 35 erkek hasta ve kontrol grubu olarak, hasta grubuna oldukça benzer özelliklere sahip 35 sağlıklı gönüllü erkek dahil edildi. Her iki gruptan kan örnekleri alınarak laboratuvarda total testosteron ve seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) seviyelerine bakıldı. Seksüel fonksiyonlar her iki grupta da uluslararası erektil fonksiyon anketi (IIEF) ile değerlendirilerek veriler toplandı. Bakılan parametrelerin sonuçları incelenerek iki grup arasındaki ilişki değerlendirildi. BULGULAR: 35 AAA tanılı hasta ve 35 sağlıklı birey çalışmaya dahil edildi. Hasta grupta serum SHBG seviyesi ortalama 25,9686±13,95549 nmol/l saptanırken, kontrol grubunda ortalama 29,8943±12,16238 nmol/l olup her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamı fark olmadığı görüldü (p:0,214). Hasta grupta serum total testosteron seviyesi ortalama 18,1540±7,32547 nmol/l saptanırken, kontrol grubunda ortalama 16,5697±6,999610 nmol/l olup her iki grup arasından istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (p:0,358). Hasta grupta serbest testosteron seviyesi ortalama 0,3677±0,08116 ng/ml saptanırken, kontrol grubunda ortalama 0,3171±0,11159 ng/ml olup hasta grupta serbest testosteron seviyeleri daha yüksek bulunarak her iki grup arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu görüldü (p:0,033). Hasta grupta erektil fonksiyon skorları kontrol grubuna göre daha düşük saptanarak her iki grup arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu görüldü (p:0,001). Hasta grupta orgazmik işlev skorları kontrol grubuna göre düşük saptanarak her iki grup arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu görüldü (p:0,007). Hasta grubunda cinsel memnuniyet skorları kontrol grubuna göre düşük saptanarak her iki grup arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu görüldü (p:0,003). Hasta grubunda ED prevalansı %74,2 olarak saptanırken kontrol grubunda %31,4 olduğu görüldü. SONUÇ: Sonuç olarak yapılan bu çalışmanın, alan yazın taraması sonucunda AAA'ın erkek hastalarda seksüel fonksiyon üzerine olan etkisini araştıran ilk çalışma olduğu görülmektedir. Yapılan bu çalışmada elde edilen bütün bulgular değerlendirildiğinde; AAA hastalığında, erkeklerde seksüel disfonksiyon gelişme riskinin, kontrol grubuna göre yüksek olduğu ortaya çıkmaktadır. AAA hastalığı; erkeklerde, seksüel fonksiyon üzerine olumsuz bir etkiye sahiptir. Hastaların klinisyenler tarafından ilgili dallara yönlendirilmesi ile seksüel fonksiyonlarının artacağı ve hayat kalitelerinin yükseleceği düşünülmektedir.
Gut hastalarında ürat düşürücü tedavinin kemik mineral yoğunluğu üzerindeki etkisi
Giriş ve Amaç: Gut hastalığı, hiperürisemi sonucunda oluşan monosodyum ürat (MSU) kristallerinin eklem ve çevre dokularda birikmesiyle karakterize, akut inflamatuar ataklarla seyreden ve özellikle orta ileri yaş erkekler ile postmenopozal kadınlarda yaygın olarak gözlenen kronik bir metabolik hastalıktır. Hiperürisemi, gut hastalığının temel patofizyolojik bileşeni olup, serum ürik asit (SUA) düzeylerindeki artış, hastalığın hem gelişiminde hem de şiddetinin belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Literatürde SUA düzeyleri ile kemik mineral yoğunluğu (KMY) arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalarda çelişkili bulgulara rastlanmaktadır. Bazı araştırmalar, SUA'nın kemik rezorpsiyonunu inhibe ettiği ve osteoblast aktivitesini desteklediği yönündeki bulgularla KMY'yi artırabileceğini ve osteoporoz riskini azaltabileceğini öne sürerken; diğer çalışmalar ise yüksek SUA düzeylerinin inflamatuar süreçleri ve oksidatif stresi tetikleyerek kemik dokusunda olumsuz etkilere neden olabileceğini bildirmektedir. Ürat düşürücü tedaviler (UDT), gut hastalığında SUA düzeyini azaltmak amacıyla sıklıkla kullanılmakta olup, bu tedavilerin KMY üzerindeki etkisini doğrudan inceleyen araştırmalar ise sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, gut hastalarında kullanılan UDT'nin ürik asit düzeylerini düşürmesinin KMY üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metod: Bu araştırma prospektif bir çalışma olup Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Romatoloji Polikliniğinde Mayıs 2024 - Mayıs 2025 tarihlerinde yaşları 30-85 arasında olan ve 2015 ACR/EULAR kriterlerine göre gut tanısı almış 60 hasta dahil edilmiştir. Hastalar, UDT alan (n=30) ve almayan (n=30) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Her iki grup için tedavi başlangıcında ve 12.ay sonunda serum ürik asit düzeyleri ve kemik mineral yoğunluğu (L1 L4 lomber vertebra ve femur boyun T-skorları) ölçülmüştür. İstatistiksel analizlerde normal dağılıma uygunluk testleri, bağımsız ve eşleştirilmiş örneklem t-testi, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi ve korelasyon analizleri uygulanmış, analizler SPSS 28.0 programı ile yapılmıştır. Bulgular: Her iki grup arasında başlangıçta yaş ve boy gibi bazı demografik farklılıklar olmakla birlikte, cinsiyet dağılımı, vücut kitle indeksi ve başlangıç KMY değerleri açısından anlamlı fark izlenmemiştir. UDT grubunda, tedavi sonrasında serum ürik asit düzeylerinde anlamlı bir azalma gözlenmişken (p<0.05), gut kontrol grubunda hafif bir artış izlenmiştir. Ancak tedavi öncesi ve sonrası dönemler karşılaştırıldığında, her iki grubun da L1-4 ve femur T-skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik izlenmemiştir (p>0.05). Ayrıca tedavi öncesi ve sonrası serum ürik asit düzeyleri ile KMY arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır (p>0.05). Bu sonuçlar, ürik asit düzeylerindeki değişimin kemik mineral yoğunluğu üzerinde doğrudan bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma, gut hastalarında uygulanan ürat düşürücü tedavinin serum ürik asit düzeylerini anlamlı biçimde düşürdüğünü; ancak kısa vadede kemik mineral yoğunluğu üzerinde belirgin bir etkisinin bulunmadığını ortaya koymuştur. Literatürde, ürik asidin kemik metabolizması üzerindeki etkilerine ilişkin bulgular çelişkilidir. Bazı çalışmalar, ürik asidin antioksidan özellikleri aracılığıyla kemik kaybını engelleyebileceğini ileri sürerken; diğerleri, yüksek serum ürik asit (SUA) düzeylerinin inflamasyon ve oksidatif stres yoluyla kemik yıkımını artırabileceğini bildirmektedir. Çalışmamızda, UDT ile anlamlı düzeyde ürik asit düşüşü elde edilmesine rağmen KMY üzerinde anlamlı bir değişiklik olmaması, bu ilişkinin doğrudan ve kısa vadeli olmadığını düşündürmektedir. UDT'nin kemik sağlığı üzerindeki etkilerinin daha kapsamlı bir şekilde değerlendirilebilmesi için, daha geniş örneklem gruplarına sahip, uzun süreli takip verileri içeren ve çok değişkenli analizleri kapsayan ileri düzey çalışmalara ihtiyaç vardır. Özellikle D vitamini düzeyi, parathormon seviyesi, inflamatuar belirteçler ve fiziksel aktivite gibi kemik metabolizmasını etkileyen faktörlerin de dikkate alınacağı kapsamlı çalışmalar, klinik karar süreçlerine katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Gut hastalığı, Ürat düşürücü tedavi, Serum ürik asit, Kemik mineral yoğunluğu, Osteoporoz
Ankilozan spondilit hastalarında temporomandibuler düzensizliklerin sıklığının belirlenmesi ve kranioservikal postür ve hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Giriş: Temporomandibuler düzensizlikler (TMD), toplumun yaklaşık %5-12'sini etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ankilozan spondilit (AS) hastalarında en sık görülen servikal deformite servikal kifozdur. Kranioservikal postürün objektif yansımaları olan açı ve mesafelerin TMD ile ilişkisini değerlendiren çalışmalar çelişkili sonuçlara sahiptir, AS hastalarında ise bu durumu değerlendiren çalışma yoktur. Bu çalışmada AS hastalarında TMD sıklığının saptanması, kranioservikal postür ve AS hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı ve Romatoloji Bilim Dalı polikliniklerine 20.09.2018 - 20.04.2019 tarihleri arasında ardışık olarak başvuran 18-50 yaş arası, toplam 98 AS hastası çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri ve AS ile ilişkili klinik bilgileri kaydedildi. TMD tanısı 'Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD)' kriterlerine göre konuldu. Spinal mobilite Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASMI), hastalık aktivitesi Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI), Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS), boyun disabilitesi boyun disabilite indeksi ile değerlendirildi. Lateral servikal grafiler kullanılarak kranioservikal açı, servikal kavislenme açısı, suboksipital mesafe (mm), atlas-aksis mesafesi (mm), anterior translasyon (mm) mesafesi ölçüldü. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 37,48,2 olan toplam 98 (%58,2'i kadın) hasta dahil edildi. Elli sekiz (%59,2) hastaya TMD tanısı konuldu. Temporomandibuler düzensizlik olan ve olmayanlarda demografik özellikler birbirine benzerdi. TMD tanısı alan grupta sigara kullanımı ve bruksizm anlamlı olarak daha sık saptandı. Spinal mobilite ve kranioservikal postür ölçümleri her iki grupta birbirine benzerdi. TMD tanısı alan grupta ASDAS ve boyun disabilite indeksi değerleri belirgin olarak daha yüksekti. Çok değişkenli analiz sonucunda aktif sigara kullanımı (RR:6,82; GA:1,69-27,4; p=0,007) ve boyunda disabilite olması (RR:7,32; GA:2,31-23,1; p=0,001) AS hastalarında TMD gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Sonuç: Ankilozan spondilit hastalarında TMD ile kranioservikal postür ölçümleri arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. Her ne kadar TMD olanlarda, bruksizm sıklığı ve hastalık aktivitesi daha yüksek olsa da, AS hastalarında TMD gelişimini predikte edecek bağımsız faktörler aktif sigara kullanımı ve boyun disabilitesinin varlığı olarak belirlenmiştir. Bu ilişkilerin altında yatan mekanizmaları ortaya koyacak prospektif, geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Yaşlı bireylerde fiziksel performansa dayalı düşme riski ve emosyonel durumun düşme korkusuna katkısı
Amaç: Çalışmamızın amacı, huzurevinde kalan yaşlı bireylerde düşme korkusu ile fiziksel performansa dayalı düşme riski ve emosyonel durum arasındaki ilişkiyi belirlemek, hangisinin düşme korkusunda daha etkili olduğunu araştırmaktır. Yöntem: Çalışma Aydın Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde kalan 63 yaşlı birey üzerinde yapıldı. Çalışmaya 65 yaş ve üzerinde olan, akut sağlık problemi olmayan, yatağa veya tekerlekli sandalyeye bağlı olmayan, yönergeleri takip edebilen gönüllü 51 erkek ve 12 kadın olmak üzere toplam 63 kişi dahil edildi. Bireylerin demografik özellikleri, kullandığı ilaçlar ve düşme öyküsü kaydedildi. Düşme korkusu Uluslararası Düşme Etkinliği Skalası (FES-I) ile, fiziksel performansa dayalı düşme riski Berg Denge Ölçeği (BDÖ) ile, emosyonel durum Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A) ile değerlendirildi. Bulgular: Düşme korkusu, fiziksel performansa dayalı düşme riski ve anksiyete kadınlarda erkeklere göre anlamlı olarak daha fazla bulundu (p<0.05). Düşme hikayesi olanlarda olmayanlara göre düşme korkusu ve düşme riski anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0.05). Anksiyete de düşme korkusu olanlarda daha fazla olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). Düşme riskiyle yaş arasında pozitif korelasyon (r=0,324), Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ile arasında negatif korelasyon (r=-0,276) saptandı (p<0.05). Emosyonel durumla yaş arasında pozitif korelasyon (r=0,266) bulundu (p<0.05). Fakat emosyonel durumla VKİ arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0.05). Fiziksel performansa dayalı düşme riski ile emosyonel durum arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05). Düşme korkusu ile yaş arasında pozitif korelasyon (r=0,259) bulundu (p<0.05). Fakat düşme korkusu ile VKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0.05). Düşme korkusu ile fiziksel performansa dayalı düşme riski ve anksiyete arasında pozitif ve orta derecede korelasyon (r=0,589) bulundu (p<0.05). Fiziksel performansa dayalı düşme riski ve anksiyetenin, düşme korkusunda etkili olduğu ve bu etkinin eşit seviyede olduğu tespit edildi (p<0.05). Sonuç: Yaşlı bireylerde fiziksel performansa dayalı düşme riski ve anksiyetenin düşme korkusuyla ilişkili olduğu ve her ikisinin de düşme korkusuna katkısı bakımından eşit seviyede etkili olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Yaşlı; Düşme Korkusu; Düşme Riski; Emosyonel Stres
Hemiplejik hastalarda standart rehabilitasyona eklenen iş uğraşı tedavisinin günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve psikolojik semptomlar üzerine etkinliği
Bu tek kör randomize, prospektif çalışmanın amacı hemiplejik hastalarda standart rehabilitasyona eklenen iş uğraşı tedavisinin günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve psikolojik semptomlar üzerine etkinliğinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya hastalık süresi 6-24 ay arasında olan hemipleji tanılı 35 hasta dahil edildi. Hastalar iş uğraşı+standart rehabilitasyon (n:17) ve sadece standart rehabilitasyon (n:18) grubu olmak üzere randomize edildi. 1. gruptaki hastalara, 8 hafta boyunca haftanın 5 günü, günlük 45 dk süreyle standart rehabilitasyon tedavisi ve buna ek olarak haftanın 3 günü 45 dk süreyle iş uğraşı tedavisi verildi. 2. gruptaki hastalara ise; sadece standart rehabilitasyon tedavisi verildi. Hastalar tedavi öncesi ve 8. hafta sonunda; kendine bakım becerilerinin performansının değerlendirilmesi (KBBPD), fonksiyonel bağımsızlık ölçeği (FBÖ), Nottingham genişletilmiş günlük yaşam aktiviteleri indeksi (NGGYA), SF-36, purdue peg board testi, el ve parmak kas güçleri ve hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HAD) ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda her iki grupta da KBBPD, el ve parmak kas güçleri, NGGYA , purdue peg testi, FBÖ motor skorlarında grup içi anlamlı gelişim gözlendi(p<0.05). FBÖ kognitif, HAD skorlarında ise anlamlı gelişim görülmedi (p>0.05). Gruplar arası karşılaştırmada ise KBBPD testi enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri-fiziksel alt ölçeği, FBÖ motor ve purdue peg board testi skorlarında iş uğraşı grubunda anlamlı daha çok iyileşme saptandı (p<0.05). Ancak KBBPD hareketlilik, özbakım ve enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri-kognitif alt ölçekleri, SF-36, HAD, el ve parmak kas güçleri skorlarında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Sonuç: Standart rehabilitasyon uygulamalarına eklenen iş uğraşı tedavilerinin bazı günlük yaşam aktiviteleri, el fonksiyonları ve bağımsızlık üzerine faydalarının olduğu saptadık.
Omuzun adeziv kapsülitinde trombositten zengin plazmanın etkinliği
Amaç: Adeziv kapsülit tanılı hastalarda trombositten zengin plazmanın ağrı ve fonksiyon üzerine etkisini araştırmaktır. Bu amaçla çift kör randomize, prospektif planlanan çalışmamızda adeziv kapsülit tanılı hastalarda trombositten zengin plazmanın etkisi serum fizyolojik ile karşılaştırıldı. Gereç ve yöntem: Ege Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon kliniğine başvuran 89 adeziv kapsülit tanılı hasta değerlendirildi. 18-70 yaş aralığında, 3-9 aydır, omuzda ağrısı (VAS ile ≥40 mm şiddetinde), aktif ve pasif EHA'da karşı taraf ile karşılaştırıldığında, etkilenen tarafta en az 2 hareket düzleminde, en az % 25 kayıpla hareket kısıtlılığı olan 40 adeziv kapsülit tanılı hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar yaş ve cinse göre önceden belirlenen randomizasyon şemasına uygun olarak 2 gruba ayrıldı. 1. grup, kendi venöz kanlarının santrifüji ile elde edilen trombosit zengin plazma uygulanan grup, 2. grup serum fizyolojik uygulanan plasebo grubudur. Tüm tedavi gruplarında enjeksiyonlar toplamda 3 kez, 2' şer hafta ara ile omuza intrartiküler alana, posterior enjeksiyon tekniği kullanılarak ve körlüğü sağlamak için aynı madde ile kaplanarak uygulandı. Tüm tedavi gruplarına enjeksiyona ek olarak, ilk 4 hafta boyunca, haftada 3 gün fizyoterapist eşliğinde, daha sonra ev egzersiz programı şeklinde olmak üzere egzersiz tedavisi verildi. Hastanın hastaneye gelmediği günlerde de egzersizlerin günde 3 kez 10'ar tekrar şeklinde evde devam edilmesi önerildi. Tüm hastalar tedavi öncesi, 1. ay ve 3. ayda ağrı ve hareket kısıtlılığını değerlendirmek için primer ölçüm parametresi olarak Omuz Ağrı ve Dizabilite iİndeksi [Shoulder Pain and Disability Index (SPADI)] ile; sekonder ölçüm parametreleri olarak VAS (Visuel Analog Skala)- spontan ağrı, VAS- sağlık durumu, VAS- tedavi memnuniyeti, goniyometre ile omuz eklem hareket açıklığı ölçülmesi, kullanılan parasetamol dozu, komlikasyon ve yan etki olup olmadığı ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda; SPADI ile ağrı ve dizabilite değerlendirmesinde 1. ve 3. ayda her iki grupta da anlamlı iyileşme olmakla birlikte (p<0.05), TZP grubunda anlamlı daha fazla iyileşme saptandı (p<0.05). Her iki grupta da SPADI ağrı ve dizabilite alt skorlarında 1. ve 3.ay arasındaki değerlendirmelerde anlamlı iyileşme görüldü (p<0.05). SPADI totalde plasebo grubunda 1. ve 3.ay değerleri arasında fark saptanmadı . Ayrıca VAS ile spontan ağrı ve hastalığın yaşam kalitesine etkisini değerlendirmemizde de; TZP grubunda plasebo grubuna göre daha fazla iyileşme saptandı (p<0.05). EHA ölçümlerinde de 1.ve 3.ayda her iki grupta artış varken, 1.ayda aktif ER dışında diğer EHA'larda TZP grubunda daha fazla artış saptandı (p<0.05). Benzer şekilde, 1. ve 3.aydaki VAS-tedavi memnuniyeti de TZP grubunda daha iyi saptandı (p<0.05). Kullanılan parasetamol miktarında iki grup arası fark bulunmadı. Tartışma: TZP, tam kanın santrifüj edilmesi ile elde edilen ve tam kandan daha yüksek konsantrasyonda trombosit içeren otolog plazma kısmıdır. Hiperfizyolojik oranda büyüme faktörü içermesi çeşitli kas iskelet sistemi hastalıklarının tedavisinde kullanımını sağlamıştır. Kollajen sentezini arttırması, anjiogenezisi stimüle etmesi, hücre migrasyonunu, diferansiyasyonunu, proliferasyonunu arttırması, ekstrasellüler matriks oluşumunu arttırması ile tendon ve ligaman yaralanması tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir. Tüm bu yararlı etkilerinden dolayı AK tedavisinde etkili olacağı hipotezine dayanarak yapılan bu çalışmada her iki grubun da zaman içinde iyileşme gösterdiği saptanmıştır. Bununla birlikte gruplar karşılaştırıldığında hem ağrı parametreleri hem özürlülük ve memnuniyet değerlendirme parametrelerinde TZP grubunda istatiksel olarak çok daha fazla iyileşme bulunması egzersize ek olarak uygulanan TZP tedavisinin ek fayda sağladığı şeklinde yorumlanabilir. Çalışmamızda her 2 grupta da TÖ'ye göre anlamlı derecede iyileşme bulunması hastalara uygulanan bu egzersiz programına bağlanabilir. Bir başka olası neden de serum fizyolojiğin plasebo, distansiyon ve iğnenin uyarıcı etkisidir. Kesin karara varmada daha çok hasta üzerinde daha uzun süre takip edilerek yapılan, tek başına egzersiz tedavisi alan veya KS enjeksiyonu uygulanan gruplarla TZP'nin etkinliğinin karşılaştırıldığı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Adeziv kapsülit, omuz, trombositten zengin plazma
Spondiloartropatili hastalarda nöropatik ağrı; klinik aktivite, yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete ile ilişkisi
Spondiloartritler (SpA) ortak birçok genetik ve klinik özellikleri içeren bir hastalık grubudur. Biz bu çalışmada inflamatuar ağrıya ek olarak nöropatik ağrı komponentinin varlığını inceledik. Ayrıca SpA hastalarında nöropatik ağrı sıklığı ve SpA'lı hastalarla sağlıklı kontrolleri kıyaslayarak hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum, yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete ile nöropatik ağrı komponentinin arasındaki ilişkiyi araştırdık. Çalışmamıza 64'ü SpA ve 64'ü kontrol grubuna olmak üzere toplamda 128 olgu dahil edildi ve demografik verileri kaydedildi. Hasta grubuna Pain Detect Ağrı Anketi (PainDetect), Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAİ), Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeks (BASFİ), Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeks (BASMİ), Kısa Form-36 (SF-36), Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ), Vizuel Analog Skala (VAS) hareket, VAS istirahat, VAS yorgunluk, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) uygulandı. Kontrol grubunda ise sadece PainDetect, BDÖ ve BAÖ uygulandı. Hasta ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, medeni durum, boy, ağırlık, vücut kitle indeksi (VKİ), sigara ve alkol açısından anlamlı fark saptanmadı. İki grup arasında nöropatik ağrı sıklığı, PainDetect ve BDÖ skorları benzer saptandı. Hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla BAÖ skoru daha yüksek saptandı. Hasta grubunda nöropatik ağrı olanlarda daha yüksek VAS hareket, VAS istirahat, VAS yorgunluk, HAQ, BDÖ, BAÖ, BASDAİ ve BASFİ skorları saptandı. Bununla birlikte hasta grubunda nöropatik ağrı olanlarda daha düşük SF-36 mental ve fiziksel komponent skorları saptandı. Sonuç olarak SpA tanılı hastalarda nöropatik ağrı sıklığı SpA tanısı olmayan kontrol grubuyla istatistiksel olarak benzer olarak saptandı. Bununla birlikte nöropatik ağrı komponenti olan hastalarda daha fazla ağrı, yorgunluk, yüksek hastalık aktivitesi, düşük fonksiyonellik, düşük yaşam kalitesi, daha yüksek depresyon ve anksiyete düzeyleri saptadık. Anahtar kelimeler: Anksiyete, Depresyon, Hastalık aktivitesi, Nöropatik ağrı, Spondiloartropati
COVİD-19 sonrası kardiyopulmoner uygunluk düzeyinin normal değerlerle karşılaştırılması ve fiziksel kapasiteyi etkileyen faktörlerin araştırılması
Amaç: SARS-CoV-2 2019 yılı sonlarında saptanan yeni bir koronavirüs türüdür, neden olduğu hastalık COVID-19 olarak adlandırılmıştır. COVID-19 başta akciğerler olmak üzere birçok organı ve sistemi etkilemesi nedeniyle COVID-19'un uzun dönem etkilerinin aydınlatılması önem taşımaktadır. Bu çalışma ile COVID-19 geçiren bireylerin egzersiz kapasitesinde değişiklik olup olmadığının ortaya konması ve bunun yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite düzeyi, hastalık şiddeti ve komorbiditelerle ilişkisinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Çalışmanın ikincil amacı egzersiz kapasitesindeki değişikliklerin nedenlerini belirlemek ve rehabilitasyon programlarının hedeflerini tanımlamaktır. Gereç ve Yöntem: Katılımcıların demografik bilgileri ile semptomları, eşlik eden tıbbi durumları, hastalık şiddetleri kaydedilmiştir. Katılımcılara 6 dakika yürüme testi, solunum fonksiyon testleri ve kardiyopulmoner egzersiz testi uygulanmış, fiziksel kapasite maksimum oksijen tüketimiyle (VO2maks) değerlendirilmiştir. Katılımcılar ayrıca Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) ile değerlendirilmişlerdir. Bulgular: Çalışmaya hafif, orta, ağır, kritik hastalık şiddetlerinden sırasıyla 53, 44, 26, 9 katılımcı katılmıştır. Yorgunluk, miyalji ve baş ağrısı en sık bildirilen semptomlardır. Obezite, hipertansiyon ve sigara kullanımı en sık eşlik eden tıbbi durumlardır. IPAQ ile yapılan değerlendirmelerde bireylerin fiziksel aktivite düzeylerinin COVID-19 sonrasında azaldığı saptanmıştır. Hastalık şiddeti farklı gruplar arasında VO2maks düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Bireyler COVID-19 öncesi sahip oldukları fiziksel aktivite düzeylerine göre gruplandıklarında VO2maks düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Sadece hastalık şiddeti hafif olan bireylerde erkeklerin kadınlara göre VO2maks düzeyleri anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Obezite, hipertansiyon, sigara kullanımı, diyabet ve aterosklerotik kalp hastalığı olan ve olmayan gruplarda ve farklı yaş gruplarındaki bireyler arasında beklenen VO2maks düzeyleri arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. Egzersiz kapasitesi düşük olan grupta vital kapasite (VC), zorlu vital kapasite (FVC), birinci saniyedeki zorlu ekspirasyon hacmi (FEV1) ve maksimal istemli ventilasyon (MVV) daha düşük saptanmıştır. Düşük kapasiteye sahip grupta egzersiz testi sırasında anaerobik eşiğe daha erken ulaşılmıştır. COVID-19 geçiren bireylerde 6 dakika yürüme testi yürüme mesafesi ve VO2maks düzeyleri arasında güçlü korelasyon saptanmıştır. Sonuç: COVID-19 geçiren bireylerin egzersiz kapasitesinde azalma nedeninin öncelikli olarak azalmış fiziksel aktivite düzeyi ve solunum kısıtlılıkları olduğu sonucuna varılmıştır. Hastalık seyri üzerinde negatif etkisi olan ileri yaş, düşük fiziksel aktivite düzeyi ve komorbiditelerin öngörülen egzersiz kapasitesi üzerinde etkili olmadığı gösterilmiştir. COVID-19 geçiren bireylere yönelik rehabilitasyon programlarının fonksiyonel akciğer kapasiteleri, solunum kas gücü ve dayanıklılığı geliştirmeye öncelik verilecek şekilde tasarlanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: 6-dakika yürüme testi, COVID-19, egzersiz toleransı, kardiyopulmoner egzersiz testi, solunum fonksiyon testleri
Sağlıklı ve diz osteoartritli bireylerde treadmill ve tartan pistte yürüme sonrası femoral kıkırdak kalınlığının değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, sağlıklı bireylerde ve diz osteoartiritli (OA) hastalarda treadmill ve tartan zeminde yürüme sonrası akut femoral kıkırdak kalınlığı değişimini ölçmek ve sağlıklı bireyler ile diz OA'lı hastalar arasında kıkırdak kalınlığı değişimi açısından fark olup olmadığını karşılaştırmaktır. Pamukkale Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Polikliniği'ne başvuran, Amerikan Romatoloji Derneği (ACR) kriterlerine göre diz OA tanısı konulan ve Kellgren Lawrence evreleme kriterlerine göre evre 1-2 olan 40 yaş üstü 30 hasta ile yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş 30 sağlıklı birey çalışmaya alındı. Çalışmaya alınan hastaların sosyodemografik özellikleri ve ayrıntılı öyküsü sorgulanarak kaydedildi. Tüm hastaların fizik muayeneleri ayrıntılı olarak yapıldıktan sonra kilosu ve boyu ölçülerek, vücut kitle indeksleri (VKİ) hesaplandı. Katılımcıların fiziksel aktivite seviyeleri Dünya Sağlık Örgütü'nün Küresel Fiziksel Aktivite Anketi (GPAQ) temel alınarak belirlendi. Sağlıklı bireylerin ve diz OA'lı hastaların hepsinin tüm yükleme koşullarını (treadmill ve tartan zeminde 30 dk yürüme) tamamladığı tekrarlanan ölçümler tasarımı kullanıldı. Bunun için sağlıklı bireylere ve diz OA hastalarına önce treadmill, bir hafta ara sonrası tartan zemin yürüyüşü yaptırıldı. Yürüme öncesi ve hemen sonrası femoral kıkırdak kalınlığı portable ultrasonografi (USG) (Clarius L7 HD Linear Scanner) ile ölçüldü. Yükleme sonrası tüm USG prosedürleri, katılımcıların dominant bacak dizlerinden, yükleme koşulunun ardından 5 dk içinde elde edildi. Çalışma sonucunda, sağlıklı bireylerde hem treadmill hem de tartan pistte yürüme sonrası yürüme öncesine göre medial femoral kondil, interkondiler ve lateral femoral kondil kıkırdak kalınlığı istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmış (p<0,001); treadmill yürüyüşü sonrası olan bu azalma tartan pist yürüyüşü sonrasına göre istatistiksel olarak daha fazla saptanmıştır (p<0,001). Diz OA'lı hastalarda hem treadmill hem de tartan pistte yürüme sonrası yürüme öncesine göre medial femoral kondil, interkondiler ve lateral femoral kondil kıkırdak kalınlığı istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmıştır XI (p<0,001). Diz OA'lı hastalarda treadmill yürüyüşü sonrası sadece medial femoral kondil kıkırdak kalınlığındaki azalma, tartan pist yürüyüşü sonrası oluşan azalmaya göre istatistiksel olarak daha fazla saptanmıştır (p<0,05). Hem treadmill hem de tartan pist yürüyüşü sonrası sağlıklı bireylerde diz OA'lı hastalara göre medial femoral kondil, interkondiler ve lateral femoral kondil kıkırdak kalınlığında istatistiksel olarak daha fazla azalma saptanmıştır (p<0,001). Sonuç olarak, hem sağlıklı bireylerde hem de diz OA'lı hastalarda treadmill veya tartan pistte yürüme sonrası femoral kıkırdak kalınlığı azalmış olup, yürüme sonrası tartan pistte oluşan azalma treadmillde yürüyüş sonrasına göre sağlıklı bireylerde tüm kompartmanlarda; diz OA'lı hastalarda ise yalnızca medial femoral kondil kıkırdak kalınlığında daha az olmuştur. Tartan pistte yürüyüş treadmill yürüyüşüne göre diz ekleminde daha az kıkırdak kalınlık değişimine neden olmuştur. Bu sonuçların klinik anlamlılığının yorumlanabilmesi için, mekanik yüklenmenin getirdiği femoral kıkırdak kalınlığı azalmasındaki fizyolojik adaptasyon sınırı ile patolojik deformasyon sınırını belirleyecek ileri çalışmalara ihtiyaç vardır
Tüm vücut vibrasyonu tedavisinin polinöropatisi olan ve olmayan tip 2 diyabetik hastalar üzerindeki etkileri
Diabetes mellitus (DM), insülin hormonunun salınımındaki veya etkisindeki yetersizlik nedeniyle karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında bozulmalara yol açan kronik bir metabolizma hastalığıdır. Tip 2 diabetes mellitus (T2DM) tedavisinin temel unsurları; medikal tedavi, diyet ve egzersizden oluşur. Egzersiz, sadece glisemik kontrolü sağlamakla kalmaz, aynı zamanda fiziksel dayanıklılığı artırma, yaşam kalitesini yükseltme ve metabolik komplikasyonları azaltma gibi önemli katkılar sunar. Bu çalışmanın amacı, polinöropatisi olan ve olmayan T2DM hastalarında ağırlık eklenerek yapılan titreşimli vücut vibrasyonu (TVV) egzersizlerinin; polinöropatisi olmayan T2DM hastalarında ise yerde ağırlıklarla yapılan egzersizlerin antropometrik, esneklik, vücut kompozisyonu analizi, viseral ve abdominal yağ ölçümleri ve ultrason ile kas kalınlığı ölçümleri, fonksiyonel parametreler, yaşam kalitesi, nöropatik ağrı ve Fibroblast Büyüme Faktörü 21 (FGF-21), İnterlökin-10 (IL-10), osteokalsin, adiponektin, İnterlökin-6 (IL-6), Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF), C-reaktif protein (CRP), Myostatin gibi inflamatuar moleküller üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Diyabetik polinöropatisi (DPN) olan 22 hasta DPN (+) TVV'e dahil edilirken, nöropatisi olmayan 46 hasta, DPN (-) TVV ve DPN (-) YERDE gruplarına rastgele olarak dağıtıldı. DPN (+) TVV ve DPN (-) TVV'deki hastalar, 12 hafta boyunca haftada 3 gün TVV egzersiz tedavisi almış; egzersizlerin süresi, set sayısı, frekansı, amplitüdü ve ağırlık kullanımı kademeli olarak artırıldı. DPN (-) YERDE grubundaki hastalar ise aynı egzersizleri benzer süre, set ve ağırlıkları kullanılarak mat üzerinde uyguladı. 12 haftalık egzersiz programı uygulanan hastalarda programın başında ve sonunda elde edilen veriler delta yöntemine göre değerlendirildiğinde antropometrik ölçümlerde; vücut kompozisyon analizi sonuçlarında; DPN(-) TVV ve DPN(-) YERDE grupları arasında fark çıkan ön kol fleksörleri hariç diğer ultrasonografik kas kalınlıklarında; DPN (+) TVV ve DPN (-) YERDE grupları arasında fark çıkan 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT) hariç diğer fonksiyonel ölçümlerde; nöropatik ağrı skorlarında; DPN (+) TVV ve DPN (-) YERDE grupları arasında fark çıkan mental sağlık skoru hariç diğer Kısa Form-36 (SF-36) yaşam kalitesi skorlarında ve FGF-21, IL-10 osteokalsin, adiponektin, IL-6, BDNF, CRP, Mystatin ile ölçülen inflamatuar moleküllerin düzeylerinde gruplar arası istatistiksel anlamlı fark bulunmadı. Ancak her grubun kendi içinde egzersiz öncesine (EÖ) göre yapılan değerlendirmelerde ağırlık eklenerek yapılan TVV'nin DPN'si olan ve olmayan T2DM'li hastalarda ve yerde yapılan ağırlıklı egzersizlerin DPN'si olmayan T2DM'li hastalarda alt ekstremite kas gücünü artırmada, yağlanmayı azaltmada, fiziksel dayanıklılığı geliştirmede ve denge performansını iyileştirmede, yaşam kalitesini atırmada ve nöropatik ağrıyı azaltmada etkili olabileceğini ancak FGF-21 hariç inflamatuar moleküllerden IL-10, osteokalsin, adiponektin, IL-6, BDNF, CRP ve Myostatin düzeylerinde üzerinde etkili olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, ağırlık eklenerek yapılan TVV'nin DPN'si olan ve olmayan T2DM'li hastalarda ve yerde yapılan ağırlıklı egzersizlerin DPN'si olmayan T2DM'li hastalarda etkinlikleri birbirine benzer bulunmuştur. Elde edilen bulgular, özellikle egzersiz yapma kapasitesi sınırlı T2DM hastaları için yerde ağırlıklarla çalışmanın veya ağırlık eklenerek yapılan TVV egzersizlerinin etkili ve güvenilir yöntemler olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Meme kanseri ilişkili lenfödemde komplet dekonjestif tedaviye eklenen BOSU topu denge egzersizlerinin statik ve dinamik denge üzerine etkisi
Çalışmamızın amacı, meme kanseri ilişkili lenfödemde (MKİL) komplet dekonjestif tedaviye (KDT) eklenen eklenen BOSU topu ile yapılan denge egzersizlerinin statik ve dinamik denge üzerine etkisini araştırmaktır. Pamukkale Üniversitesi Hastanesinde, Uluslararası Lenfoloji Derneği'nin 2020 tanı kriterlerine göre tek taraflı MKİL tanılı 38 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar 2 gruba randomize edildi. Her iki grup üç hafta boyunca haftada beş gün toplam 15 seans tedavi aldı. Birinci gruba manuel lenf drenaj (MLD), çok tabakalı bandajlama, cilt/tırnak bakımı, egzersiz tedavilerinden oluşan KDT programı ve BOSU topu üzerinde yapılan denge egzersizleri uygulanmıştır. İkinci gruba sadece KDT programı uygulanmıştır. Hastaların demografik ve klinik verileri kaydedilmiştir. Tedavi öncesi ve 3 haftalık tedavi sonunda; hastaların kol çevre ve volüm ölçümleri, TecnoBody Prokin 252 sistemi ile statik ve dinamik dengeleri, düşme etkinlik ölçeği (DEÖ), Tampa kinezyofobi ölçeği (TKÖ), Fullerton gelişmiş denge ölçeği (FGDÖ), zamanlı kalk ve yürü testi (ZKYT), ULL-27 yaşam kalitesi anketi, hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HADÖ) skorları kaydedilmiştir. Çalışmaya yaş ortalaması 56,21 ± 7,30 yıl olan 38 hasta dahil edilmiştir. Gruplar arasında sosyodemografik ve klinik özellikleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Her iki grupta üst ekstremite çevre ve volüm ölçümleri, düşme etkinlik ölçeği, Fullerton gelişmiş denge ölçeği, yaşam kalitesi anketi global ve tüm alt parametreleri, hastane anksiyete ve depresyon ölçeğinin anksiyete değerlerinde iyileşme bulundu. Ayrıca, müdahale grubunda gözler açık öne-arkaya standart sapma ve ortalama ileri-geri hız değerlerinde, gözler kapalı sağa-sola standart sapma ve kullanılan alan değerlerinde, stabilite göstergesi ve ortalama takip hatası değerlerinde, Tampa kinezyofobi ölçeği, hastane anksiyete ve depresyon ölçeğinin depresyon değerlerinde gelişmeler bulundu. Gözler açık öne-arkaya standart sapma ve ortalama ileri-geri hız değerlerinde, stabilite göstergesinde, Tampa kinezyofobi ölçeği, Fullerton gelişmiş denge ölçeği değerlerinde müdahale grubunda aktif kontrol grubuna göre daha fazla iyileşme gözlendi. Sonuç olarak çalışmamızda, KDT'ye eklenen BOSU topu denge egzersizlerinin statik ve dinamik dengeyi arttırdığı ve kinezyofobide iyileşme sağladığı görüldü. Anahtar kelimeler: Meme kanseri ilişkili lenfödem, denge, BOSU topu, komplet dekonjestif tedavi.
Diz osteoartritinin alt ekstremite eklem dizilimine etkisi
Diz Osteoartritinin Alt Ekstremite Eklem Dizilimi ile İlişkisi Amaç: Bu çalışmanın amacı primer diz osteoartriti olan hastalarda kalça ve ayak postürünün klinik ve radyolojik değişkenlerle ilişkisini değerlendirmek Metod: Çalışmamıza primer medial tibiofemoral diz osteoartriti tanısı almış hastalar dahil edildi. Hastaların demografik verileri alındı. Anteroposterior 2 yönlü diz radyografileri çekildi, Kellgren- Lawrence evreleme sistemine göre değerlendirildi. Direkt grafi üzerinde; medial eklem aralığı, lateral eklem aralığı, kondiler açı, anatomik aks açısı, tibial plato açısı ve kondiler plato açısı ölçümleri dijital ortamda değerlendirildi. Kalça ölçümleri için goniometre kullanılarak; pelvik tilt açısı, diz ekstansiyon açısı, femorotibial açı ve Q açısı değerlendirildi. Ayak postürünü değerlendirmek için, ayak postür indeksi kullanıldı. Hastaların ağrı ve fonksiyonel durumları değerlendirilmesi için Western Ontario and Mc Master University Osteoarthritis Index (WOMAC) anketi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 54.1±10.0 olan 150 hasta (76 Kadın, 74 Erkek) alındı. Ayak postür gruplarının dağılımları olan supinasyon, nötral ve pronasyon yüzdeleri sırasıyla; %14.0, %48.3 ve %37.7 olarak dağılım gösterdi. Western Ontario and Mc Master University Osteoarthritis Index total skoru supinasyon grubunda daha yüksek bulundu (p=0.001) ve medial eklem aralığının düşük değerlerde olduğu (p=0.000), tibial plato ve kondiler plato açısının daha yüksek değerlerde olduğu tespit edildi(sırasıyla p değerleri; p=0.010 ve p=0.000). Çalışmada kalça muayene bulguları WOMAC değerleri ile ilişkilendirildiğinde; pelvik tilt açısının WOMAC ağrı, fiziksel fonksiyon skoru ve total skor ile negatif ilişkili olduğu, femorotibial açının ise WOMAC ağrı skoru ve total skor ile pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. KL evreleme sistemine göre değerlendirildiğinde; KL evresi ilerledikçe pelvik tilt ve femorotibial açı değerlerinin azaldığı, Q açısı ile diz ekstansiyon açısının değerinin arttığı gösterildi. Anteroposterior çekilen diz grafileri üzerinde yapılan ölçümler ile kalça muayenesi ölçümleri ilişkilendirildiğinde; MEA ile pelvik tilt ve Q açısı arasında pozitif yönde, orta derecede anlamlı ilişki bulundu. Sonuç: Medial tibiofemoral diz osteoartritli hastaların, ayak ve kalça postürü klinik ve radyolojik değişkenlerle ilişkili bulunmuştur. Diz osteoartritli hastalar değerlendirilirken, ayak ve kalça postürü göz önünde bulundurulmalıdır.
Sarkopenik diz osteosteartritli hastaların ultrasonografi ile tanımlanması, fonksiyonellik, dizabilite ve hayat kalitesi açısından değerlendirilmesi ve sarkopenik bulguların ENMG (elektronöromiyografi ) ile incelenmesi
Amaç: Sarkopenik diz osteosteartirli hastaların ultrasonografi ile tanımlayarak fonksiyonellik, dizabilite ve hayat kalitesi açısından değerlendirilmek, sarkopenik bulguları ENMG (Elektronöromiyografi) ile incelemek ve bu parametrelerin ciddi sarkopenik ile sarkopenik hastalar üzerindeki etkilerini karşılaştırmak, ayrıca sarkopeninin diz osteoortritinin erken ve ileri evrelerindeki etkilerinini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Klinik ve radyolojik olarak diz osteoartriti tanısı ve Sonografik Uyluk Ayar Oranı (STAR) algoritmasına göre sarkopeni tanısı olan 83 kadın hasta çalışmaya alındı. Hastalar STAR algoritmasında göre sarkopenik (n:50) ve ciddi sarkopenik (n:33) olarak 2 gruba ayrıldı. Tüm sarkopenik hastalar Amerikan Romatoloji Birliği (The American College of Rheumatology: ACR) 2016 kriterlerine göre diz osteoartriti tanısı aldı ve Kellgren-Lawrence (K-L) evrelemesine göre her bir diz evre 1-2-3-4 olarak gruplandırıldı. Hastaların kas gücü değerlendirilmesinde el kavrama gücü (EKG), antropetmerik ölçüm olarak üst-orta kol çevresi ve baldır çevresi ölçümleri kaydedildi, ultrasonografilk olarak rektus femoris, vastus intermedius kas kalınlığı, rektus femoris kesitsel alan ölçümü, vastus lateralis pennasyon açısı ,vastus lateralis kas kalınlığı ,vastus lateralis fasikül uzunluğu ,biceps brachii kas kalınlığı, kas kesit alanı ve biceps brachii çevresi yağ kalınlığı değerlendirildi. Fiziksel performansın değerlendirilmesinde 6 metre yürüme hızı testi, zamanlı kalk ve yürü testi ve sandalyede otur-kalk testi kullanıldı. Sağ median ve femoral sinirden elde edilen sinir ileti hızları, latans süreleri, BKAP (Birleşik Kas Aksiyon Potansiyelleri), biceps brachii ve vastus lateralisten elde edilen MÜP (Motor Ünite Potansiyeli) değerleri kayıt altına alındı. Vizüel Analog Skala (VAS) ve Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi (The Western Ontario and McMaster Universities Arthritis Index -WOMAC), Lequesne Osteoartrit Şiddet İndeksi, Nottingham Sağlık Profili (Nottingham Healt Profile-NHP), Dünya Sağlık Örgütü Engellilik Değerlendirme Programı- 12 maddelik versiyon (World Health Organization Disability Assessment Schedule –WHODAS 2.0 – 12 item version) ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi uygulandı. Her katılımcıdan, rutin kan tetkikleri, D vitamini, B12 vitamini ve Romatoid Faktör (RF) çalışıldı. Bulgular: Ciddi sarkopeni olan grubun yaşı, vücut kitle indeksi ve eğitim düzeyi sarkopeni olan gruptan anlamlı şekilde yüksekti. (Sırasıyla p<0,001, p=0,021. p=0,033). Sarkopeni grubunda olanların steroid olmayan ilaç kullanım oranı, osteoporoz görülme oranı, destek tedavisi alma oranı, antirezorbtif kullanım oranı ciddi sarkopeni grubundan anlamlı şekilde düşüktür (Sırasıyla p<0,001, p=0,001 , p=0,01, p=0,008 ). Sarkopenisi olan grubun Nottingham-AĞRI, NHP1-FİZİKSEL, NHP2, WOMAC, WHODAS2 toplam puan ve Lequesne indeksi alt boyut ve toplam puanları ciddi sarkopeni grubunun puanından anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. (Sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Sarkopenisi olan grubun işinde zorlanma yüzdesi, 6 metre yürüme hızı, zamanlı kalk yürü testi, sandalyede otur kalk testi, işlerini tamamen yapamadığı süre ve işlerini azalttığı süre, osteoartrit tanı süresi, VAS, VAS-hareket, şikayetlerin süresi ve SARC-F tarama testi puanı ciddi sarkopenisi olan gruptan anlamlı şekilde düşüktür (Tüm Parametrelerde p<0,001). Sarkopenisi olan grubun femoral sinir BKAP süresi ciddi sarkopeni grubundan anlamlı şekilde düşük, median sinir BKAP büyüklüğü anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (Sırasıyla p=0,047,p=0,016). Sarkopenisi olan grubun vastus lateralis fasikül uzunluğu biceps alanı ciddi sarkopeni olan gruptan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,004, p=0,027) .Sarkopenisi olan grubun Katz GYA indeksi değeri ciddi sarkopeni olan gruptan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001) ciddi sarkopenik grubun her 2 diz için de Kellgren-Lawrence evresi sarkopenik grubun K-L evresineden anlamlı şekilde ileridir (p<0,001). Sarkopenisi olan hastaların hemoglobin değeri ciddi sarkopeni grubunun değerinden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,002). Gonartroz evresi arasında yaş açısından anlamlı farklılık görülmüş olup ve evre 4 daha yaşlıdır (p=0,003). Evreler arasında eğitim durumu açısından anlamlı farklılık görülmüş olup ileri evrelerde eğitim düzeyi düşmüştür (p=0,019). Gonartroz evresi arasında steroid olmayan ilaç kullanma açısından anlamlı farklılık görülmüş olup ileri evrelerde kullanım oranı artmıştır (p=0,025). Gonartroz evresi arasında Nottingham-Ağrı, NHP1-FİZİKSEL, WOMAC ve WHODAS2 toplam puan ve Lequesne alt boyut ve toplam puanları açısından anlamlı farklılık görülmüş olup bu farklılık evre 4 ile diğer iki evre arasındaki farktan kaynaklanmış ve evre 4 olanların puanı daha yüksektir (Sırasıyla P=0,003, p=0,001, p<0,001, p=0,003, p<0,001). Gonartroz evresi arasında işinde zorlanma yüzdesi, gonartroz tanı süresi, SARC-F tarama testi puanı, zamanlı kalk yürü testi, sandalyede otur kalk testi, VAS-hareket, şikayetlerin süresi ve işlerini tamamen yapamadığı süre açısından anlamlı farklılık görülmüş olup evre 4 olanların değeri daha yüksektir (Sırasıyla p=0,002, p<0,001,p=0,002, p=0,001, p=0,005, p=0,003, p=0,001, p=0,009). Gonartroz evresi arasında femoral sinir BKAP süresi açısından anlamlı farklılık görülmüş evre 4 süresi daha yüksektir (p=0,005). Yapılan ultivariate lojistik regresyon analizine göre NHP2, WHODAS2, gonartroz tanı süresi ve SARC-F tarama testi puanı yüksekliği ve median sinir BKAP büyüklüğünün düşüklüğü ciddi sarkopeniyi arttıran risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Sonuç: Sarkopeniyi belirleme de prediktif değeri olan yöntemler arasında ultrasonografinin pratik, ucuz ve kolay ulaşılabilir olması özellikleriyle öne çıktığını gözlemledik. Ciddi sarkopenik osteoartrit hastalarının daha yaşlı, daha zayıf, daha güçsüz, fiziksel aktivite düzeylerinin daha kısıtlı ve günlük yaşam aktivitelerinde daha çok zorlandığını saptadık. İleri evre sarkopenik ve ciddi sarkopenik gonartroz hastalarının daha çok fonksiyonel kısıtlılık, ağrı ve düşük yaşam kalitesi olduğunu belirledik. Elektronöromiyografik bulguların sarkopeni ile ilişkisini inceledik. İğne Elektronöromiyografi ile yaptığımız incelemelerimizin ileri çalışmalara ışık tutacağınızı düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Sarkopeni, Ciddi Sarkopeni, Osteoartrit, Ultrasonografi, Elektronöromiyografi, Fonksiyonellik, Dizabilite, Yaşam Kalitesi, Kellgren Lawrence Evrelemesi
El fleksör tendon yaralanmalı hastalarda sanal gerçeklik tabanlı görev spesifik egzersizlerin fonksiyonel düzey ve hastalıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: El yaralanmaları içinde elin fleksör tendon yaralanmaları önemli bir yere sahip olup ciddi dizabilite ile sonuçlanabilmektedir. El rehabilitasyonunda özellikle son dekatta konvansiyonel tedavilerin yanı sıra sanal gerçeklik uygulamalarının kullanımı, klinik ortamda geniş anlamda kabul görmeye başlamıştır. Post travmatik el tendon yaralanmalarında rehabilitasyon profesyonellerini en çok zorlayan durum, elin kavrama becerilerini gerektiren aktivitelerinin geri kazanımıdır. Bu nedenle uygulanacak rehabilitasyon programları içerisinde görev spesifik egzersizler özel bir yere sahip olmaktadır. Çalışmamız; travmatik el yaralanmasına bağlı fleksör tendon hasarı nedeniyle cerrahi olarak onarım yapılan hastalarda, konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak uygulanan sanal gerçeklik tabanlı görev spesifik egzersizlerin, hastanın fonksiyonel seviye ve hastalıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerine etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Hastalar ve Yöntem: Randomize kontrollü prospektif bir çalışma olarak planlanan çalışmamız kapsamına 01/06/2021-31/01/2022 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi – Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) Hastanesi, Travmatik El Rehabilitasyon Polikliniği'ne opere el fleksör tendon yaralanması ile başvuran ve çalışma kriterlerini karşılayan 52 hasta dahil edildi. Grup 1 (çalışma grubu), erken pasif mobilizasyon programına ek olarak sanal gerçeklik tabanlı görev spesifik egzersiz programına alınan hastalardan Grup 2 (kontrol grubu), erken pasif mobilizasyon programı uygulanan hastalardan oluşturulmuştur. Hastalarımız çalışma başlangıcında (postop 6. hafta- T1) dört haftalık sanal gerçeklik programı sonrası ve çalışma bitiminde (postop 10. hafta- T2) değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen hastalarda eklem hareket açıklığı gonyometre ile, elin ince kavrama güçleri ise pinçmetre ile ölçüldü. El becerisi ve koordinasyonun fonksiyonel düzeyi Nine-Hole Peg Test (NHPT) ile, günlük yaşam aktivitelerinde el becerisiyle ile ilgili aktivite kısıtlılıkları Duruöz el indeksi (DEİ) ve Quick DASH (Quick Disability of Arm, Shoulder and Hand) (Hızlı Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi) ile, yaşam kalitesi ise Kısa Form 36 (SF-36) ile değerlendirildi. Bulgular: Hem çalışma hem kontrol grubunda yapılan gonyometrik ölçümlerde, ince kavrama gücü ölçümünde, DEİ, Quick DASH skorları ve NHPT tamamlama sürelerinde tedavi öncesi döneme göre tedavi sonrasında istatistiksel olarak anlamlı düzelmeler görüldü (p<0,05). Ancak bu parametrelerde tedavi öncesine göre tedavi sonrasındaki değişimler gruplar arasında karşılaştırıldığında sonuçlar benzerdi (p>0,05). SF-36 skorları incelendiğinde; ruhsal sağlık ve genel sağlık alt grupları haricindeki diğer alt gruplarda her iki grupta da tedavi öncesi ve tedavi bitiminde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptandı (p<0,05). SF-36 alt gruplarının değişim miktarları incelediğinde; tüm alt gruplarda tedavi sonrası dönemde tedavi öncesine kıyasla gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktaydı (p>0,05). Tedavi öncesinde total pasif hareket (TPH) ve total aktif hareket (TAH) sınıflamaları incelendiğinde hastaların büyük çoğunluğu orta sınıfta yer almaktaydı. Tedavi sonrasında ise her iki gruptaki hastaların çoğunun iyi sınıfta yer aldığı gözlendi. Sınıflama dağılımları gruplar arasında karşılaştırıldığındaysa hem tedavi öncesi hem de tedavi bitiminde istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık yoktu (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda, konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak uygulanan sanal gerçeklik tabanlı görev spesifik egzersizlerin, opere travmatik fleksör tendon yaralanmalı hastaların fonksiyonel seviye ve hastalıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerinde, konvansiyonel yöntemlere kıyasla herhangi bir üstünlüğü bulunamamıştır. Öte yandan her iki grupta da tedavi başlangıcına kıyasla, fonksiyonel seviye ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşmenin olması, uygulanan konvansiyonel rehabilitasyon programının etkinliğini bir kez daha kanıtlar niteliktedir. Literatürde el fleksör tendon rehabilitasyonunda sanal gerçeklik tabanlı egzersiz uygulamalarının etkilerini inceleyen az sayıda çalışma olması sebebiyle üzerinde uzlaşmaya varılmış herhangi bir tedavi protokolü bulunmamaktadır. Çalışmamız bu alanda yer alan kısıtlı sayıdaki çalışmalara ek olarak, literatüre veri sağlamada ve yeni araştırmalara öncülük etmede katkı sunabilir. Fleksör tendon yaralanmaları rehabilitasyonunda, sanal gerçeklik uygulamalarının etkinliğinin değerlendirilmesi, uygun dizayn ve standart protokollerin belirlenebilmesi için, daha geniş örneklem gruplarıyla, daha fazla seans sayısı ve süresini ve tedavi sonrası takip değerlendirmelerini içeren çalışmalar ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: fleksör tendon rehabilitasyonu, sanal gerçeklik, görev spesifik egzersiz
Aksiyel spondiloartritli hastalarda postür, denge ve yürüme analizi ve ilişkili faktörler
Giriş ve Amaç: Aksiyel Spondiloartrit (AkSpA), başlıca sakroiliak eklem ve omurga olmak üzere periferik eklem ve eklem dışı tutulumlar ile seyredebilen, omurga füzyonuna neden olarak spinal mobilitede kısıtlılığa yol açabilen kronik, ağrılı ve inflamatuar bir hastalıktır. Hastalığın ilerleyen süreçlerinde oksiputtan sakruma kadar sertleşmiş ve hareketleri kısıtlanmış olan omurga, postüral değişikliklere ve günlük yaşam aktivitelerinde sınırlanmaya neden olabilir. Denge ve yürüme, günlük yaşamın en sık kullanılan aktiviteleridir. Çalışmamızda AkSpA hastalarında postür, denge ve yürümeyi nicel veriler ile kapsamlı bir şekilde analiz etmeyi ve bunlar ile ilişkili faktörleri incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza ASAS Spondiloartrit kriterlerini karşılayan 18-65 yaş arası bilinen denge ve yürüme bozukluğu olmayan 51 hasta (40,94 10,48 yaş) ile yaş ve cinsiyet açısından benzer 51 sağlıklı kontrol (37,15 9,66 yaş) olmak üzere toplam 102 katılımcı dahil edildi. Tüm katılımcıların sosyodemografik bilgileri sorgulandı. AkSpA hastalarında; hastalık aktiviteleri Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Akitivite İndeksi (BASDAI) ve Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS-CRP), fonksiyonel kapasiteleri Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFI), spinal mobilite ve esnekliklerini için Bath Ankilozan Spondilit Metroloji indeksi (BASMI), entezis noktalarının duyarlılığının belirlenmesinde Maastricht Ankilozan Spondilit Entezit Skoru (MASES), aktivite seviyelerini ölçmek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kısa formu (İPAQ) ve yaşam kalitesini değerlendirmek için Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Ölçeği (ASQoL) ve Kısa Form-36 (SF-36) kullanıldı. AkSpA hastaları ve sağlıklı kontrol grubunun postür analizi için DIERS formetric 3D / 4D (Diers International GmbH, Schlangenbad, Almanya) Video-Raster-Stereografi (VRS) cihazı kullanıldı. Denge analizi için postural denge ve kararlılık sınırı (LOS) ölçümünde HUR BTG4 denge platformu (HUR-labs Oy, Kokkola,Finland) kullanıldı. Fonksiyonel denge değerlendirmesi Berg denge ölçeği (BDÖ), fonksiyonel uzanma testi (FUT), zamanlı kalk ve yürü testi (ZKYT) ile yapıldı. Katılımcıların yürüme analizi Zebris FDM type 3 (Zebris Medical GmbH, Germany) yürüyüş platformu ile yapıldı. Bulgular: AkSpA ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksleri açısından istatistiksel fark yoktu. Her iki grupta da son bir yıl içerisinde düşme tespit edilmedi, AkSpA hasta grubu ve kontrol grubunun İPAQ tüm alt parametreleri benzer idi. Postür parametrelerinden Sagital dengesizlik ve Servikal derinlik mesafesinde AkSpA grubunda sağlıklı popülasyona göre bozulma izlendi. İncelenen diğer postür parametrelerinde (Coronal dengesizlik VP-DM, Pelvic Oblisite, Pelvic Torsiyon, lomber derinlik mesafesi, Kifotik açı ICT-ITL ve Lordotik açı ITL-ILS) anlamlı fark bulunmadı. Kuvvet platformu ile elde edilen Postürografi parametrelerinden, gözler kapalı kararlı platformdaki yanal salınım dışındaki diğer parametrelerde anlamlı bir fark bulunmadı. LOS öne, arkaya, sağa ve sola AkSpA hastalarında sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu. Fonksiyonel denge parametreleri AkSpA hasta v grubunda kontrol grubuna göre BDÖ ve FUT AkSpA grubunda düşük; ZKYT ise AkSpA hasta grubunda kontrol grubuna göre daha uzun bulundu. Yürüme analizinde, AkSpA grubunda kontrol grubuna göre ayak açıları ve adım genişliği artmış; bilateral adım uzunlukları ve çift adım uzunluğu azalmış bulundu. AkSpA grubunda sol basma fazı, sol salınım fazı, çift basma fazı ve yürüme hızı azalmış bulundu. AkSpA, non-radyografik AkSpA ve radyografik AkSpA olarak analiz edildiğine klinik değerlendirme ölçekleri, postür, denge ve yürüme parametreleri benzer bulundu. Sonuç: Bu çalışma bildiğimiz kadarıyla AkSpA hastalarında postür, denge ve yürümeyi nicel veriler ile kapsamlı bir şekilde değerlendiren ilk çalışmadır. Nicel analizlerde AkSpA grubunda postür parametrelerinden sagital dengesizlik ve servikal derinlik mesafesinin arttığı izlendi. Kuvvet platformu ile elde edilen postürografik denge parametrelerinde göz kapalı yanal salınım dışındaki parametrelerin sağlıklı kontroller ile benzer olduğu görüldü. AkSpA hastalarının klinik fonksiyonel denge testleri ve kararlılık sınırı testinde daha kötü performans sergiledikleri görüldü. Yürüme analizinde ise AkSpA hastalarında adım uzunluğu ve yürüme hızının azaldığı, adım genişliği ve ayak açısının arttığı saptandı. Denge değerlendirme parametrelerinin yaş, boy, VKİ, BASMİ ve MASES skorları ile ilişkili olduğu görüldü. Yürüme analizinde ise çift adım uzunluğunun boy, BASDAİ, BASFİ ve BASMİ skorları ile korele olması dikkat çekti. Non-radyografik AkSpA hastalarının radyografik AkSpA hastaları ile benzer hastalık yükü taşıması yanı sıra postür, denge ve yürüme parametrelerinin de benzer şekilde etkilendiği izlendi. Anahtar Kelimeler: Aksiyel spondiloartrit, Ankilozan spondilit, Postür, Postüral denge, Denge, Yürüme
Romatoid artritli hastalarda anti-TNF tedavilerinin serum prohepsidin düzeyine etkisi
Amaç: Romatoid artrit (RA) kronik, sistemik ve otoimmun inflamatuar bir hastalık olması nedeniyle pek çok doku ve organı etkiler. Her ne kadar romatoid artritin etyopatogenezi tam olarak anlaşılamamış olsa da IL-6'nın romatoid artrit patogenezinde önemli bir rol oynadığı gösterilmiştir. Peptid yapısında küçük bir hormon olan hepsidinin sentezi ekstrinsik ve intrinsik demir yüklenmesi, anemi ve hipoksi ile düzenlenir. Ayrıca hepsidin üretimi düzenleyici sitokinler, IL-6 ve inflamasyon ile indüklenir. Çalışmamızda RA'lı hastalarda hastalık aktivite skorlarının, hepsidinin biyoöncülü olan prohepsidin ile ilişkisini ve Anti-TNF tedavilerinin prohepsidin düzeyine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmaya Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon/Romatoloji polikliniğine Nisan 2014-Mart 2015 tarihleri arasında başvuran ve 2010 ACR/EULAR klasifikasyon kriterlerine göre romatoid artrit tanısı almış olan 18-75 yaş arası 59 hasta ile yaş ve cinsiyet uyumlu 64 sağlıklı gönüllü alındı. Hastaların demografik bilgileri ve hastalığa spesifik karakteristik özellikleri kaydedildi. Hastalık aktivitesini, şiddetini ve özürlülük düzeyini HAQ, VAS, DAS28 ile yaşam kalitesi SF36 ile değerlendirildi. Saat 8.00-10.00 arasında, 8-10 saatlik açlıktan sonra hastalardan ve kontrollerden kan örneği alındı. Prohepsidin düzeylerini ölçmek için enzimle bağlanmış immün sorbent yöntemi (Enzyme-Linked İmmune Sorbent Assay, ELİSA) kullanıldı. Sonuç: Hasta grubunda ve kontrol grubunda prohepsidin düzeyi karşılaştırıldığında hastalarda prohepsidin düzeyi medyan değeri kontrol grubuna göre yüksekti fakat arada istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Çalışmamızın etkinliğine katkı sağlamak için erken dönem ve hiç medikal tedavi almamış olan RA hastalarının değerlendirileceği daha uzun süreli ve daha çok vaka örneklemli çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.
Fibromiyalji sendromunda hasta eğitiminin fonksiyonel durum,depresyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
ÖZET Fibromyalji sendromu (FMS), yaygın vücut ağrıları ve halsizlikle kendini gösteren kronik ağrı sendromudur. Tedavisinde ilaç ve ilaç dışı çok çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Randomize kontrollü çalışmamızda FMS'da hasta eğitimi ve ev egzersiz tedavisinin ağrı, yorgunluk ,fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini araştırmaktı. Bu amaçla American college of Rheumatology (ACR) tanı kriterlerine göre FMS tanısı konulan, 18-60 yaş arası hastalar rastgele yöntemle 2 gruba ayrıldı. 1. gruba (n=26) ev egzersiz proogramı , 2. Gruba (n=24) hasta eğitimi ve ev egzersiz programı uygulandı. Olgular tedavi öncesi ve tedavi bitiminden 8 hafta sonra ağrı ve yorgunluk açısından VAS, depresyon açısından BDÖ, fonksiyonel değerlendirme açısından FIQ ve yaşam kalitesi açısından NSP ile değerlendirildiler. Günümüzde FMS tedavisinde kabul edilmiş ortak bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Biz bu çalışmamızda hasta eğitimi ve ev egzersiz tedavisinin FMS üzerine olan etkisini inceledik. Çalışmanın sonucunda hasta eğitimi verilen grupta ağrı, yorgunluk , fonksiyonel durum ve yaşam kalitesinde anlamlı bir iyileşme saptadık. Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji Sendromu, hasta eğitimi, ev egzersiz programı
Fibromiyalji hastalarında serum nükleer faktör eritroid 2 ilişkili faktör 2 (NRF2) düzeyinin, oksidatif stres parametrelerinin ve tiyol-disülfid homeostazının araştırılması
Amaç: Fibromiyalji Sendromu, çok sayıda araştırma olmasına rağmen henüz etyolopatogenezi tam olarak bilinmeyen bir hastalıktır. Bu çalışmada, Fibromiyalji Sendromu tanısı almış kadın hastalarda serum Nrf2, Total Antioksidan Status (TAS), Total Oksidan Status (TOS) düzeyleri ve Tiyol-Disülfid Homeostazı, sağlıklı popülasyon ile karşılaştırıldı, ayrıca hasta grubunda Nrf2 düzeyleri ve oksidatif stres parametreleri ile klinik bulguların ilişkisi araştırıldı. Bu çalışma, FMS'de serum Nrf2 düzeyini değerlendiren literatürdeki ilk çalışmadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ve Romatoloji polikliniklerine başvuran 60 FMS tanılı hasta ve 50 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 110 katılımcı dahil edildi. Çalışma kesitsel olarak planlandı. Katılımcılarla, serum örneklerinin alınması, fizik muayene ve klinik değerlendirme için bir kez görüşme yapıldı. Katılımcıların serumlarında Nrf2 düzeyi ELİSA yöntemi ile, TAS, TOS, Native Tiyol (N.T.), Total Tiyol (T.T.) ve Disülfid düzeyleri spektrofotometrik yöntemle ölçüldü. Tüm katılımcıların yaş, vücut kitle indeksi, düzenli egzersiz alışkanlıkları, hastalık süresi, ilaç kullanımı gibi sosyodemografik ve klinik özellikleri Katılımcı Bilgi Formuna kaydedildi. Tanı, ACR Revize 2016 Kriterleriyle; ağrı düzeyi, Vizüel Analog Skalayla (VAS); hastalık şiddeti, Fibromiyalji Etki Anketiyle (FEA); emosyonel durum, Beck Depresyon ve Anksiyete Ölçekleriyle (BDÖ, BAÖ); uyku bozukluğu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksiyle (PUKİ); yorgunluk durumu, Yorgunluk Şiddet Ölçeğiyle (YŞÖ); nöropatik ağrı şiddeti, Douleur Dört Soru Nöropatik Ağrı Anketiyle (DN4) değerlendirildi. Ayrıca her katılımcı için hassas nokta (HN) sayısı kaydedildi. Bulgular: Gruplar arasında yaş açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Hasta grubunda HN sayısı, FEA, BDÖ ve BAÖ, PUKİ, YŞÖ, VAS ve DN4 skoru ortalamaları kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0,001, hepsi için), TAS ve TOS düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,001, ikisi için). Hasta grubunda Nrf2 düzeyi anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (p<0,001) ve hasta grubunda DN4 skorları ile Nrf2 düzeyleri arasında negatif ilişki saptandı (r=-0,255, p=0,049). Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, Nrf2'nin gelecekte FMS'li hastaların özellikle nöropatik ağrı gösteren subgruplarda etyopatogenez, tanı ve tedavi yolakları açısından ışık tutabilecek nitelikte olduğu ve Nrf2 düzeyi ölçümü düşük bulunan hastalarda Nrf2 aktivatörlerinin kullanımının gündeme gelebileceği yönünde umut vericidir. Ancak bu sonuçların doğrulanması adına daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Osteoartritli hastalarda biyolojik markerlarla kuadriseps kas gücü arasındaki ilişki
Amaç: Diz osteoartritli (OA) hastalarda biyolojik markerlar başta olmak üzere antropometrik veriler, kemik mineral yoğunluğu, radyolojik evre, ağrı ve fonksiyonel durum gibi değişkenlerin kuadriseps kas kuvveti ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 40-70 yaş arası primer diz OA tanısı alan 152 hasta dahil edildi. Hastaların diz grafileri Kellgren-Lawrence evrelemesi ve medial tibiofemoral eklem aralığı ölçümü evrelemesine göre evrelendi. Leptin, C-terminal telopeptid tip II kollajen, osteokalsin, C-terminal telopeptid tip I kollajen, 25-hidroksivitamin D gibi adipoz doku, kıkırdak ve kemiğe ait biyolojik markerlar enzim-linked immunosorbent assay (ELISA) metoduyla değerlendirildi. Kuadriseps kas kuvveti manuel olarak (MicroFET3 cihazıyla) ve bilgisayarlı izokinetik dinamometre ile ölçüldü. Hastaların ağrı ve fonksiyonel durumları Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi (WOMAC) kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların %77'si obezdi. Biyolojik markerlardan serum leptin seviyeleri ile vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi ve bel çevresi ölçümleri orta-iyi derecede koreleydi (sırasıyla r=0,52, r=0,61, r=0,43). Leptin seviyeleri ile kuadriseps kas kuvveti arasında (manuel MicroFET3 ve izometrik ekstansör kas kuvveti) zayıf negatif korelasyon bulundu. Vizüel analog skala, WOMAC ağrı, fonksiyon alt skalaları ve total skoru ile kas kuvveti parametreleri arasında zayıf negatif korelasyon saptandı. WOMAC ağrı alt skalası ise izometrik ekstansör ve fleksör, izokinetik 60°/sn ve 120°/sn ekstansör, izokinetik 60°/sn ve 120°/sn fleksör kas kuvvetleri ile zayıf negatif korelasyon gösteriyordu. Sonuç: Çalışmamızda diz OA'lı hastalarda kuadriseps kas kuvvetini belirleyen bağımsız bir faktör bulunamamıştır. Kuadriseps kas kuvvetini belirlemede hastaların ağrı ve fonksiyonel durumlarının etkili olabileceği yani kas kuvvetinin OA'ya bağlı ağrı nedeniyle azalmış olabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Diz osteoartriti, leptin, kuadriseps kas kuvveti, izokinetik test
İnme sonrası hemipleji hastalarında alt ekstremite kas kuvveti ve dengenin fonksiyonel yürüme kapasitesi ile ilişkisi
Amaç: Bu çalışmanın amacı inme sonrası hemipleji hastalarında alt ekstremitenin etkilenen kaslarındaki rezidüel defisitlerinin denge, fonksiyonel yürüme kapasitesi ve normalize yürüme değeri ile ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: İnme sonrası 3 ila 60 ay arası süre geçmiş, Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflamasına göre en az evre 3 ve üzeri, tek taraflı hemiplejik hastalar çalışmaya dahil edildi. Fugl-Meyer Alt Ekstremite Motor Subskalası, Brunnstrom evresi ve alt ekstremite manuel kas güçleri kaydedildi. Fonksiyonel Yürüme Kapasitesini belirlemek üzere 6 dakika yürüme testi, denge ve yürüme hızının belirlenmesi içinse 10 metre yürüme testi ve Berg Denge Ölçeği uygulandı. Her iki alt ekstremitede sekiz kas grubunun maksimum izometrik kuvvetleri el dinamometresi kullanılarak ölçüldü ve etkilenen taraftaki her bir kasın rezidüel defisiti hesaplandı. 6 dakika yürüme test sonuçları aynı yaş, cinsiyet, boy ve kilodaki sağlıklı kişilerden beklenen mesafeye göre karşılanan yürüme yüzdesi (normalize 6 dakika yürüme değeri) olarak sunuldu. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 61 hastanın yaş ortalaması 54,64±11,67 ve hastalık sonrası geçen süre ortalama 23,4±18,1 ay idi. Hastaların 36'ı (%59) erkekti. Berg Denge skorları ortalama 42 (20-56), 6 dakika yürüme mesafeleri ortalama 253,43 (40,50-435,00) metre, normalize yürüme değeri ortalama 44,4±23,4 metre ve yürüme hızları ortalama 0,91 m/sn (0,15-1,67) idi. Etkilenen alt ekstremite kaslarının rezidüel defisitlerinin tamamı normalize yürüme değeri ile negatif koreleydi: kalça fleksör (r=-,651), kalça ekstansör (r=-,621), kalça abduktör (r=-,657), kalça adduktör (r=-,630); diz fleksör (r=-,738), diz ekstansör (r=-,659), ayak bilek dorsi fleksör (r=-,776), ayak bilek plantar fleksör (r=-,773). Normalize yürüme değeri ile Berg Denge Skorları, 6 dakika yürüme mesafeleri ve yürüme hızları orta-güçlü derecede korele bulundu (sırasıyla r=,688; r=,950; r=,924). Çoklu lineer regresyon analizleri sonucunda normalize 6 dakika yürüme değerini belirleyen temel bağımsız değişkenler ayak bilek plantar fleksör ve diz fleksör kasların rezidüel defisitleri olmuştur (R:,791 R2: 625). Sonuç: İnme sonrası hemiplejik hastalarda alt ekstremite kas kuvveti ve denge, yürüme performansı ile ilişkilidir. İnmeli hastalarda yürüme performansının iyileştirilmesi amacıyla alt ekstremitedeki kaslara, özellikle ayak bilek plantar fleksörler ve diz fleksörlere güçlendirme egzersizleri önerilebilir. Anahtar Sözcükler: Rehabilitasyon, İnme, Kuvvet, Yürüme, Denge.
Kronik bel ağrılı hastalarda lomber erektör spina kas tonusunun değerlendirilmesi ve klinik parametrelerle ilişkisi
Amaç: Kronik bel ağrılı hastalarda erektör spina kasının biyomekanik özelliklerini değerlendirmek ve klinik parametrelerle ilişkisini göstermek. Gereç ve Yöntem: Ocak-Haziran 2016 tarihleri arasında polikliniğimizde kronik lomber strain tanısı konan 70 hasta (MBA grubu) ve spondiloartropati tanısı konan 68 hasta (IBA grubu) olmak üzere toplam 138 kronik bel ağrılı hasta ve bel ağrısı olmayan 42 kontrol çalışmaya alınmıştır. Myotonometri cihazı ile (MyotonPro) lomber ve torakal erektör spina kasından tonus, sertlik ve elastisite ölçümleri yapıldı. Hasta gruplarında spinal metrik ölçümler, ağrı, özürlülük ve genel sağlık durumunu değerlendiren anketler uygulandı. Bulgular: Demografik özellikler açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Lomber bölgeden yapılan ölçümlerden elastisite ve sertlikte gruplar arasında anlamlı fark mevcut olup elastisite hasta grubunda kontrol grubuna göre daha az, sertlik ise daha fazla idi. Ancak MBA ve IBA grupları arasında anlamlı fark yoktu. Tonusta en yüksek değerler IBA grubunda ölçülmesine rağmen gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Torakal bölgeden yapılan ölçümlerde üç değerde de gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Cinsiyete göre yapılan değerlendirmede lomber myotonometrik ölçümlerde kontrol grubunda tonus ve sertlik (sağ) erkeklerde daha fazla, elastisite (sol) kadınlarda anlamlı olarak daha az idi. MBA grubunda elastisite ve tonus erkeklerde daha fazla bulunurken sertlikte anlamlı farklılık bulunmadı. IBA grubunda tonus, sertlik ve elastisite (sağ) erkeklerde kadınlardan daha fazla saptandı. Sonuç: Her iki hasta grubunda lomber erektör spina kası sertliğinde artma, elastisitesinde ise azalma tespit edilmiştir. Ağrının orjininden bağımsız olarak (inflamatuar veya mekanik kökenli), primer tedaviye ilaveten, artan sertliğe yönelik olarak benzer tedavi stratejileri uygulanabilir. Bu tedavi yöntemlerinin etkinliğini objektif olarak değerlendirmede myotonometrik ölçümlerin kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Bel ağrısı, erektör spina kası, myofasial sertlik, myotonometri, spondiloartropati.
Opere meme kanserli kadın hastalarda omuz disabilitesine yönelik fizik tedavi modaliteleri ve egzersiz ile sadece egzersiz tedavisinin etkilerinin karşılaştırılması
Amaç: Meme kanserine bağlı radikal veya koruyucu meme cerrahisi geçiren hastalarda postoperatif orta ve geç dönemde ağrı ve/veya eklem hareket kısıtlılığına sebep olan üst ekstremite sorunlarında kombine fizik tedavi modaliteleri ve egzersiz tedavisi ile sadece ev egzersiz tedavisinin etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Yöntem: Çalışmaya Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniğine meme Ca operasyonu sonrası omuz problemleri nedeniyle başvuran 40 hasta alındı. Fizik muayenede manuel gonyometre ile her yöne omuz eklem hareket açıklığı (EHA), 10 cm?lik visuel analog skala kullanılarak istirahat ve aktivite sırasında ağrıları değerlendirildi. Disabilite değerlendirmesi için DASH (Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand) anketi ve Constant ölçeği uygulandı. Yaşam kalitesi değerlendirmesi için SF-36 kullanıldı. Hastalar daha sonra iki gruba ayrıldı ve bir gruba sıcak paket, kesikli US ve TENS içeren fizik tedavi ve egzersiz tedavisi diğer gruba sadece ev programı verildi. Hastalar tedavi sonrası ve 3. ayda kontrol edildi. İstatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 15.0 programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı analizler Ortalama±Standart Sapma olarak verilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi kullanıldı. Bağımlı gruplarda tedavi öncesi ve sonrası değerlendirmelerde Wilcoxon işaret testi kullanıldı. Ağrı, EHA, disabilite (DASH ve Constant skorları) ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile, kategorik değişkenlerin birbiriyle karşılaştırılması Chi-Square ve Fisher testleri ile değerlendirildi. Sonuçlar %95 güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Hastaların ortalama yaşları 47,6±9.5 yıl, operasyon üzerinden geçen süre ort. 18.1±7,1 ay idi. Hastaların %40?ına (n=16) Modifiye Radikal Mastektomi (MRM), %60'ına Meme Koruyucu Cerrahi (MKC) uygulanmıştı. %65 hastada radyoterapi öyküsü mevcuttu. 23 hastada (%57,5) istirahat sırasında hafif (VAS=1,2±1,3), 37 hastada (%92.5) ise aktivite sırasında hafif-orta düzeyde (VAS=3,7±2,1) omuz ağrısı mevcuttu. Hastaların %52,7?sinde omuz EHA?larında en az bir yöne kısıtlılık mevcuttu. Ortalama DASH ve constant disabilite skorları sırasıyla 67,6±11,8 ve 35,3±8,7 idi. EHA ölçümlerinden fleksiyon, abdüksiyon ve ekstansiyon açılarının VAS, DASH, Constant ve SF-36 ölçekleri ile korelasyon gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Her iki grup arasında yaş, VKİ, EHA ölçümleri, DASH ve constant skorları ve SF-36?nın bütün alt parametreleri ve VAS skorları arasında fark yoktu. Fizik tedavi grubunda tedavi sonrası fleksiyon, abdüksiyon, ekstansiyon ve dış rotasyon ölçümleri; DASH ve constant skorları, VAS istirahat ve aktivite değerleri, SF-36 alt parametrelerinden fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon ve ağrı?da anlamlı iyileşmeler saptandı. Egzersiz grubunda ise tedavi sonrasında fleksiyon, abdüksiyon, VAS aktivite ve SF-36?nın fiziksel fonksiyon alt parametresinde anlamlı iyileşmeler saptandı. Tedavi sonrası değerler karşılaştırıldığında omuz EHA fleksiyon (p<0.001), abdüksiyon (p<0.001), dış rotasyon (p=0,015), DASH (p<0,001) ve Constant skorları(p<0,001), aktivite (p<0,001) ve istirahat (p=0,038) VAS ağrı değerleri fizik tedavi grubunda, egzersiz grubuna göre istatistiksel olarak daha iyiydi. 3. Ay değerlendirmesinde ise fleksiyon ve abdüksiyon açıları, DASH ve Constant skorları ile aktivitedeki VAS skorundaki iyilik hali egzersiz grubuna göre fizik tedavi grubunda daha belirgindi. Sonuç: Çalışmamızda opere meme kanserli olgularda omuz eklemiyle ilgili problemler sık olarak saptanmış ve önemli disabiliteye neden oldukları gözlemlenmiştir. Meme cerrahisi sonrası geç dönem disabilite rehabilitasyonunda kombine olarak uygulanan fizik tedavi bu hastaların ağrı, omuz EHA, disabilite ve yaşam kaliteleri üzerine olumlu etkiler göstermiştir. Egzersiz tedavisine eklenen fizik tedavi uygulamalarının tedavi etkinliğini arttırdığı ve etki süresini uzattığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, fizik tedavi, egzersiz, omuz disabilitesi
Fibromiyalji hastalarında serum leptin ve irisin düzeyleri ile hastalık aktivitesi ve inflamasyon belirteçleri arasındaki korelasyonun araştırılması
Amaç: Bu çalışmanın amacı; fibromiyalji sendromu (FMS) tanılı hastalarda serum leptin ve irisin düzeylerinin değerlendirilmesi ayrıca bu parametrelerle hastalık aktivitesi ve inflamasyon belirteçleri arasında korelasyon olup olmadığının araştırılmasıdır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya, 1990 Amerikan Romatoloji Derneği (ACR) kriterlerine göre FMS tanısı konmuş 48 hasta ve 36 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 84 kadın gönüllü alındı. Hasta ve kontrol grubunun demografik özellikleri kaydedildi. Ağrı bozukluğu için 10 ölçekli vizüel analog skala (VAS), hastaların fiziksel fonksiyonunun değerlendirilmesi için fibromiyalji etki anketi (FIQ), yaşam kalitesini değerlendirmek için kısa form-36 (SF-36) ve eşlik eden depresyonun değerlendirilmesi için Beck depresyon ölçeği (BDS) kullanıldı. Leptin, irisin ve inflamatuar belirteçlerden ESH, CRP, hsCRP ve nötrofil/lenfosit oranı (NLO) analizleri için kan örnekleri alındı. Serum leptin ve irisin düzeyleri ELİSA yöntemi ile değerlendirildi. Bulgular: FMS'li hastaların serum leptin seviyeleri, sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırıldığında anlamlı derecede yüksekti. Hastaların BDS, FIQ ve SF-36 komponentleri ile leptin arasında herhangi bir ilişki bulunamadı. FMS'li hastaların serum irisin seviyeleri ile sağlıklı kontrol grubu arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Serum leptin seviyeleri ile irisin arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. FMS'li hastaların ESH, CRP, hsCRP ve NLO değerleri sağlıklı kontrollerle kıyaslandığında aralarında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Serum leptin ve irisin seviyeleri ile inflamatuar belirteçler arasında anlamlı bir ilişki yoktu. Sonuç: FMS'li hastalarda saptanan yüksek serum leptin seviyeleri, bu hastalığın etyopatogenezinde leptinin rolü olabileceğini düşündürmektedir. Leptin ile BDS, FIQ ve SF-36 komponentleri arasında herhangi bir ilişki olmaması da, leptinin FMS'de hastalık aktivitesini gösteren bir belirteç olmadığına işaret etmektedir. Ayrıca, FMS'li hastalar ile sağlıklı kontroller arasında serum irisin seviyeleri açısından belirgin fark bulunmadı. Bundan dolayı, ilk defa bizim yaptığımız çalışmamız bir miyokin olan irisinin FMS patogenezinde belirgin bir rolünün olmadığını göstermiştir. Ancak, daha homojen ve geniş hasta gruplarıyla yeni araştırmalara ihtiyaç olduğu kanatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji sendromu, leptin, irisin, inflamasyon
Fibromiyalji sendromlu hastalarda plazma nesfatin-1 düzeyinin klinik ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı; fibromiyalji sendromunda (FMS) ağrı şiddeti, hastalık aktivitesi, anksiyete, depresyon, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi gibi klinik parametreler ile serum nesfatin-1 düzeyi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmaya 18-65 yaş arası, 82 FMS tanılı hasta ve 82 kontrol hastası alındı. Hastaların ağrısı vizüel analog skalası (VAS), fonksiyonel durumu fibromiyalji etki anketi (FEA), duygu durumları Beck depresyon (BECK-D) ve Beck anksiyete (BECK-A) ölçeği, uyku bozukluğu Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKI) , yaşam kalitesi Short Form-36 (SF-36) ile değerlendirildi. Hastaların rutin kontrolleri için bakılan tam kan sayımı, kan sedimentasyon değerleri, serum C-reaktif protein (CRP), romatoid faktör (RF), karaciğer fonksiyon testlerinden; alanin transaminaz (ALT) ve aspartat transaminaz (AST), kreatin kinaz (CK), kreatinin, parathormon (PTH), D vitamini ve tiroid stimulan hormon (TSH) tetkikleri yapıldı. Nesfatin-1 düzeyleri, ELISA yöntemi kullanılarak tespit edildi, ölçülen değerler ng/L cinsinden kaydedildi. Fibromiyalji sendromlu hastalar ile kontrol hastaları arasında demografik özellikler açısından anlamlı bir fark yoktu. Klinik parametreler karşılaştırıldığında, FMS hastalarında FEA, VAS, BECK-A, BECK-D ve PUKI skorları kontrollere göre anlamlı olarak yüksekti (p <0.05). Fibromiyalji sendromlu hastaların yaşam kalitesi skorları kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşüktü (p<0,05). Serum nesfatin-1 konsantrasyonu FMS'li hastalarda anlamlı olarak düşüktü (p <0.05). Fibromiyalji sendromlu hasta grubunda nesfatin-1 ile BECK-A skoru, BECK-D skoru arasında anlamlı pozitif korelasyon (p<0,05) saptanırken, nesfatin-1 ile vücut kitle indeksi (VKI) arasında anlamlı negatif korelasyon (p<0,05) saptandı. Düşük plazma nesfatin-1 seviyeleri FMS'deki patolojik değişikliklere katkıda bulunabilir. Ek olarak nesfatin-1, FMS'de anksiyete ve depresyon ile ilişkili yanıtların arabuluculuğunda da yer alabilir. Anahtar Kelimeler: FMS, nesfatin-1, anksiyete, depresyon, yaşam kalitesi
Romatoid artrit ve osteoartritteki el tutulumunun karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı Romatoid Artrit (RA)'li ve osteoartrit (OA)'li hastalardaki el tutulumunun fonksiyonel açıdan karşılaştırmak, RA ve OA hastalarında el fonksiyonları ile radyolojik skorlar ve diğer hastalık parametreleri arasındaki ilişkiyi araştırmak ve RA'lı hastalarda hastalık aktivitesinin el disabilitesi üzerine etkisini incelemektir. Çalışmaya RA'li 56 hasta (47 bayan, 9 erkek) ve el OA'lı 51 hasta (47 bayan, 4 erkek) alındı. RA hastalarında hastalık aktivitesini değerlendirmek için hastalık aktivite skoru 28 (DAS28) hesaplandı. Tüm hastaların el fonksiyonları el kavrama kuvveti, parmak tutma gücü ve Duruöz el indeksi ile değerlendirildi. Tüm hastaların fiziksel fonksiyon kapasitesi (disability) sağlık değerlendirme anketi (HAQ), romatoid artrit yaşam kalitesi ölçeği (RA-QoL), kısa form-36 (SF-36) ve Nottingham sağlık profili ile duygu durum değerlendirmeleri Hastane Anksite ve Depresyon (HAD) ölçeği ile değerlendirildi. El eklemlerinin radyografik değerlendirmesi için RA hastalarında modifiye Larsen ve modifiye sharp skoruna, OA hastalarında ise kellegren-lawrence skoruna bakıldı. Romatoid artrit ve OA hasta grubu arasında Duruöz el indeksi ve parmak tutma gücünde olmayan fakat el kavrama gücünde olan istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı. Fiziksel fonksiyon değerlendirmelerinde (NHP yorgunluk, SF-36 genel sağlık, SF–36 vitalite ve SF–36 emosyonel rol kısıtlaması hariç) gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Her iki grupta da Duruöz el indeksi ve radyolojik skorlar ile diğer klinik parametreler arasında anlamlı korelasyonlar saptandı. Hastalık aktivitesine göre gruplandırılan RA hastalarında el fonksiyonları açısından anlamlı farklar bulundu. Romatoid artrit el eklemlerinde ciddi deformitelere neden olan bir hastalık olmasına rağmen el osteoartriti de RA'dan azımsanmayacak derecede el fonksiyonlarını bozabilir ve hastanın günlük yaşam aktivitelerini etkileyerek dizabiliteye neden olabilir. Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, el osteoartriti, duruöz el indeksi, fonksiyonel kapasite, dizabilite
Romatoid artrit hastalarında DKK-1 ve sklerostın düzeylerinin belirlenmesi ve klinik korelasyonu
ÖZET Bu çalışmanın amacı romatoid artrit hastalarında DKK-1 (dikkopf-1) ve sklerostin düzeylerinin belirlenmesi ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması, hastalık aktivasyon parametreleri ile korelasyonunun araştırılmasıdır. Amerikan romatoloji cemiyetinin RA tanı kriterlerini karşılayan ve bu tanıyla takip edilen 60 RA'lı hasta (46 kadın, 14 erkek) ve 30 sağlıklı kontrol (15 kadın, 15 erkek) çalışmaya dahil edilerek karşılaştırıldı. Hastalık aktivitesini değerlendirmek için hastalık aktivite skoru 28 (DAS28) hesaplandı. Fiziksel fonksiyon kapasitesi (disability) sağlık değerlendirme anketinin (HAQ) ve Nottingham sağlık profili ile değerlendirildi. Eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), C reaktif protein (CRP), romatoid faktör (RF) ve anti cyclıc citrullinated peptide (ANTI-CCP) düzeyleri rutin laboratuar metodlarıyla belirlendi. Serum Sklerostin ve Dickkopf (Dkk-1) düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. El eklemlerinin radyografik değerlendirmesi modifiye Larsen skorlamasına göre yapıldı. Hastaların osteoporoz düzeyini belirlemek için DEXA yöntemi kullanıldı. Yaş açısından RA'lı hastalarla sağlıklı kontroller arasında anlamlı bir fark vardı (sırasıyla p=0.001).Cinsiyet açısından RA'lı hastalarla kontrol grubu arasında anlamlı fark vardı ( p=0.033). Ortalama hastalık süresi 12.5±5.8 (1-30) yıl ve ortalama DAS28 skoru 4.0±1.27 olarak bulundu. Sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında RA'lı hastalarda serum sklerostin ve Dkk-1 düzeyleri anlamlı derecede daha yüksek idi (sırasıyla p=0.02, p=0.049). Hastalık aktivitesinin klinik ve laboratuar göstergeleri ile serum sklerostın ve Dkk-1 arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Aynı şekilde eklem hasarının radyolojik değerlendirmesiyle ve DEXA ile de serum sklerostın ve Dkk-1 düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Bu çalışma RA'li hastalarda serum sklerostin ve Dkk-1 düzeylerinin yüksek olduğunu fakat hastalık aktivitesi, eklem hasarı ile korele olmadığını göstermektedir. Bu bulguları doğrulamak için daha fazla katılımcının olduğu çalışmalar gereklidir. Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, sklerostin, dickkopf-1
Fibromiyaljide biyoelementlerin hastalık aktivitesi üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, fibromiyalji sendromu (FMS) tanısı alan hastalarda ve non-inflamatuar ağrısı olan kontrol grubunda serum biyoelementlerin düzeyini tespit ederek FMS'de biyoelementlerin hastalık aktivitesiyle ilişkili olup olmadıklarını araştırmak, aynı zamanda FMS ile birlikteliği düşünülen depresyon ve anksiyete durumunun serum biyoelement miktarıyla orantılı olup olmadığını belirlemektir. Çalışmaya 50 FMS tanılı hasta ve 50 kontrol hastası alındı. Kontrol grubu osteoartrit, periartrit, bölgesel ağrı sendromu gibi non-inflamatuar ağrısı olan hastalardan oluşuyordu. Tüm hastalar ACR 2010 sınıflandırma kriterlerine göre değerlendirildi. Hastaların fonksiyonel, emosyonel ve genel sağlık değerlendirmeleri için fibromiyalji etki anketi (FIQ), hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HAD) ve nottingham sağlık profili (NHP) anketi uygulandı. Çalışmaya alınan tüm hastaların tam kan sayımı, biyokimya, kan sedimentasyon değerleri, serum CRP, RF, kalsiyum, fosfor, parathormon, TSH ve D vitamini, serum selenyum, magnezyum, manganez, demir, bakır, çinko değerleri kaydedildi. Fibromiyalji sendromu hastalarının serumlarındaki selenyum, bakır ve çinko düzeyleri kontrol hastalarınınkine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p<0.05). İki grubun magnezyum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05). Demir düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmamasına rağmen FMS hastalarında daha yüksekti (p>0.05). Manganez düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmamasına rağmen FMS hastalarında daha düşüktü (p>0.05). Çalışmamızda FMS hastalarında serum selenyum, bakır, demir, çinko, magnezyum ve manganez gibi eser element düzeylerinin değiştiği, bu hastalarda yaygın ağrının olması, hastaların fiziksel aktivite düzeylerinin ve yaşam kalitelerinin düşmesi gibi şikayet ve bulguların bu değişikliklerle ilişkili olmadığı, değişikliklerin daha çok hastalığa sıklıkla eşlik eden depresyon ve anksiyete ile ilişkili olduğu görüldü. FMS hastalarında depresyon ve anksiyete gözden kaçırılmamalı, gerekli medikal tedavi ve eser element takviyeleri yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: Fibromiyalji sendromu, eser elementler, çinko, magnezyum, depresyon
Fibromiyalji Sendromlu Hastalarda Yaşam Kalitesi, Psikojenik Durumlar ve İşlevsellik
Amaç: Fibromiyalji sendromlu (FMS) hastaların klinik, sosyodemografik ve psikojenik özelliklerinin belirlenmesi ve bu parametrelerin, FMS'li hastaların yaşam kalitesi, günlük yaşam aktiviteleri ve fonksiyonellikleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Metod: Çalışmaya Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran ve ACR 1990 kriterlerine göre FMS tanısı almış toplam 86 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri ve başvuru şikayetleri kaydedildi. Hassas nokta sayısı, 100 metre yürüme süresi, her iki el kavrama gücü hesaplandı. Rutin biyokimyasal tetkikleri ve ayırıcı tanıya yönelik ANA, tiroid hormonları ve D vitamini düzeyleri çalışıldı. Yaşam kalitesi ve psikojenik özelliklerin değerlendirilmesi amacıyla hastalara Vizüel analog skala(VAS), Fibromiyalji etki sorgulaması(FES), Hamilton anksiyete değerlendirme ölçeği(HAM-A), Hamilton depresyon değerlendirme ölçeği(HAM-D), Psikolojik belirti tarama testi(SCL90-R), Nottingham sağlık profili(NHP) ve Modifiye yorgunluk etki ölçeği uygulandı. Bulgular: Hastalarımızda yaygın ağrı ve yorgunluk en sık rastlanan semptomlardı. Ayrıca depresyon ve anksiyetenin de FMS hastalarında yüksek oranda görüldüğü saptandı. Ağrı düzeyinin yaşam kalitesi ve depresyon düzeyinde belirgin etkili olduğu gözlendi. Demografik özelliklerin ise yaşam kalitesi ve psikojenik faktörler üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görüldü. Hastalarımızın büyük bir çoğunluğunda D vitamini düzeyinin yetersiz olduğu, ancak, D vitamini düşüklüğünün klinik ölçeklerle korele olmadığı, serum demir düzeyindeki düşüklüğün ise yorgunluk düzeyini ve psikolojik belirti indeksini anlamlı ölçüde arttırdığı tespit edildi. Sonuç: Fibromiyalji sendromu yaşam kalitesini belirgin etkileyen ve psikojenik durumların ön planda olduğu bir hastalıktır.
Fibromyalji hastalarında amitriptilin ve pregabalin tedavi etkinliklerinin karşılaştırılması
Fibromyalji Sendromu (FMS); etyolojisi bilinmeyen, yaygın vücut ağrıları, belirli anatomik bölgelerde hassasiyet ve sıklıkla psikolojik sıkıntı ile karakterize eklem dışı romatizmal bir hastalıktır. Fibromyalji Sendromuna pek çok semptomun yanısıra uyku bozukluğu, psikolojik sorunlar, yorgunluk, gibi semptomlar eşlik etmektedir. Bu nedenle FMS'nin klasik tedavi yaklaşımında antidepresanlar sıklıkla kullanılmaktadır. Nöropatik ağrı da görülen hiperaljezi, allodini ve paresteziler fibromyalji sendromunda da görülmektedir. Fibromyalji Sendromunin nöropatik paterndeki bu şikayetleri nedeniyle son dönemlerde gündeme gelen pregabalin kullanımı önem kazanmaya başlamıştır.Bu çalışmada fibromyaljili hastaların tedavisinde, etkinliği kanıtlanmış olan ve sıklıkla tercih edilen amitriptilin ve nöropatik ağrıda kullanılan pregabalinin fibromyalji semptomları üzerindeki etkinliğinin karşılaştırması amaçlanmıştır.Bu çalışmaya 18 yaş ve üzeri, 1990 Amerikan Romatoloji Derneğinin (ACR) tanı kriterlerine uygun olarak FMS tanısı konmuş nöropatik ağrı paterni ön planda olan 71 kadın hasta alındı. Hastalar 2 gruba ayrıldı. 36 hastaya pregabalin 450/gün dozunda başlandı. 35 hastaya 25 mg/gün amitriptilin başlandı. Tedavi başlangıcında ve 12 hafta sonunda hastalar tekrar değerlendirildi.Hastalar FMS semptomları açısından sorgulandı. Çalışmaya katılan tüm hastalara Fibromyalji Etki Sorgulaması (FIQ), Yorgunluk Ciddiyet Skalası (FSS), Modifiye Yorgunluk Etki Skalası (MFIS), Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADÖ), Nottingam Sağlık Profili (NHP), Mini Mental Test (MMDM) ve Leeds Nöropatik Semptom ve Bulgu Değerlendirilmesi (LANSS) uygulandı. Deneysel ağrı ölçümü için tüm hassas noktalardan (18 nokta) ve kontrol noktalarından (3 nokta) bir basınç algometresi ile basınç ağrı eşiği (BAE) ölçüldü. 18 hassas noktadan ve 3 kontrol noktasından elde edilen BAE'leri toplanarak total myaljik skor elde edildi. Bu değerlendirmelerin hepsinde tedavi sonrası iki grupta da anlamlı düzelme elde edildi (P<0,05). Tedavi sonrası yüzde değişimlerinde LANSS hariç gruplar arası anlamlı bir fark görülmedi (p>0,05). LANSS'daki yüzde değişimi pregabalin grubunda amitriptiline göre daha fazla idi. Hassas nokta BAE ve total myaljik skor değerlerinde tedavi sonrası her iki grupta da anlamlı düzelme görüldü (p<0,05). Tedavi ile bu parametrelerin yüzde değişimleri amitriptilin grubunda pregabalin grubuna göre daha fazla idi (p<0,05).Çalışmanın sonucuna göre hem amitriptilin hem de pregabalin kullanan hastalar tedaviden fayda gördüler. Ağrı, yorgunluk, uyku bozukluğu, disabilite, psikolojik değerlendirme ve kognitif fonksiyonlar üzerine her iki ilacın etkinliğinin birbirlerinden farklı olmadıkları görüldü fakat deneysel olarak ölçülen ağrıyı amitriptilinin pregabalinden daha fazla düzelttiği ve nöropatik ağrıyı ise pregabalinin daha belirgin düzelttiği gözlendi. Bu sonuçlara göre nöropatik ağrı şikayeti ön planda olan FMS hastalarında pregabalinin öncelikli olarak tercih edilmesi önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Fibromyalji sendromu, nöropatik ağrı, amitriptilin, pregabalin, basınç ağrı eşiği
Diz osteoartritinde propriosepsiyon duyusunun izokinetik dinamometre ile değerlendirilmesi
Propriosepsiyon; hareket veya istirahat halinde iken vücudun düzgün stabilitesinin ve oryantasyonunun sürdürülmesine olanak sağlayan kompleks nöromusküler bir durumdur. Diz ekleminin bütün komponentlerinde örneğin; Ö.Ç.B, A.Ç.B,kapsul de duyusal fonksiyonlar olduğu, eklem pozisyon duyusunu ve hızlı yada yavaş eklem pozisyon değişikliklerini algılayan mekanoreseptörler içerdiği gösterilmiştir. Diz eklem osteoartiriti en sık görülen artiritlerden birisidir. Osteoamritte propriosepsiyon duyusunun azaldığı tesbit edilmiş. Çalışmamızda 25 osteoartiritli hastada Cybex 770 norm cihazı ile S.P.H modunda eklem pozisyon hissi (propriosepsiyon) değerlendirdik ve kontrol grubu ile karşılaştırdık. Osteoartiritli hastalarda propriosepsiyon duyusunun azaldığını saptadık. Ama propriosepsiyonun kaybım yaş ile ilişkili olmadığını tesbit ettik. Hastalarda diz eklemin radyolojik evrelemesiyle propriosepsiyon duyu arsında bir ilişki bulamadık. Hastaların diz ağnsı ile eklem pozisyon hissi (propriosepsiyon) arasında bir bağlantı kurulamadı. Sonuç olarak dizde kartilaj harabiyetiyle gelişen ve kronikleşen efüzyon, deformasyon, sinovyal hipertrofi gibi bulguların, propriosepsiyon kaybına zemin hazırladığı yönünde sonuçlar tartışılmaktadır,
Romatoid artritli hastalarda serum GDF-15 düzeyleri: Hastalığın klinik parametreleri ve radyolojik skor ile ilişkisi
Amaç: GDF-15 ilk olarak aktive makrofajlardan salgılandığı tespit edilen ve hücre büyümesi ve farklılaşmasında önemli rolü olan bir faktördür. GDF-15, hücre büyümesi, sinyal transdüksiyonu, ve apopitozun düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. Bu çalışmanın amacı RA hastalarında GDF-15 seviyelerini ve hastalıkla ilgili parametrelerle olan ilişkisini araştırmaktır. Materyal ve metot: RA tanısı almış olan 46 hasta ve demografik olarak benzer özelliklere sahip 36 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Hasta ve kontrollerin kan örneklerinden GDF-15 seviyeleri ölçüldü. RA hastalık aktivitesini belirlemek için DAS28 kullanıldı. Yaşam kalitesi RAQoL ölçeği kullanılarak ölçüldü. Fonksiyonel durumu belirlemek için HAQ kullanıldı. Eklem hasarının derecesi Larsen metodu kullanılarak ölçüldü. Ateroskleroz, uzman bir kardiyolog tarafından EKO ile CIMT ölçülerek, damar sertliği ise FMD metodu ile değerlendirildi. Sonuçlar: Kontrollerle karşılaştırıldığında serum GDF-15 düzeyleri RA hastalarında anlamlı olarak daha yüksek bulundu(p<0,05). RA hastaları hastalık aktivitesine göre ikiye ayrıldı; 26 hasta(%57) aktif grupta iken, 20 hasta(%43) non-aktif gruptaydı. GDF-15 düzeyi aktif olarak değerlendirilen grupta anlamlı olarak daha yüksekti. Pearson korelasyonuna göre, GDF-15 düzeyleri, ESH, sabah tutukluğu, DAS28 skoru, hassas eklem sayısı ve CIMT ile pozitif olarak koreleydi(p<0,05). Tartışma: GDF-15 RA hastalarında hastalık aktivitesinin progresyonu, eklem hasarı ve ateroskleroz gelişmesinde rol oynayabilir. Anahtar kelimeler: Romatoid artrit, GDF-15, hastalık aktivitesi, sabah tutukluğu, ateroskleroz
Romatoid artritte depresyon düzeyi ve yaşam kalitesi
Romatoid artrit, hastalık seyri ve prognoz açısından çok değişken özellikler gösteren kronik bir hastalıktır. Hastalığın şiddetinin değerlendirilmesinde romatoid artritin hastada oluşturduğu fonksiyonel ve psikososyal kayıptan değerlendirmek önemlidir. Hasta için fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi Özellikle önem taşır. Bu yüzden kliniği aynı olan farklı Sd hastanın yaşam kalitesine bakışları farklı olabilmektedir. Çalışmamızın amacı aktif romatoid artritli hastalarda depresyon düzeyi ile klinik parametreler ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi araştırmaktı. Çalışmaya aktif RA'lı 50 hasta ve SO sağlıklı kontrol grubu alındı. Hasta verilerini değerlendirmede Standard bir form kulllanıldı. Tüm hastalar hastalık süresi, hastalığın başlangıç şekli, ilk tutulan eklem, sistemik ve laboratuar bulgular, sabah tutukluk süresi, ağrı, Ritchie eklem indeksi, Lee fonksiyonel indeks, fonksiyonel kapasite, mevcut deformiteler, hastalığı tetikleyen faktörler ve yaşam kalitesi ölçütleri açısından değerlendirildi. Ağrı değerlendirilmesinde vizüel analog skala (VAS), depresyon değerlendirilmesinde Beck depresyon ölçeği ve yaşam kalitesi değerlendirmesinde Health Assesment Questionnaire (HAQ).Nottingham Health Profile (NHP) ve Arthritis Impact Measurement Scales (AIMS) kullanıldı, öncelikle bu ölçütler açısından hasta ve sağlıklı kontrol grubu açısından anlamlı farklılık olup olmadığı belirlendi ve daha sonra hasat grubunda depresyon düzeyi ile klinik, fonksiyonel parametreler ve yaşam kalitesi skorları arasındaki ilişki araştırıldı. RA'lı hastaların yaş ortalaması 50.04±11.14 (25-73) ve kontrol grubunun yaş ortalaması 48.40 ± 19.67 (22-76) idi.Hasta ve kontrolgrubunun 38'i kadın,12'si erkekti. Yaş ve cinsiyet açısından gruplar arasında istatistiksel farklılık yoktu (p>0.05). Hasta grubunda Beck depresyon ölçeği, HAQ ve NHP skroru sırasıyla 21.06 ± 7.8, 1.380.6 ve 63.42 ± 17.0 iken; kontrol grubunda Beck depresyon ölçeği, HAQ ve NHP skoru sırasıyla 14.32 ± 6.3, 0.46, 0.5 ve 37.58 ± 21.3 idi ve gruplar arasında anlamlı farklılık mevcuttu. (Sırasıyla p=0.020, p=0.001, p=0.00019). RA'lı hastalarda depresyon düzeyi ile VAS (r=0.35, p<0.05), Lee fonksiyonel indeksi (r=0 32, p<0.005) ve NHP skoru (r=0.63, pO.001) arasında anlamlı korelasyon mevcuttu. Sonuç olarak çalışmamızda, romatoid artritli hastalar ve sağlıklı kontrol grubu arasında NHP ve HAQ gibi yaşam kalitesi değerlendirme skorları ile depresyon düzeyleri açısından anlamlı farklılık olduğu ve romatoid artritli hastaların yaşam kalitesinin olumsuz yönde etkilendiği tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmamızda, depresyon düzeyi ile ağrı, fonksiyonel indeks ve NHP arasında pozitif bir korelasyon bulunmuşturBu sonuçlar,RA'lı hastaların depresyon ve yaşam kalitesi açısından değerlendirilmelerinin gerekli olduğunu ortaya koymaktadır.
İnme sonrası hemipleji gelişen hastalarda ayna tedavisinin üst ekstremite motor iyileşmesine etkisinin araştırılması
İnme; yüksek görülme sıklığı ve mortalitesi ile toplumun büyük bir kesimini etkileyen ve hayatta kalan kişilerde özürlülüğe yol açan önemli bir sağlık sorunudur. İnmeli hastaların %60' dan fazlası günlük yaşam aktivitelerini güçleştiren kalıcı nörolojik defisitlerden yakınmaktadır. Paretik üst ekstremite inme hastalarında sık görülen, istenmeyen ve aktivite limitasyonunu arttıran bir durumdur. Yapılan çalışmalarda inme geçirenlerin %85 inde hemipleji, yine inme geçirenlerin %55-75 inde üst ekstremite fonksiyon kısıtlılığı geliştiği rapor edilmiştir. İnme rehabilitasyonunda hedef; mevcut yetersizliklere rağmen bireye en yüksek fonksiyonel bağımsızlık düzeyinin kazandırılması ve yaşam kalitesinin arttırılmasıdır. Bu amaçla kullanılan konvansiyonel tedavi yöntemleri; çoğu zaman üst ekstremite motor fonksiyonlarını geri döndürmede yetersiz kalmaktadır. Ayna tedavisi; basit, ucuz ve en önemlisi hasta odaklı, üst ekstremite motor fonksiyonunu arttırmaya yönelik bir tedavi yöntemidir. Bu çalışmada, 20.07.2013-30.07.2014 tarihleri arasında Başkent Üniversitesi Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon kliniğinde rehabilite edilen 31 inme hastası çalışmaya dahil edildi. 16 çalışma grubu hastasına 4 hafta boyunca ortalama 60 -120 dakika süre ile haftada 5 kez üst ekstremite konvansiyonel rehabilitasyon programı, ek olarak 20 dakika süre ile üst ekstremite ayna tedavisi eğitimi verildi. 15 konvansiyonel tedavi grubu hastasına 4 hafta boyunca ortalama 60-120 dakika süre ile haftada 5 kez konvansiyonel rehabilitasyon programı ve aynanın yansıtmayan yüzüne karşı sağlam üst ekstremite eklem hareket açıklığı egzersizleri uygulandı. Hastalar rehabilitasyon programının başında (tedavi öncesi) ve 4 hafta sonra (tedavi sonrası) değerlendirildi. Üst ekstremite motor iyilesmesi için Brunnstrom yöntemi ve Fugl-Meyer üst ekstremite motor skalası kullanıldı. Hastaların engellilik düzeyleri Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçütü (FBÖ) kendine bakım skoru ile değerlendirildi. Yaş, cinsiyet, dominant el, paretik el, serebrovasküler olay tipi ve hastalık süresi bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (sırasıyla; p=0.981, p=0.376, p=0.325, p=0.576, p=0.083, p=0.586). Grupların başlangıçtaki Brunnstrom evresi, Fugl-Meyer üst ekstremite motor skalası, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçütü kendine bakım skoru değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (sırasıyla p=0.393, p=0.526, p=0.862, p=0.464). Tedavi sonrası dönemde, gruplar arası Brunnstrom üst ekstremite ve el evresi, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçütü kendine bakım skoru değerleri arasında anlamlı fark bulunmadı (sırasıyla; p= 0.526, p=0.161, p=0.843). Tedavi sonrası, ayna tedavisi grubunun Fugl-Meyer üst ekstremite motor skalası değerleri konvansiyonel tedavi grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.047). Sonuç olarak, inmeli hastalarda konvansiyonel tedavi programına ilave olarak uygulanan ayna tedavisinin üst ekstremitede motor iyileşmeye ek yararı olduğu saptanmıştır.
Karpal tünel sendromunda düşük yoğunluklu laser tedavisi etkinliğinin ultrasonografi ve elektrofizyolojik olarak değerlendirilmesi
Karpal tünel sendromu (KTS) en sık görülen tuzak nöropatisidir. KTS, median sinirin karpal tünel içinde basıya uğraması sonucu ortaya çıkan bulgu ve belirtiler olarak tanımlanmaktadır. Konservatif tedaviler genellikle KTS tedavisinde ilk basamak olarak kabul edilirler. Düşük Yoğunluklu Laser Tedavisi (DYLT) KTS tedavisinde teröpatik etkileri gösterilmiş yeni fiziksel modaliteler içerisinde yer almaktadır. Bu çalışmada DYLT'nin etkinliğini elektrofizyolojik ve ultrasonografik olarak değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmamıza dahil etme kriterlerini taşıyan hafif ve orta derecede KTS'si bulunan 42 hasta kabul edildi. Hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı. İlk gruba karpal tünel çevresine 15 seans olacak şekilde DYLT (4joule/seans) ve 3 hafta boyunca splint tedavisi uygulandı. İkinci gruba ise 15 seans boyunca sham DYLT ve 3 hafta boyunca splint tedavisi uygulandı. Çalışmanın başlangıç ve bitiminde elektrofizyolojik parametreler (motor ve duyu sinir iletim çalışmaları) ultrasonografik parametreler (transvers kesit alanı, yassılaşma oranı, palmar yaylanma ve power doppler), Boston KTS anketi ve klinik parametreler değerlendirildi. Gece parestezisinde azalma her iki grupta da görüldü fakat gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmamaktaydı. Fonksiyonel durum skalası ve semptom şiddeti skalarında sadece DYLT grubunda anlamlı azalma görüldü. Elektrofizyolojik olarak median sinir ileti hızı ve amplitüdünde sadece DYLT gurubunda anlamlı artış görüldü. Ayrıca median sinir transvers kesit alanı ve vaskülarizasyonunda DYTL grubunda anlamlı azalma elde edildi. Sonuç olarak bu bulgular; klinik, elektrofizyolojik ve ultrasonografik parameterlerde düzelmeye bağlı olarak DYLT'nin KTS hastalarında iyi bir konservatif tedavi metodu olabileceği desteklenmektedir. DYLT KTS tedavisinde uygulaması kolay, noninvaziv tedavi alternatifi olmasına rağmen teröpatik mekanizması tam anlamıyla anlaşılmamıştır. DYLT'nin teröpatik etkisi doz bağımlı olduğu düşünülmektedir fakat minimal etkili doz ve dalga boyu tartışmalıdır. Uzun takip süreli daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktıdır.
Meme kanseri ilişkili lenfödem hastalarında "quality of life measure for limb lymphoedema-arm" anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılması
Meme kanseri ilişkili lenfödem; lenfatik sistemin kanser hücreleri ve/veya kanser tedavisi tarafından tahrip edilmesiyle proteinden zengin interstisiyel sıvının jeneralize veya bölgesel olarak birikimiyle karakterize kronik bir durumdur. Lenfödem kişiye ve etkilenme boyutuna göre değişen ölçülerde fiziksel, psikolojik ve sosyal sorunlara neden olarak hastanın yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Lenfödem hastalarının fonksiyonel düzeylerini ve yaşam kalitelerini değerlendirmek, sorunları saptayıp tedaviyi şekillendirmek amacıyla hastalığa özgü hasta bildirimli anketler kullanılmaktadır. Çalışmada orjinal adı 'Quality of life measure for limb lymphoedema-Arm (LYMQOL-Arm)' olan anketin Türkçe geçerlilik güvenilirliğinin saptanması amaçlandı. Literatürde belirlenen prosedürlere uygun olarak Türkçe'ye çevrilip adaptasyonu yapılan LYMQOL-Arm anketi meme kanseri ilişkili lenfödem tanısı olan, Türkçe okuma-yazma bilen 110 hastaya uygulandı. Güvenilirlik analizleri için iç yapı tutarlılığı ve test-tekrar test güvenilirliği ölçüldü. Ölçekteki her madde için ayrı ayrı ve tüm alt bölümler için Cronbach alfa katsayısı ve madde-toplam puan korelasyonları hesaplandı. Test-tekrar test güvenilirliği için, 33 hastaya başlangıçta ve iki hafta sonra olmak üzere ikişer kez ölçek uygulandı. Geçerlilik için 'birlikte geçerlilik' araştırıldı. Birlikte geçerlilik için daha önce Türkçe geçerliliği belirlenmiş olan Q-DASH (Quick Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand) ölçeği ile karşılaştırma yöntemi kullanıldı. Güvenilirlik analizleri için iç yapı tutarlılığında Cronbach alfa katsayısı ölçeğin alt bölümleri olan fonksiyon, dış görünüş, semptom ve emosyonel durum için sırasıyla 0,933- 0,872-0,863-0,905 olarak ve tüm anket için 0,900 olarak hesaplandı (p<0,05).Test-tekrar test analizi sonucunda her iki anket için de maddelerde pozitif yönde güçlü korelasyon saptandı (p<0,001). Yapı geçerliliği için faktör analizinde Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,888 saptanarak örneklem sayısının yeterli ve maddelerin birbirleri ile korele olduğunu bulundu. Q-DASH ölçeği ile LYMQOL-Arm ölçeği arasında pozitif bir ilişki saptandı (R=0,906). Sonuç olarak LYMQOL-Arm ölçeği Türkçe versiyonunun lenfödemli hastalar için geçerli ve güvenilir bir yaşam kalitesi ölçeği olduğu ve ülkemizdeki klinik çalışmalar ile rutin klinik uygulamalarda kullanılabileceği belirlenmiştir.
Hemiplejik hastalarda ayak-ayak bileği ortezi kullanımının dengeye etkisi
Amaç: İnme sonrası görülen denge bozuklukları kas gücünde azalma ve etkilenen bacaktan gelen duyusal girdilerin azalmasına bağlıdır. Hemiplejik hastalarda stabil ayakta durma pozisyonunun iyileşmesi rehabilitasyon sürecinde kritik bir basamak olup, inme rehabilitasyonunun da öncelikli hedeflerindendir. Nöromuskuloskleteal sistemin yapısal ve fonksiyonel özelliklerini modifiye ederek vücudun herhangi bir bölümüne eksternal olarak uygulanan cihazlar olan ortezler, inmeli hastalardaki mevcut nöromusküler yetersizliğe destek olmak amacıyla sıkça kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı inmeli hastalarda kısa ve uzun dönem AFO kullanımının denge üzerine etkinliğini klinik ve laboratuvar olarak değerlendirmektir. Materyal Metod: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ve Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dallarına başvuran , serebrovasküler olay sonrası hemipleji gelişen , AFO kullanımı uygun görülerek reçete edilmiş hastalar içerisinden çalışmamız için belirlenen dahil edilme ve dışlanma kriterlerine uygun 25 hasta çalışmaya alındı. Tüm hastalar toplam iki kere aynı hekim tarafından hem AFO'lu hem de AFO'suz olarak değerlendirildi. Hastalar denge ölçümlerinin önce AFO'lu ya da AFO'suz olarak yapılmasının farkını araştırmak amacıyla rastgele sayılar tablosuna göre önce AFO'lu sonra AFO'suz (Grup 1) ya da önce AFO'suz sonra AFO'lu (Grup 2) ölçüm yapılması şeklinde iki gruba randomize edildi. İlk değerlendirme AFO kullanımına alışmaları için ilk hafta içinde , ikinci değerlendirme ise iki ay süresince gün içinde en az dört saat AFO kullanmaları istenerek ikinci ay sonunda yapıldı. Tüm hastalar Brunnstrom'a göre motor iyileşme düzeyi, Modifiye Ashworth skalasına (MAS) göre spastisite, serebellar bulgu varlığı, yıldız silme testi ile ihmal fenomeni, Fonksiyonel Ambulasyon Skalası (FAS) ile ambulasyon yeteneği ve Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBM) ile de günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyi açısından değerlendirildi. Hastaların AFO'lu ve AFO'suz olmak üzere klinik olarak Berg Denge Ölçeği (BDÖ) ve Time Up&Go Testi (Zamanlı Ayağa Kalkma Ve Yürüme Testi) (ZKYT) ile dinamik dengesi , laboratuvar olarak da SportKAT cihazıyla ortalama balans indeks (BI) (Üç kere yapılan ölçümün ortalaması) hesaplanarak statik dengesi değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda olguların ilk ve ikinci ay sonundaki son AFO'lu ve AFO'suz anlık BDÖ, Ortalama BI, TUG değerlendirmesinde ilk ölçümlerde BDÖ, Ortalama BI ve TUG değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). İkinci ay sonundaki anlık değerlendirmede ise AFO'lu ve AFO'suz anlık Ortalama BI, TUG değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). BDÖ değerlendirmesinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Olguların ilk ve ikinci ay sonu BDÖ, Ortalama BI ve TUG değerleri arasında ise AFO'suz BDÖ, Ortalama BI, TUG ve AFO'lu Ortalama BI, TUG değerlerindeki , motor ve toplam FBÖ, üst ekstremite ve el Brunnstrom evresi, alt ekstremite ve toplam spastisite skoru değerlerinde ilk ve son ölçüm sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Çalışmamızda ayrıca denge ölçümlerinin önce AFO'lu ya da AFO'suz olarak yapılmasının farkını araştırmak amacıyla yapılan gruplar arasında cinsiyet, yaş, günlük egzersiz süresi, günlük AFO kullanım süresi dağılımı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), SVO zamanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05) . Olguların gruplara göre BDÖ, Ortalama BI ve TUG değerleri arasında ilk ve ikinci ay sonunda yapılan son ölçüm sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Çalışmamızda üst ekstremite Brunnstrom evresi ile BDÖ , BI, FBÖ, TUG ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmadı (p>0,05). Çalışmamızda etkilenen tarafa göre BDÖ, BI, TUG, FBÖ ölçümlerinin ilk ve ikinci ay sonu değerleri ortalama dağılımı incelendiğinde sağ ve sol taraf değerleri arasında istatiksel olarak fark bulunmadı(p>0,05). Ancak etkilenen tarafa göre BDÖ, Ortalama BI, FBÖ, TUG ve FAS değerlerinin ilk ve 2.ay sonu ölçüm sonuçları farkları incelendiğinde sol tarafı etkilenen olgularının AFO'suz Ortalama BI ve TUG değerlerinin ilk ve son ölçümleri arasındaki değişimler ile sağ tarafı etkilenen olgularının AFO'suz Ortalama BI, TUG , BDÖ, AFO'lu Ortalama BI, Motor ve Toplam FBÖ değerlerinin ilk ve son ölçümleri arasındaki değişimler istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada anlık AFO kullanımının denge parametreleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu, uzun dönem kullanımı ile ölçüm sonuçlarına katkı sağladığı saptanmıştır. Ayrıca önce AFO'lu ya da AFO'suz ölçüm yapılmasının da istatiksel olarak anlamlı fark yaratmadığı bulunmuştur. Anahtar Sözcükler: Hemipleji, denge, ayak-ayak bileği ortezi (AFO)
Kronik bel ağrısında fizik tedavinin postür, spinal mobilite ve fonksiyonel durum üzerine etkileri
Kronik bel ağrısı, günlük aktiviteleri kısıtlayan, önemli sosyal ve ekonomik kayıplara neden olan, toplumun büyük bir kısmını etkileyen bir sağlık sorunudur. Kronik bel ağrısının postür ve spinal mobilitedeki değişikliklerle ilişkisi çeşitli çalışmalarla araştırılsa da, bu konuda fikir birliğine ulaşılamamıştır. Fizik tedavinin postür ve spinal mobilite üzerine etkilerine dair çok az sayıda veri mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, kronik bel ağrılı hastalarda fizik tedavinin ağrı, fonksiyonel durum, postür ve spinal mobilite üzerine etkileri ile, cinsiyet, yaş ve VKİ'nin postür ve spinal mobiliteyle ilişkisinin araştırılmasıdır. Çalışmamıza, AÜTF FTR AD polikliniklerinde değerlendirilen, 3 aydan daha uzun süredir mekanik karakterde bel ağrısı olan 100 hasta alındı. Çalışma grubu fizik tedavi programına alınmış olan 60 hastadan, kontrol grubu ise fizik tedavi uygulanmayan 40 hastadan oluşturuldu. Çalışma grubuna 2 hafta süreyle, toplam 10 seans, yüzeyel ısıtıcı (hotpack veya infraruj), analjezik akım (TENS) ve derin ısıtıcı (US)'den oluşan fizik tedavi uygulandı. Hastaların ağrı şiddeti VAS'la, fonksiyonel durumları ODİ ile değerlendirildi. Postür dijital inklinometre ile LSA, ALP ve ATP açıları ölçülerek değerlendirildi. Spinal mobilite ise gene dijital inklinometre ile AKF, KLF, KTF, LF, TF, AKE, KLE, KTE, LE ve TE açıları ölçülerek değerlendirildi. Lomber fleksiyon ayrıca LST ile ölçüldü. Değerlendirmeler çalışmanın başında ve sonunda toplam iki kez yapıldı. 10 seanslık fizik tedavi programı sonunda, çalışma grubunda VAS, ODİ değerlerinde anlamlı azalma, LST'de, postür açılarının tamamında, spinal mobilite ölçümlerinden de AKF, KLF, KTF, AKE, KLE, KTE ve TE açılarında başlangıçtaki değerlere göre anlamlı artış elde edildi (p<0,05). Kontrol grubunda ise, çalışma öncesi ve sonrası VAS değerlerinde anlamlı değişiklik saptandı, ancak bu değişiklik çalışma grubundaki kadar belirgin değildi (p<0,05). Kadınlarda postür değerlendirmelerinin tamamının (LSA, ALP, ATP), erkeklere göre anlamlı biçimde normalden fazla olduğu görüldü. Ayrıca kadınlarda LST ve torakal fleksiyon anlamlı olarak daha azdı. İleri yaştaki hastaların torakal kifozitelerinin anlamlı olarak artmış olduğu, yaş ile KLF, KTF, LF, KLE ve LE açıları arasında negatif yönde anlamlı korelasyon olduğu tespit edildi (p<0,05). Obez hastalarda torakal kifozitenin anlamlı olarak normalden daha fazla olduğu, mobilite ölçümlerinden LST ve LF'nin ise obez olmayanlara göre anlamlı olarak azalmış olduğu görüldü (p<0,05). Çalışmamızda kadınlarda, obezitesi olanlarda ve ileri yaştaki hastalarda postür bozukluğu ve spinal mobilitede azalma oranının daha fazla olduğu belirlendi. Kronik bel ağrılı hastalarda fizik tedavinin, ağrı, fonksiyonel durum, postür ve spinal mobilite üzerine olumlu etkileri oduğu görüldü. Fizik tedavinin kronik bel ağrısı tedavisinde etkili bir seçenek olduğu sonucuna varıldı.
Ankilozan spondilit ve romatoid artrit hastalarında anti-MCV antikor seviyeleri
Ankilozan spondilit (AS) ve romatoid artrit (RA), hastaların yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen ciddi morbidite ve mortaliteye sebep olan romatizmal hastalıklardır. Bu nedenle her iki hastalıkta da erken tanı ve tedavi önemlidir. Sitrüline vimentine karşı oluşmuş antikorların (anti-MCV), RA'de seviyelerinin yüksek olduğuna dair çalışmalar bulunmasına rağmen AS'de seviyelerinin yüksek olduğuna dair az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle, AS ve RA hastalarında anti-MCV antikor seviyelerini belirlemek ve hastalık aktivitesi parametreleriyle ilişkili olup-olmadığını saptamak amacıyla bu çalışmayı planladık. Çalışma grupları 60'ar olgudan oluşan AS, RA ve 50 kişiden oluşan sağlıklı kontrol grubundan oluşturuldu. ELİSA yöntemiyle anti-MCV antikor seviyeleri ölçüldü. AS'de ESH, CRP, BASDAİ, BASFi, BASMİ, ekstrartiküler tutulum ile, RA'de ESH, CRP, RF, DAS 28, HAQ skorlarıyla ilişkisi araştırıldı. RA hastalarının anti-MCV seviyeleri, AS ve kontrol grubuna göre anlamlı yüksek saptandı. Altmış RA'lı hastanın 32'sinde (%53.3) anti-MCV antikoru pozitif saptandı. Anti MCV duyarlılığı ortalama %53.3, özgüllüğü ise %98 olarak hesaplandı. Klinik parametrelerden sadece RF ile ilişkili bulundu. AS hastalarının anti-MCV seviyeleri, kontrol grubuna göre anlamlı yüksek saptandı. Altmış 60 AS'li hastanın 4'ünde (%6.6) anti-MCV antikoru pozitif saptandı. AS için anti- MCV duyarlılığı ortalama %6.6, özgüllüğü ise %98 olarak hesaplandı. Anti-MCV seviyeleri ile klinik parametreler arasında ilişki saptanmadı. Sonuç olarak anti-MCV seviyelerinin özgüllüğü yüksek olmasına rağmen RA ve AS'de duyarlılığı düşük saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Ankilozan Spondilit, Romatoid Artrit, Anti-MCV.
Anti TNF-α ilaç tedavisi uygulanan enflamatuvar romatizmal hastalarda PPD düzeyinin değişimi
Ankilozan Spondilit (AS) ve romatoid artrit (RA) hastaların yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen ciddi morbidite ve mortaliteye neden olan inflamatuvar hastalıklardır. Günümüzde TNF-α'nın bloke edilmesi bu inflamatuar hastalıkların tedavisinde yeni bir dönem açmış ve özellikle erken dönemde uygulanmasıyla remisyon veya çok düşük hastalık aktivitesi sağlama olasılıklarından bahsedilir hale gelmiştir. Ancak bu ilaçların kullanıma girmesi ile birlikte, tedavi alan hastalarda tüberküloz daha sık bildirilmeye başlanmış ve yapılan çalışmalar kontrol gruplarına göre tedavi altındaki hastaların anlamlı olarak daha yüksek oranda tüberkülozla karşı karşıya kaldığını göstermiştir. Anti TNF-α tedavisi kullanılmadan önce latent tüberküloz enfeksiyonu (LTE) mutlaka belirlenmesi ve proflaksi kararının verilmesi gerekmektedir. Günümüzde LTE tanısında kullanılan en ucuz ve kolay uygulanan test PPD'dir. Latent tüberküloz düşünülen hastalara öneriler doğrultusunda anti TNF ajanlarla tedavi öncesi izoniazid (İNH) profilaksisi verilmektedir. LTE'nin tanı ve tedasi ile aktif tüberküloz vakalarının %50-80 oranında azaltılabileceği belirtilmiştir. Bu ilaçların tuberkuloz riskini arttırdığını gösteren çok sayıda çalışma olmasına rağmen PPD düzeyi üzerine etkileri yeteri kadar bilinmemektedir. Literatürde az sayıda anti TNF ilaç kullanımının PPD cevabı üzerine etkileriyle ilgili çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda anti TNF-α tedavisi alan enflamatuvar romatizmal hastalığı olan hastalarda (romatoid artrit, ankilozan spondilit, psöriatik artrit, juvenil kronik artrit) tedavi öncesi rutin olarak bakılan PPD düzeyleri ve anti TNF-α tedavisi sırasındaki kontrollerde tekrarlanan PPD düzeyindeki değişimleri değerlendirdik. Bu hastalarda başlangıç ve kontrol PPD sonuçlarına göre İNH profilaksisi başlanma oranlarını karşılaştırdık. İNH profilaksisi almayan hastalarda PPD kontrolünün sonucuna göre koruyucu tedavinin gerekliliğinin tekrar değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon-Romatoloji polikliniklerinde 2005-2013 yılları arasında takip edilen; RA, AS, PsA, JKA tanısı olan ve anti TNF ajan tedavisi alan 27 RA, 77 AS, 6 PsA, 7 JKA hastasından oluşan toplam 117 hasta dahil edilmiştir. Çalışmada 1 yıldan daha uzun süreli anti TNF ilaç kullanan hastaların tedavi öncesi rutin olarak bakılan PPD düzeyleri, kontrollerde tekrarlanan PPD değişimleri, başlangıç ve kontrol PPD sonuçlarına göre İNH profilaksisi başlanma oranları değerlendirildi. Çalışmamızda anti TNF ilaç kullanan 117 hastanın başlangıç PPD ortalaması 5,87±5,45 mm iken kontrol PPD ortalaması 8,29±6,40 mm saptandı. Anti TNF ilaç kullanımı sonrası kontrol PPD ortalamasında başlangıç PPD seviyeleri ortalamasına göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptandı, (p<0,001). Çalışmamıza alınan 117 hastanın 99'una (%84,6) İNH profilaksisi verilmiş, İNH profilaksisi verilen 99 hastanın 63'üne (%53) başlangıç PPD sonucuna göre, kalan 54 hastanın ise 36'sına (%30) daha kontrol PPD sonucuna göre İNH profilaksisi verildiği görüldü. Kontrol PPD sonucuna göre İNH profilaksisi başlanması ile hastalık tanısı ve kullanılan anti TNF ilaç çeşidi arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Çalışmamızda İNH profilaksisi başlanması ile cinsiyet, hastalık tanısı, kullanılan anti TNF ilaç türü arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç olarak anti TNF ilaç tedavisi alan romatizmal hastalarda, tüberküloz aktivasyonu önemli bir sorundur. Tedavi sürecinde immun cevabın düzenlenmesi ile PPD düzeyi değişebilmektedir. Bu yüzden proflaksi alması gereken hastaları belirlemek için tedavinin ileri dönemlerinde de belli aralıklarla PPD testi tekrarlanması ve hastaların profilaksi açısından tekrar değerlendirilmesi önerilebilir Anahtar kelimeler: PPD düzeyi değişimi, Anti-TNF tedavi, latent tüberküloz enfeksiyonu, romatoid artrit, ankilozan spondili
Bel ağrılarında ultrason ve diadinami
Fibromiyalji sendromu etyopatogenezinde endokrin sistem ve ruhsal etkenlerin rolünün romatoid atrit ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı incelenmesi
Postmenopozal osteoporotik kadınlarda mikroRNA ekspresyonu ve kırık riski ile ilişkisi
Amaç: Bu çalışmadaki asıl amacımız hasta grubumuz olan postmonepozal kadınlar ve kontrol grubu olan osteopenik/sağlıklı kadınlar'da mir-133a ve mir-335-5p'nin ekspresyon düzeylerinin karşılaştırılmasıdır. Aynı zamanda miRNA'ların, osteoporoz tanısı koymada biyomarker olarak kullanılabilirliğini ve gelecekte gelişme ihtimali olan kırık tahminine katkısını araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma başlatıldığı andan itibaren Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesine başvuran WHO kriterlerine göre postmenopozal osteoporoz tanısı almış 49 osteoporoz hastası ve postmenopozal osteoporoz taraması sonrası osteoporoz saptanmayan 20 gönüllü osteopenik/sağlıklı kişi çalışmaya alınmıştır. Hastaların yazılı onamları alındıktan sonra yaş, cinsiyet, boy, kilo, vücut-kitle indeksi (VKİ), öğrenim durumu, mesleği, medeni durumu, mevcut şikayetlerinin süresi, sigara kullanımı, alkol tüketimi ve aile öyküleri, osteoporotik kırık öyküsü (klinik ve asemptomatik vertebral kırıklar dahil), ailede kalça kırığı öyküsü, glukokortikoid kullanımı, sekonder osteoporoz nedenleri ve kullandıkları ilaçlar sorgulandı ve BMD, LT/FN skoru, FRAX skorları hesaplanarak kayıt altına alındı. Hastalardan biyokimya/hemogram analizi ve miRNA ekpsresyonlarınısaptamak üzere periferik kan örnekleri toplandı. Fluidigm Biomark microfluidic platformu kullanılarak Fluidigm Real-Time PCR ile mir-133a ve mir-335-5p ekspresyonları saptandı. Data analizi https://geneglobe.qiagen.com/us/analyze adresinde data analiz yazılımı kullanilarak çevrimiçi olarak yapıldı. Bulgular: Değerlendirilmeye alınan hastalar 49'u osteoporoz tanısı almış hasta grubu ve 20'si osteopenik/sağlıklı kişileri oluşturan kontrol grubu olarak iki gruba ayrıldı. Gruplar arası temel özellikler karılaştırıldığında yaş, boy, kilo ortalaması, hipertansiyon/diyabet tanısı olan hasta sayısı iki grup arasında istatiksel açından farklı değildi. Ortalama BMİ hasta grubunda, kontrol grubuna göre daha yüksek saptandı (p:0,06). Kan analizleri incelendiğinde ortalama kalsiyum değeri osteopenik/sağlıklı hasta grubunda yüksek izlendi (p:<0,05). Diğer parametlerde istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık yoktur. mir-133a ekspresyon seviyeleri istatiksel açından iki grup arasında farklı bulunmamasına rağmen, fold regülasyon değeri hasta grubunda, kontrol grubuna göre up regüle saptandı (p=0,078; fold regülasyon: 2.4). mir335-5p gruplar arası ekspresyon seviyesinde istatiksel açından benzerdi; fakat kontrol grubunda hasta gruba göre fold regülasyon değeri down regüle olma eğiliminde saptandı (p:0,68; fold regülasyon: -1,1). Ortalama Lomber BMD değerleri hasta grupta düşük saptandı; fakat femur BMD değerleri arasında anlamlı bir fark izlenmedi (sırasıyla p:<0,01; p:0,21). Hasta grupları korelasyon analizinde değerlendirildiğinde mir-133a, Lomber BMD ile arasında negatif korelasyon, FRAX kalça skoru ile pozitif korelasyon saptandı (Sırasıyla r:- ,309, p:<0,05 ; r: 341, p:<0,01). mir-335-5p ile BMD değerleri arasında herhangi bir korelasyon izlenmedi; FRAX kalça skoru ile arasında negatif korelasyon saptandı (r:-,354, p<0,01). Sonuç: Postmenopozal kadınların en sık sorunlarından olan osteoporoz hastalığı tanı ve tadavisi güç ve karmaşık bir patolojidir. Biz çalışmamızda postmenopozal osteoporozda mikroRNA'ların klinik heterojenitedeki rolünü, biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini ve yeni bir terapötik hedef olasılığı amacıyla kullanılabilirliğini gösterdik. Kemik ilişkili miRNA'larda deneysel kanıtlar kısıtlı olduğundan, ossifikasyon sürecince rol aldığı düşünülen miRNA'ların incelendiği daha çok çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: BMD, FRAX skoru, mir-133a, mir-335-5p, Osteopeni, Postmenopozal osteoporoz
Ankilozon spondilitli hastalarda IGF-I ve IGFBP-3 düzeylerinin hastalık aktivitesiyle ilişkisi
Talasemi majorlü hastalarda kemik mineral yoğunluğu ve etkileyen faktörler
Karpal tünel sendromunda kinezyolojik bantlama ve splint etkisinin karşılaştırılması
Giriş-Amaç: Bu çalışmada, karpal tünel sendromu tanısı olan hastalarda kinezyolojik bantlama uygulamasının ağrı ve fonksiyonlar üzerine kısa ve uzun dönem etkilerini, splint ve plasebo karşılaştırması yapılarak gösterilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Randomize kontrollü tek kör prospektif bu çalışmaya, hafif ve orta düzey KTS tanısı konulan 18-70 yaş arası 9 erkek, 24 kadın toplam 33 hasta (60 el) çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar randomize olarak kinezyolojik bantlama, splint ve plasebo (sham) kinezyolojik bantlama olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Gruplara tedavi başlangıcında, 4. haftada ve 12. haftada olmak üzere VAS Ağrı-uyuşma, el, parmak ucu ve lateral kavrama testleri, boston karpal tünel sendromu anketi Pittsburgh uyku kalitesi anketi uygulandı. İstatistiksel analizlerde Mann Whitney U, Wilcoxon, Kruskal Wallis ve Friedman testleri kullanıldı. İstatitiksel anlamlılık için p<0,05 durumu anlamlı kabul edildi. Bulgular: Araştırmada her üç grubun başlanguca göre VAS Ağrı-Uyuşma değerlerinde anlamlı azalma gözlenmiş olup, Kinezyolojik Bantlama grubundaki azalma miltarı diğer iki gruptan daha fazla olduğu görülmüştür. Boston Semptom Şiddet Skoru ve Boston Fonksiyonel Durum skoru da her üç grupta azalmış olup, Kinezyolojik Bantlama grubundaki azalma diğer iki gruptan daha fazladır. Kinezyolojik Bantlama yöntemi, parmak ucu kavrama ve lateral kavrama açısından, kısa dönemde etkili iken, uzun dönemde bu etki ortadan kalkmaktadır. el kavrama testi açısından Kinezyolojik Bantlama yönteminin uzun dönemde de etkili olduğu görülmektedir. Sonuç: Kinezyolojik bantlama uygulamasının KTS tedavisinde VAS ile ölçülen ağrı ve uyuşma skorunu azaltmada, 4.haftada daha etkin olmasının yanında, 12. haftada da hala etkinliği devam etmektedir. Kinezyolojik Bantlama uygulaması, splint ve sham bantlama uygulamalarından, ağrı ve uyuşma skorunu azaltmada daha etkilidir. Ayrıca Kinezyolojik Bantlama yöntemi kavrama güçlerini artırmada kısa dönemde daha etkilidir.
İnmeli hastalarda elektromiyografi ile reflekslerin ve sempatik deri cevabının incelenmesi ve fonksiyonel kapasite ile ilişkinin belirlenmesi
Amaç: Bu çalışmamızda Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı'na başvuran serebrovasküler olay sonrası inme gelişen hastalardan elde edilen sempatik deri yanıtları (SDY) ve elektrodiagnostik refleks çalışmalarından (F dalgası, H refleksi) elde edilen değerlerin fonksiyonel kapasite ile ilişkisini belirlemeyi amaçladGereç ve Yöntem: Çalışmaya 40 hemipleji/hemiparezi'li (yaş ortalaması 57,8 ± 10,9 yıl, 22'si erkek, 18'i kadın) hasta ve 40 sağlıklı gönüllü (yaş ortalaması 55,7 ± 8,5 yıl, 18'i erkek, 22'si kadın) dahil edildi. Bu hastalardan 17'si akut dönemde, 23'ü kronik dönemdeydi.Hastaların SDY ölçümleri bilateral üst ve alt ekstremiteden median sinir uyarılarak elde edilmiştir. F dalgası kayıtları bilateral median, ulnar ve tibial sinir uyarılarak yapıldı. H refleksi kayıtları bilateral tibial sinirden yapıldı.Hastaların fonksiyonel kapasitelerini değerlendirmek amacı ile tüm hastaların Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü (FBÖ), RiverMead Mobilite İndeksi (RMİ), Brunnstrom evrelemesi ve Modifiye Ashworth Skalası (MAS) skorlarına bakıldı. Elde edilen değerler elektrofizyolojik parametreler ile karşılaştırıldı. İstatistiksel değerlendirme için Student's t- testi, Mann Whitney-U, Ki-kare ve pearson korelasyon analizi kullanıldı.Bulgular: Çalışmaya alınan hemipleji/hemiparezi hastaları ile gönüllülerin yaş ortalaması ve cinsiyetleri benzerdi. Hastaların sağlam tarafı ve tutulan tarafı SDY latans ve amplitüd değerleri karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı fark bulunamadı (p> 0.05). Hastaya ait üst ve alt ekstremite SDY latans değerleri, kontrol grubuna göre bilateral üst ekstremite ve alt ekstremite latans değerlerine göre anlamlı şekilde yüksektir (p<0.05). Hasta kola ait amplitüd değerleri kontrol grubu sağ üst ekstremite amplitüd değerlerine göre anlamlı şekilde düşüktü (p<0.05). Hastaların SDY amplitüd değerleri FBÖ değerleri ile arasında anlamlı ilişki tespit edildi. RMİ skoru 0-7 arasında olanlara ait amplitüd değerleri 8-15 arasında olanlara göre anlamlı şekilde düşük bulundu (p<0.05). SDY ile Brunnstrom evrelemesi arasındaki ilişkiye bakıldığında Evre 1-3 arasında olanların amplitüd değerleri Evre 4-6 arasında olanlara göre anlamlı şekilde düşük bulundu (p<0.05).Hastalar ile kontrollerin F dalgası parametrelerinin karşılaştırılması sonucunda, ulnar sinir latans ve persistans ile tibial sinir persistans değerleri kontrol grubu ile karşılaştırınca istatistiksel anlamlı fark vardı (p<0.05).Hastaların alt ekstremite Brunnstrom evrelemesine göre evre1-3 arasında olanlar ile 4-6 arasında olanların F dalgası persistans ve amplitüd değerleri arasında istatistiksel fark (p<0.05) tespit edildi. Ulnar sinir amplitüd değerleri ile toplam FBÖ ve RMİ arasında, tibial sinir persistansı ile toplam FBÖ, RMİ ve MAS skorları ile anlamlı ilişki tespit edildi.Hastaların H refleksine ait Hmaks/Mmaks amplitüd oranları ile MAS skorları arasında anlamlı ilişki tespit edildi. FBÖ ve RMİ skorları arasında korelasyon tespit edilmedi.Sonuç: Sonuç olarak; inmeli hastalarda SDY parametrelerinden amplitüd değerlerinin, F dalgası parametrelerinden ise persistans ve amplitüd değerlerinin fonksiyonel kapasiteyi değerlendirmede yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Akut dönemde SDY amplitüd değerlerinin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşüş göstermesi ve fonksiyonel kapasite arttıkça bu değerlerin normal olarak kabul edilen değerlere ulaşmasından yola çıkarak; otonom sinir sistemi fonksiyonunu değerlendirmede SDY amplitüd değerlerinin yararlı bir elektrofizyolojik yöntem olduğu inancındayız.
Serebrovasküler olay sonrası üst ekstremite spastisitesinin tedavisinde botulinim toksin A etkinliği
En az 9 ay önce geçirilmiş serebrovasküier olaya bağlı hemiparezisi ve fonksiyonel kısıtlanma ile rehabilitasyon programına uyumu engelleyen spastisitesi olan 11 olgu çalışmaya alındı. Üst ekstremitede dirsek, el bilek, metakarpofalangeal ve interfalangeal eklem fleksörlerinden modifiye ashworth skalasına göre en az iki değerinde spastisitesi olan kas gruplarına botulinum toksin uygulandı. Değerlendirmelerde modifiye ashworth skoru, aktif ve pasif eklem hareket açıklıkları, Brunnstrom evrelemesi, Fugl-Meyer motor fonksiyon değerlendirmesi, fonksiyonel bağımsızlık ölçütü, motrisite indeksi, el hijyen skoru ve istirahatte parmak pozisyon skoru kullanıldı. Tedavi öncesinde, tedavi sonrasında 5. gün, 2. hafta, 4. hafta, 8. hafta, 12. hafta ve 16. haftalarda bu parametreler kullanılarak değerlendirmeler yapıldı. Ashworth skorunda tedavi sonrasında 5. günde başlayıp 4. ayda devam eden azalmanın bir sonucu olarak aktif omuz fieksiyonu, abduksiyonu, aktif, ve pasif omuz ekstansiyonu, aktif dirsek ekstansiyonu, aktif ve pasif el bilek ulnar deviasyonu, pasif el bilek radial deviasyonu, aktif ve pasif el bilek dorsifleksiyonu, pasif metakarpofalangeal eklem ekstansiyonu ölçümlerinde artma, eklem hareketleri sırasındaki ağn ve zorlanmayı değerlendiren VAS skorlarında, el hijyen skorlarında, parmak pozisyon skoru ve Fugl- Meyer skalası ile motor fonksiyon değerlendirmelerinde istatistiksel olarak anlamlı düzelmeler elde edilmiştir. Fonksiyonel bağımsızlık ölçütü ve motrisite indeksi değerlendirmelerindeki düzelmeler ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Botulinum toksin uygulaması ile üst ekstremite spastisitesinde belirgin bir azalma sağlamıştır. Bu da hastanın rehabilitasyon programına uyumunda düzelme, günlük yaşamda kolaylaşma ve fonksiyonel seviyede olumlu etkilere yol açmıştır. 99
Ratlarda deneysel olarak oluşturulmuş osteoartrit modelinde oral K2 vitamini kullanımının diz osteoartrit progresyonu üzerine etkisi
GİRİŞ ve AMAÇ: K vitamini, yağda çözünen bir grup vitamine verilen isimdir. Literatürde K vitamini eksikliği ile osteoartrit oluşumu üzerine birçok çalışma yürütülmüştür. Fakat osteoartrit üzerine olan etkinin hangi K vitamini çeşidi üzerinden olduğu henüz açıklığa kavuşmamıştır. Çalışmamızda bu etkinin K2 vitamini ile ilişkili olabileceği öngörülerek diz osteoartrit progresyonuna etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: 24 adet Sprague Dawley cinsi erkek ratlar çalışmaya alındı. Ratlar sham grubu, kontrol (osteoartrit) grubu ve tedavi grubu olarak 3 eşit gruba ayrıldı. Sham grubunun sağ dizine steril salin, kontrol ve tedavi grubunun sağ dizine osteoartrit modeli oluşturmak için Monosodyum Iodoasetat (MIA) molekülü intraartiküler uygulandı. Standart diyete ek olarak tedavi grubundakilere 8 mikrogram (µg) / gün K2 vitamini oral olarak verildi. 28 gün takip sonucunda ratlar sakrifiye edildi. Uygun metodlarla alınan sağ diz eklem kıkırdağı histolojik olarak Hematoksilen - Eozin ve Safranin O ile, immunhistokimyasal olarak tip II kollajen alfa 1 ve Matriks Metalloproteinaz - 13 (MMP – 13) ile incelendi. Histolojik skorlama sistemi olarak Mankin, immunhistokimyasal verilerin değerlendirilmesi için H - Score skorlama sistemi kullanıldı. BULGULAR: Histolojik incelemeler sonucunda, tedavi grubunda kontrol grubuna göre kıkırdağın daha düzenli olduğu ve kıkırdak kalınlığının daha fazla olduğu ve sinovyal doku artıklarının bulunmadığı gözlenmiştir. Mankin skoru verileri sonucunda tedavi grubunda (4,25 ± 0,83), kontrol grubuna (11,10 ± 0,83) göre anlamlı düzeyde düşük sonuçlar saptanmıştır. İmmunhistokimyasal incelemeler sonucunda tedavi grubunda kontrol grubuna göre daha yoğun tip II kollajen boyanması, daha az MMP – 13 boyanması gözlenmiştir. H – Score verilerine göre tip II kollajen düzeyi tedavi grubunda (35,00 ± 7,60), kontrol grubuna göre (6,30 ± 2,31) anlamlı miktarda yüksek bulunurken, MMP – 13 düzeyi ise tedavi grubunda (28,80 ± 8,30), kontrol grubuna göre (71,30 ± 2,31) düşük saptanmıştır. SONUÇ: Ratlarda MIA ile oluşan OA modelinde oral K2 vitamini kullanımı ile OA progresyonunun yavaşlatılabileceği saptanmıştır. Bu çalışma K2 vitaminin OA progresyonu üzerinde etkinliğinin yapıldığı ilk çalışmadır. Anahtar Kelimeler: K2 vitamini, osteoartrit, rat.