4
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
1945 yılı Dursunbey yanan orman alanlarındaki silvikültürel restorasyon işlemlerinin güncel durumunun analizi
Yanan orman alanlarının ağaçlandırılmasında, kaybolan türlerin ekosisteme geri kazandırılması, ekosistemin yapısı ve işlevi açısından kritik öneme sahiptir. Geçmiş yıllarda yanan alanlarda gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmalarının güncel durumlarının analiz edilmesi ağaçlandırma çalışmalarının geliştirilmesi açısından değerli bilgiler sunmaktadır. Bu kapsamda, 1945 yılı Ağustos ayında Balıkesir-Dursunbey'de (Civana, Çamlık ve Candere ormanları) çıkan ve 12 600 hektar Anadolu Karaçamı (Pinus nigra ssp. pallasiana) ağırlıklı, Doğu Kayını (Fagus orientalis), Meşe (Quercus sp.), Kızılçam (Pinus brutia) ve maki elamanlarından oluşan karışık ormanları yakarak yok eden yangın, yanan orman alanlarının restorasyon tarihçesi bakımından özel bir yere sahiptir. Bu bölgede, Prof. Dr. Besalet PAMAY tarafından farklı restorasyon seçeneklerinin denendiği bir doktora tezi hazırlamıştır. Önce 23 hektarlık küçük bir alanda denemeler yapılmış, bu denemelerin ardından yanan büyük alanda yapılacak uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, bu deneme alanlarından alınan örnek alanlar yardımıyla doğal tür olan Karaçamın yanı sıra Kazdağı göknarı, Toros Sediri ve Sarıçam ağaç türlerinin başarısı ve gelişim durumları analiz edilmiştir. Ayrıca türlerin mekânsal olarak dağılımları Clark&Evans indisine göre analiz edilmiştir. 3 farklı bölmede yerleri tespit edilen deneme alanlarından toplam 8 örnek alanda meşcere profili çıkarmak amacıyla ölçümler yapılmıştır. Göknar 181 (%32,5), Karaçam 149 (%26,7), Sarıçam 126 (%22,5) ve Sedir 70 (%12,5) adet olmak üzere toplam 240 ağaçta ölçümler yapılmıştır. Karaçamın çap ortalamaları 101, 57 ve 99. bölmelerde sırası ile 39,87±6,66 cm, 28,8±6,02 cm ve 32,31±5,02 cm, boy ortalamaları ise 25,60±0,92 m, 21,55±3,48 m ve 21,63±0,87 m olarak bulunmuştur. Sarıçamın çap ortalamaları 101 ve 99. bölmelerde sırası ile 30,69±4,42 cm ve 30,48±3,76 cm, boy ortalamaları ise 23,99±0,95 m ve 19,92±1,48 m olarak bulunmuştur. Göknarın çap ortalamaları 101 ve 99. bölmelerde sırası ile 20,28±6,66 cm ve 15,83±8,95cm, boy ortalamaları ise 17,02±4,78 m ve 14,04±6,86 m olarak bulunmuştur. Sedirin 57. bölmedeki çap ortalaması 31,0±7,28 cm ve boy ortalaması 21,6±3,27 olarak bulunmuştur. 101 ve 99 numaralı bölmelerde Karaçam ve Sarıçam arasında çap değerleri bakımından anlamlı bir fark bulunmamasına karşın Göknar ile aralarında fark bulunmaktadır. Boy değerleri bakımından 3 tür arasında da anlamlı düzeyde bir farklılık tespit edilmiştir. 57 numaralı bölmedeki Karaçam ve Sedir arasında çap ve boy değerleri arasında anlamlı düzeyde bir fark bulunmamıştır. Sonuç olarak, Sedir ve Sarıçamın çap ve boy gelişiminin doğal tür Karaçamdan farklı olmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, Göknarın çap ve boy gelişiminin diğer türlere oranla daha az olduğu belirlenmiştir.
Endemik Hyacinthella Micrantha'nın chouard in vitro klonal çoğaltımı üzerine çalışmalar
Türkiye'de ve tamamı endemik olmak üzere güzel çiçekleri ile süs bitkileri potansiyeline sahip 10 adet Hyacinthella türü mevcuttur. Hyacinthellamicrantha (BOISS.) CHOUARD: çok yıllık otsu endemik bir bitkidir. Genel olarak ülkemizde, Bolu,KastamonuAmasya,Ankara,Çorum,Samsun illerinde yayılış gösterir.Invitro teknikler kullanılarak kısa sürede çok sayıda soğancık üretimi mümkün olabilmektedir. Bu çalışmada, doğal üreme hızı düşük olan endemik Hyacinthellamicrantha türünden in vitro kültürü ile geniş ölçekli soğancık üretimi yapılmıştır. Bu amaçla, doğal floradan toplanan Hyacinthellamicranthatürüne ait eksplantlar, (pul yaprakları), çeşitli temel besin ortamları (MS, Orchimax ve LindemanOrchidMedium), 0.1 mg/l NAA + 40 g/l sukroz, 1.0, 2.0, 4.0 ve 8.0 mg/l BAP, Zeatin ve 2-iP + 7 g/ l agariçrensürgün ve soğancık teşvik ortamı ortamında 16 °C'de 3 tekerrürlü olarak kültüre alınmıştır.En yüksek sürgün/soğancık oluşturan eksplant oranı (% 87) ve en yüksek eksplant başına yavru soğancık sayısına (5.60 adet) yine 8.0 mg/L Zeatin içerenOrchimaxbesin ortamında saptanmıştır. MS ve Orchimaxbesin ortamının LindemanOrchidbesin ortamına göre daha erken embriyonikkallus oluşumuna neden olduğu ve bütün sitokinin tip ve konsantrasyonlarında bu iki temel ortamın soğancık üretimi bakımından daha iyi sonuçlar verdiği, BAP ve Zeatin hormonlarının daha etkili olduğu görülmüştür.
Crataegus orientalis (Pallas ex. bieb) (doğu alıcı) ve Crataegus pontica (k. koch.) (Doğu Karadeniz alıcı) tohumlarının çimlenmesi üzerine katlama, küllü suda bekletme ve sülfürik asitte zedeleme ön işlemlerinin etkilerinin araştırılması
Bu çalışmada Crataegus orientalis (Pallas Ex. Bieb) (Doğu Alıcı) ve Crataegus pontica (K. Koch.) (Doğu Karadeniz Alıcı) türlerin tohumlarında bulunan çimlenme engellerinin giderilmesi için etkili olabilecek ön işlemlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla farklı sürelerde sülfürik asitte (H2SO4 (%98)) kimyasal zedeleme, küllü suda (Meşe, %5) bekletme, sıcak-soğuk katlama ve bu işlemlerin kombinasyonları uygulanmıştır. Her bir tür için 86 adet ön işlem uygulanan tohumlar açık alan koşullarında 4 tekrarlı rastlantı blokları deneme desenine göre 2016 yılı Nisan ayında ekilmiştir. 2016 yılı vejetasyon dönemi içinde çimlenmelerin başlamasına rağmen etkili oranda çimlenmeler sağlanamadığından 2017 yılında elde edilen çimlenmeler değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda her iki türde de soğuk katlama ile birlikte küllü suda bekletme işlemi uygulanan tohumlardan soğuk katlama ile birlikte sülfürik asitte bekletilen tohumlara oranla daha yüksek çimlenme yüzdeleri elde edilmiştir. Çalışmada ayrıca Crataegus pontica tohumlarının çimlenme oranının daha fazla olmasına dayanarak çimlenme engel derecesinin Crataegus orientalis tohumlarında daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır.
Kuraklık stresine maruz bırakılan bazı doğu kayını (fagus orientalis lipsky.) orijinlerinde temel morfolojik ve fizyolojik değişimlerin araştırılması
Bu çalışmada bazı Doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky.) orijinlerinin kuraklık stresine verdiği tepkilerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Artvin Çoruh Üniversitesi, Orman Fakültesi Serasında Bolu, İstanbul, Zonguldak, Giresun orijinli fidanlar yetiştirildikten sonra düzenli aralıklarla bakımları yapılmıştır ve 2023 yılının temmuz ayından itibaren 2. büyüme dönemindeki Doğu kayını fidanlarına kuraklık stresi denemeleri uygulanmıştır. Fidanlara kuraklık stresi uygulamak için 3 farklı sulama rejimi (günde 1 sulanan (kontrol), 2 günde 1 sulanan, hiç sulanmayan) oluşturulmuştur. Uygulamadan sonra ilk olarak serada fidanların kök boğazı çapları, fidan boyları, yan dal sayıları, toplam klorofil içerikleri, klorofil floresansları ölçülmüştür. Fidanlardan alınan kök numuneleriyle kök hacimleri, kök alanları ve kök uzunlukları belirlenip; yaprak numuneleriyle de nisbi su içerikleri, hidrojen peroksit (H2O2) ve lipid peroksidasyonunun son ürünü olan malondialdehit (MDA) analizleri yapılmıştır. Tüm parametreler bakımından orijinler arasında anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Kuraklık stresine maruz bırakılan gruplarda kontrol grubuna kıyasla fidanların nisbi su içeriği, klorofil floresansı, toplam klorofil içeriği miktarlarının azaldığı belirlenmiştir. Hidrojen peroksit içerikleri ve malondialdehit seviyelerinde ise kuraklık stresine maruz bırakılan gruplarda kontrol grubuna kıyasla artış gözlenmiştir. Sonuç olarak; fizyolojik özellikler bakımından kuraklık stresinden en az etkilenen, morfolojik özellikler bakımından da en iyi kök ve gövde gelişimini gösteren İstanbul orijininin kuraklık stresine en toleranslı orijin olduğu tespit edilmiştir.