3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Tatar bilmecelerinin dil özellikleri
Bilmece, bir halkın yaşam tarzını, dünyaya bakış açısını, kullandıkları dilin özelliklerini yansıtan en önemli edebiyat türlerinden biridir. 'Tatar Bilmecelerinin Dil Özellikleri' başlıklı tezimizde, bilmecenin genel özellikleri olan bilmecenin doğuşunu, söyleyişini, sınıflandırma sorununu, ikinci bölümde ise Tatar bilmecelerinin dil ve yapı özelliklerini inceledik. Bilmecenin ortaya çıkışı ile ilgili farklı teoriler bulunmaktadır. Fakat bilmece türünün, çok eskiden gelip şimdiki hayatımızda da popüler olduğunu söylemek mümkündür. Her edebiyat türü gibi, bilmecenin de birkaç sınıflandırma türü mevcuttur. Örneğin, manzum bilmeceler, Tatar bilmeceleri arasında çoğunluktadır. Konular, kalıplar, dil özellikleri ve kullanılan kelime açısından da, Tatar bilmeceler değişiklik göstermektedir. Ayrıca Tatar ve Türk bilmeceleri arasında birçok aynı ve benzer örneklere rastlamak mümkündür. Anahtar kelime: bilmece, Tatar bilmeceleri, bilmece örnekleri.
Codex cumanicus temelinde Kıpçak Türkçesinin tarihî-karşılaştırmalı söz varlığı
Doktora tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada tarihî Kıpçak Türkçesinin metni olan Codex Cumanicus incelenmiştir. Çalışmamız Giriş, Metin, Tıpkıbasım ve Tarihî-Karşılaştırmalı Söz Varlığı olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü Codex Cumanicus hakkında yapılan çalışmaları, Codex Cumanicus'un içeriğini ve yöntem hakkında bilgileri içermektedir. Metin bölümünde ise Codex Cumanicus'un transkripsiyonu ve satır arası taklidî harfleri ile tıpkıbasımı yer almaktadır. Çalışmamızın ana kısmını Tarihî-Karşılaştırmalı Söz Varlığı oluşturmaktadır. Bu bölümde Codex Cumanicus'taki Türkçe kelimelerin dizini verilmiş ve söz varlığı karşılaştırması yapılmıştır.
Rusuhu'l-Lisân fî Hurûfi'l-Kur'ân
Bu yüksek lisans tez çalıĢması, XVI. yüzyılda (Klasik Osmanlıcanın ilk devrelerinde) yazılmıĢ; Eski Anadolu Türkçesinden Osmanlı Türkçesine geçiĢ dönemi eseri olan ve büyük ölçüde "Eski Anadolu Türkçesi"nin özelliklerini taĢıyan, Hamdullâh bin Hayreddin‟in "Rusûhu'l-Lisân fî Hurûfi'l-Kur'ân"adlı eserini ihtiva etmektedir. Bu çalıĢmanın amacı eserin ve dolayısıyla dönemin dil özelliklerini ortaya çıkarmak olduğu için eser; "Dil Ġncelemesi", "Metin" ve "Gramatikal Dizin" olmak üzere üç baĢlık altında ele alınmıĢtır. "Ġnceleme" bölümünde metnin ses bilgisi ve Ģekil bilgisi özellikleri incelenerek dönemin dil özellikleri ortaya konulmaya çalıĢılmıĢtır. "Metin" bölümünde eserin transkripsiyonu yapılarak Latin alfabesine aktarımı gerçekleĢtirilmiĢtir. "Gramatikal Dizin" bölümünde ise metinde geçen tüm kelimeler alfabetik sıraya göre dizilmiĢ, karĢılarına anlamları yazılmıĢtır. Ayrıca her kelimenin hangi dil içerisinde yer aldığı belirtilerek eksiz ve iĢletimli Ģekilleri ilgili kelimenin altında alt madde biçiminde sıralanmıĢtır. ÇalıĢmanın sonunda, yararlanılan kaynakları gösteren bir kaynakça bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Türk Dili, Eski Anadolu Türkçesi, Dil İncelemesi