14
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Devlet konservatuvarlarının türk müziği birimlerinde eğitimi verilmekte olan tar çalgısının temel öğretimi üzerine bir yöntem önerisi
Bu tez çalışmasında tar çalgısının, Devlet Konservatuvarlarının Türk Müziği Birimlerindeki temel öğretimi üzerine yaklaşımlarda bulunulmuştur. Bu bağlamda; Türk Müziği Devlet Konservatuvarlarında tar eğitiminde yaygın olarak kullanılan üç metot incelenmiş olup, bu metotların öğretim süreci hakkında yorumlar yapılıp, metotların arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Türk Müziği Devlet Konservatuvarlarında eğitimi verilmekte olan tar çalgısının temel öğretiminde yaşanan aksaklıklarla birlikte, öğrencilerin bu çalgıya uyum sağlama sürecinde yaşadığı zorluklar göze alınarak tespitler yapılmıştır. Öğrenci ve öğreticinin karşılaştıkları bu zorlukların üstesinden gelmek ve eğitim öğretim sürecini desteklemek adına bir yöntem önerisinde bulunulmuştur. Tezin ana eksenini oluşturan Tar çalgısının temel öğretimi hedefi üzerinden yola çıkılarak Türk müziği eğitimi alan öğrencilerin uyum sağlama sürecini destekleyici etütler yazılmış ve halk ezgileriyle pekiştirilmiştir. Alanda, konuyla ilgili yapılan ilk sistematik çalışma olması bakımından araştırma önemli görülmektedir.
Akustik ses analizi bağlamında arguvan ağzı uzun havalarının incelenmesi
Geleneksel Türk halk müziği; Türk toplumlarının yaşamış olduğu coğrafyalarda, farklı ağız ve türlerle çeşitlenmiş etnik bir müzik geleneğidir. Türk halk müziğinin en önemli özelliklerinden birisi ait olduğu toplumun kültürel, coğrafi ve sosyolojik özelliklerinden beslenmesidir. Türk halk müziği, halkın yaşam stillerinden, toplumsal faaliyetlerinden, ağız özelliklerinden, gelenek ve göreneklerinden beslenerek, çoğunlukla anonim bir şekilde var olmaktadır. Yerel çeşitlilikler gösteren Türk halk müziği, Anadolu coğrafyasının tarihi ve demografik yapısı ile farklı kültür ve medeniyetler içerisinde oluşmuştur. Oluşan her tür kendine has formlarda meydana gelerek, Türk halk müziği geleneğine çeşitlilik kazanmıştır. Bu bağlamda, Malatya iline bağlı Arguvan ilçesinde 'Arguvan Ağzı' olarak bilinen uzun hava türü, karakteristik özellikleri ve ağız yapısıyla Türk halk müziği repertuvarında yerini almıştır. Arguvan ağzı, hem ezgisel kalıp hem de yerel söyleyiş özelliği bağlamında yöredeki uzun havaları kapsamaktadır. Arguvan yöresindeki uzun havalar, serbest ritimlidir ve resitatif bir okuma özelliği göstermektedir. Türün geleneksel icrâ biçiminin aktarımı ve doğru seslendirilmesi bu karakteristik özelliklerin kavranmasıyla mümkündür. Bu araştırmada; Arguvan yöresi ve yörede Arguvan ağzı olarak bilinen, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) repertuvarında kaynak kişisi tarafından icrâ kaydı bulunan uzun havalar söylem biçimleri bakımından incelenmiş, bu bağlamda karakteristik özellikler, söyleme biçimleri ve ağız özellikleri belirlenmiştir. Konu ile ilgili nitel araştırma kapsamında doküman analizi yönteminden yararlanılmış; konu hakkında yazılı ve dijital kaynak taraması yapılmıştır. Elde edilen veriler bilgisayarlı ses analizi programı olan VoceVista programıyla incelenmiştir. VoceVista bilgisayarlı ses analizi programı, alanın uzmanı olan Doç. Dr. İlter Denizoğlu tarafından önerilmiş ve araştırma kapsamında yönlendirmeler yapılmıştır. Bu araştırma, TRT repertuvarından elde edilen 15 adet Arguvan ağzı uzun havanın, icrâda kullanılan ornamentasyonlar ve icrâcıların vokolojik özelleri (ses aralıkları, kullanılan ses türleri, vokal ataklar) bağlamında titizlikle incelenmesine dayanmaktadır. Bu yolla, Geleneksel Türk Halk Müziğine ve yöreye bir kaynak oluşturması amaçlanmaktadır.
Dirmil yörük müzik kültürü
"Dirmil Yörük Müzik Kültürü" isimli bu çalışma giriş kısmı ve beş bölüm olarak kurgulanmıştır. Giriş bölümünde Dirmil'i4 de içine alan Teke Yöresi müziği ve Dirmil'deki yerel müzik üzerine yapılan araştırmalar incelenmiştir. İlk bölümde, araştırmanın problemi, amacı ve önemi verilmiştir. İkinci bölüm çalışmanın kuramsal çerçevesi, yerel kültür olarak müzik, yerel müziğin dönüşümü ve Dirmil'in tarihî, coğrafi, kültürel ve demografik yapısı konularını kapsamaktadır. Bu bölümde, Dirmil yörük müziğinin hangi teorik çerçevede analiz edildiği ve müzik literatürü içindeki yeri incelenmiştir. Bu inceleme, Dirmil'de varolan Yörük (Teke) müziği ve kültürüne yönelik yapılan çalışmaların taranması ve Dirmil'deki yerel müziğin özgünlüğü ve öneminin açıklanmasını kapsamaktadır. Ayrıca, Dirmil yörük müzik kültürünün arka planı olan Dirmil'in tarihî, coğrafi, kültürel ve demografik dinamikleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde Dirmil müzik kültürünün kavramsal çerçevesinin hangi değişkenlerle açıklanabileceği, bu değişkenlere dair verilerin toplanma yöntemleri ve bunların nasıl analiz edildiği verilmiştir. Etnoğrafik yöntem ve vaka çalışması tekniği kullanılan saha çalışmasında, incelenen yerel müziğin evren ve örneklemin niteliği ve niceliği, verilerin hangi tekniklerle toplanıp analiz edildiği açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ise yerel müzik kültürü, içinde oluştuğu sosyo-ekonomik ve kültürel koşullar ile Dirmil yerel müzik icracılığı ve yapımcılığı bağlamında incelenmiştir. Bu çerçevede Dirmil'de icra edilen yörük (Teke) müziğinin kültürel ve sosyal üretimini sağlayan icracılık, yapımcılık ve öğrenme süreçleri ile icra edilen sosyal ortamlar incelenmiştir. Dirmil'in sosyo-ekonomik değişim tarihi ve kültürü ile yerel müzik arasında varolan içsel bağ; toplumsal hafızadaki yerel müziğin, çalgılar, icracılar, çalgı yapımcıları, çalgıların teknik özellikleri, fiziki boyutları, ses kapasiteleri ve yerel müziğin zaman içerisindeki değişimleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu analiz yerel müzik kültürünün kuşaklararası aktarım biçimleri incelenerek yapılmıştır. Son bölümde ise Dirmil yörük 4 İlçe merkezi olarak Dirmil'in ismi 1958 yılında Altınyayla olarak değiştirilmiştir. Ancak yerel halk ilçeye verilen bu yeni adı benimsememiş, eski adı kullanmaya devam etmektedir. Tezde Dirmil kültürel bölge adı olarak kullanılmaktadır. vii müziğindeki değişimlerin değerlendirilmesi ve bu müziğin geçmiş ve geleceği arasında bir bağ oluşturulmasına yönelik önerilere yer verilmiştir. Bu bölümde ayrıca yörük müziğinin geçmişteki dokusunun var olan teknolojik olanaklar çerçevesinde günümüze taşınıp taşınamayacağına dair tespit ve öneriler de yer almaktadır. Anahtar Sözcükler Yörük (Teke) Müziği, Dirmil Yerel Müziği, Sipsi, Üçtelli bağlama ve İkitelli
Beste formundaki eser icrâlarında Bekir Sıdkı Sezgin tavrının incelenmesi
Klâsik Türk Mûsikîsi sözlü eser icrâcılığının en önemli ilkelerinden biri, belli sistemlerle günümüze kadar aktarılmış olan Klâsik Türk Mûsikîsi üslûp ve tavrıdır. Bu üslûp ile bir tavır benimseyen icrâcılar, aynı zamanda Klâsik Türk Mûsikîsi'nin üslûp ve tavrını yeni nesillere de aktarmaktadırlar. Bu bağlamda geçmişten günümüze kayıtları günümüze ulaşmış sözlü eser icralarını dinlemenin, anlamanın, anlatmanın ve aktarmanın önemli olduğu düşünülmektedir. Beste formundaki eser icrâlarında Bekir Sıdkı Sezgin'in tavır özelliklerini ortaya koyduğumuz çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Bekir Sıdkı Sezgin'in hayatı ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır. İkinci bölümde önce meşk sistemi açıklanmış, bu sistemin içindeki önemli iki unsur olan üslûp ve tavır konuları ele alınmış, çalışmaya konu olan beste formu açıklanmıştır. Üçüncü bölümde problem durumu ve alt problemlere dayalı bulgulara yer verilmiştir. Beste formundaki eserleri icrâ ederken Bekir Sıdkı Sezgin'in kullandığı süsleme teknikleri ve müziksel ifade unsurları açıklanmıştır. Beste formunda, Bekir Sıdkı Sezgin'in icrâ ettiği, ulaşılabilen işitsel kayıtlarından, her makamdan bir örnek eser seçilerek oluşturulan on altı eserin analizi aktarılmıştır. Sonuç bölümde ise elde edilen tüm veriler sonuca bağlanmıştır.
Kültürel kimlik bağlamında Aydın ili Kuşadası ilçesi Hacı Feyzullah (Tepe) mahallesi Romanlarının geçiş dönemleri âdetleri ve müzik pratikleri
Geleneksel toplumlarda sözlü gelenekler, kültürün başlıca taşıyıcılarıdırlar ve sosyal bilimlerin pek çok alanına günümüzde kaynak oluştururlar. Halk kültürü ürünlerinin yoğun olarak yaratıldığı ve yaşatıldığı evreler, araştırmacı Pertev Naili Boratav'ın Geçiş Dönemleri adıyla ortaya koyduğu Doğum, Evlenme ve Ölüm evreleridir. Bu noktadan hareketle araştırmanın konusu; Aydın İli Kuşadası İlçesi Hacı Feyzullah (Tepe) Mahallesi Romanlarının Geçiş Dönemleri (Doğum, Evlenme ve Ölüm) Âdetleri ve bu âdetler içerisinde varlığını sürdüren Müzik pratiklerinin, Roman kültürel kimliği bağlamında, halk bilimi teori ve yöntemlerine göre derlenmesi, betimlenerek sonuçlandırılması ve sonuçların yorumlanmasıdır. Romanlar (Çingeneler) farklı kültürel kimlikteki pek çok toplulukta da olduğu gibi, siyasi, ekonomik, tarihsel vb. nedenlerden dolayı, sürekli göç etmek zorunda kalmışlardır. Göç ettikleri yerleşim birimlerinde yaşayan insanları kendi kültürel kimlikleriyle etkiledikleri gibi onlardan da etkilenmişlerdir. Göç ettikleri yerlerdeki bu etkileşimler sonucu, kültürel birçok unsur ya değişime uğramış ya da unutulmaya yüz tutmuştur. Romanların (çingenelerin), kültürel kimliğini ifade eden olmazsa olmazları müzik ve danstır. Araştırma konusuyla ilgili daha önce sistematik bir çalışmanın olmaması, alanda bir eksiklik olarak görülmüş ve bu eksiklik de araştırmayı önemli kılmıştır. Bu problemin çözümü için öngörülen model, tarama modeli, yöntem ise alan araştırması ve betimleme yöntemleridir. Araştırmada, ilişki arayıcı bir yaklaşımla elde edilen temel sonuçlar ise; modernlik ve popüler kültürün etkisiyle doğum, evlenme, ölüm adetlerinin ve müzik pratiklerinin giderek değişip dönüşmesidir. Anahtar Kelimeler: Roman, Hacı Feyzullah (Tepe) Mahallesi, Geçiş Dönemleri, Âdet, Müzik.
Ezan, kâmet, tesbihat formları örneğinde günümüzde cami mûsikîsi ürünlerinin seslendirme biçemleri
İnsanlık tarihi boyunca var olan mûsikînin hemen hemen her inanç sisteminde var olduğu görülmektedir. Türk-İslam Medeniyeti içerisinde oluşan ve gelişen Türk Din Mûsikîsi günümüzde Hz. Peygamberin uygulamaları esas alınarak devam etmektedir. Öyle ki, geleneğe bakıldığında mûsikî, camilerde toplu olarak yapılan ibadetler sırasında huzuru ve maneviyatı artırmanın en önemli bir parçası olmuş ve yüzyıllar boyu kullanılmıştır. Ancak günümüzde camilerde yapılan toplu ibadetler içinde mûsikînin önemine bakıldığında, selatin ve merkez camiler dışında çok fazla uygulanmadığı, uygulansa da bilinçli bir icranın olmadığı görülmüştür. Bunun sonucunda da cemaat iki şekilde tepkilerini ortaya koymuştur; bunlardan ilki camilere gitmemek, ibadetlerini evde yerine getirmek; ikincisi ise din görevlilerinin ezanı kötü okumalarından dolayı bağlı bulundukları yerin müftülüğüne şikâyette bulunmak. Bu nedenle, camilerde toplu yapılan ibadetlerde cami mûsikîsi icrasının önemli olduğu ve camilerde görev yapacak olan din görevlilerinin mûsikî bilgisinin yanında yeteneğinin olması gerektiği de anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın konusu; mûsikî eğitimi almış din görevlileriyle, mûsikî eğitimi almamış din görevlilerinin, günümüzde cami mûsikîsi formlarından ezan, kamet ve tesbihatı icra ediş şekillerini, durum belirleyici ve ilişki arayıcı bir yaklaşımla ortaya koymaktır. Camilerde görev yapan imam-hatip ve müezzin-kayyumların mûsikî sanatı ile birlikte cami mûsikîsi tavrı ve üslubunu öğrenip uygulamaları gerekli görülmektedir. Yapılan alan çalışmasını, literatürde yazılmış kaynaklar ile destekleyerek sonuca ulaşmak için tarama modeli kullanılmış ve alan araştırması yöntemi ile düzenlenmiştir. Bu amaçla konuyla ilgili yapılan literatür taraması sonrasında, Türkiye'de mûsikî eğitimi alan 5 din görevlisinin ve hiç mûsikî eğitimi almamış olan 5 din görevlisinin okudukları ezan, kamet ve tesbihat örnekleri kayıt altına alınmış ve bu örnekler nota metinlerine aktarılmış ve betimlemeler yapılmıştır. Bu noktadan hareketle, mûsikî eğitimi almış ve Mûsikî eğitimi almamış din görevlilerinin icraları sırasında kullandıkları seslerin, makamların, duygu ve ahengin farklı olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Mûsikî eğitimi almış olan din görevlilerinin seslendirme biçemleri ve kullandıkları tavırlar uyum içindeyken, mûsikî eğitimi almamış olan din görevlilerinde bu durumun gerçekleşmediği tespit edilmiştir.
Balıkesir ili Bandırma ilçesi Karaçalılık Mahallesinde yaşayan Çerkeslerin doğum evlenme ölüm âdetleri ve müzik pratikleri
Geleneksel toplumlarda doğum, evlenme ve ölüm aşamaları, diğer adıyla geçiş dönemlerine ait âdetlerin, sözlü kültürü oluşturan ve toplum bilimlerine kaynaklık ederek günümüze kadar ulaşmasını sağlayan temel faktörlerden biri olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Bu doğrultuda yapılan araştırmanın konusu; Balıkesir İli, Bandırma İlçesi Karaçalılık Mahallesinde Yaşayan Çerkezlerin Doğum, Evlenme, Ölüm Âdetleri ve Müzik Pratiklerinin Halk Bilimi bakış açısıyla betimlenerek sonuçlandırılması ve sonuçların tartışılmasıdır. Aile, toplumu oluşturan en küçük birimdir. Bu nedenle, ailenin kurulma evresi çok önemlidir. İnsanın varoluşunda doğum, evlenme ve ölüm olmak üzere üç önemli geçiş dönemi vardır ve bu üç dönemin her biri farklı sosyal normları barındırır. Geçmişimize olan hasletlerimizi ve aynı zamanda kendine haslığı da ifade eden geleneksel otantisite kavramı doğrultusunda betimlenecek olan araştırma konusuyla ile ilgili sistematik bir çalışmanın gerçekleşmemiş olması ve bu kültürel kimliğin giderek yok olması temel anlamıyla bir problem olarak görülmüştür. Bu problemin çözüme ulaşması için kullanılan model, tarama modeli olup alan araştırması yöntemiyle desteklenmiştir. Bu doğrultuda, konuya ilişkin literatür taramaları sonrasında, Karaçalılık mahallesinde kaynak kişiler ile gerçekleştirilen yapılandırılmamış görüşme ve katılımlı gözlemler, görsel-duyusal olarak kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler betimlenmiş, âdetlerin evrilerek yaşatılması doğrultusundaki bulgulara ulaşılmıştır. Bu bulgular ekseninde ve ilişki arayıcı bir bakış açısıyla ulaşılan temel sonuçlar ise; Karaçalılık mahallesinde yaşayan Çerkez göçmenlerinin doğum, evlenme, ölüm âdetlerinin modernleşme ve güncel yaşamın beklentileri doğrultusunda değişim ve dönüşüme uğramış olmasıdır. Alanda, geçiş dönemlerine ait âdetler içinde yer alan müzik pratikleri, görsel işitsel kayıtlarla tespit edilmiş ve nota metinlerine aktarılarak sabitlenmiştir. Araştırmanın, yöreye ait ilk sistematik çalışma olması ve alana yapacağı katkıları nedeniyle önemli olduğu öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Karaçalılık Mahallesi, Çerkez, Geçiş Dönemleri, Âdet, Müzik Pratikleri.
İmam hatip liselerinin öğretim programlarında yer alan müzik derslerinde dinî mûsikî formlarının öğretilme durumunun imam hatiplerin mesleki yeterliklerine etkileri: Çanakkale ili Ayvacık ilçesi örneği
Mûsikînin etkili olduğu alanlardan birisi de dindir. Türk mûsikîsinin bütün formlarında olduğu gibi, dinî mûsikîde de makamları bilmek ve dinî formları icra ederken uygulamak, nağmeleri yerinde ve düzgün kullanmak önemli görülmektedir. Bu nedenle yarının din görevlilerini yetiştiren İmam-Hatip Lisesi öğrencilerinin erken dönemlerde mûsikî eğitimi almasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Dinî mûsikî formlarının en önemlilerinden biri olan ve herkesin duyabileceği şekilde, namaza davet olarak minarelerden günde beş vakit okunan ezanın, kaynaklarda belirtilen veya günümüzde de tercih edilen makamlara uygun bir şekilde icra edilmesi, aldıkları eğitime göre değişim göstermektedir. Camilerde görev yapan imam-hatiplerin, sadece ezanı değil, cami mûsikîsi formlarının birçoğu hakkında bilgi sahibi olması ve yeri geldiğinde uygulayabilmeleri bu açıdan gerekli görülmektedir. Dinî Türk Mûsikîsinin yükümlülüğünde bulunan cami mûsikîsi türleri Türk tarihi ve kültüründe bir miras niteliğindedir. Bu nedenle, mûsikînin okullarda iyi bir şekilde öğretilip gün yüzüne çıkarılması ve camilerde imam, müezzin ve önemli müzisyenler tarafından doğru icra edilmesi bu alanda önemli görülmektedir. Yapılan alan çalışmasını, literatürde yazılmış kaynaklar ile destekleyerek sonuca ulaşmak için tarama modeli kullanılmış ve alan araştırması yöntemi ile düzenlenmiştir. Bu amaçla konuyla alakalı yapılan literatür taraması sonrasında, Çanakkale İli Ayvacık ilçesinde görevli imam hatipler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ile görsel-duysal veriler, kayıt altına alınmış ve belgelendirilmiştir. Yapılan görüşmeler neticesinde betimlemeler yapılmış, İmam-Hatip Liselerinde verilen mûsikî dersinin yeterli olmadığı, yeteri kadar önem verilmediği ve oradan mezun olarak göreve başlayan imam hatiplerin bu konularda eksiklik yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır. İmam-Hatip Liselerinde verilen dinî mûsikî eğitiminin önemine istinaden, bu çalışmada din görevlileri için önemli görülen ses ve makam eğitiminin ortaöğretimde alınmaya başlanması faydalı olacaktır. Bu sebeple, ortaöğretim döneminde dersi alan imam hatiplerin bu dersi hiç almayan imam hatiplerden, yeterlilikleri bakımından farklarını ortaya koyması noktasında alana yapacağı katkılar nedeniyle önemli görülmektedir. Ayrıca din görevlisi adayı olarak yetişen imam hatip öğrencilerinin mûsikî eğitimi ve sanatını öğrenmiş olmalarının, din hizmetlerini olumlu anlamda etkileyeceği düşünülerek, dinî mûsikî eğitimini programda almaları gerektiğini göstermesi açısından önemli görülmektedir. Bu doğrultuda yapılan araştırmanın konusu; Çanakkale İli Ayvacık ilçesinde görevli imam hatiplerin, lise yıllarında dinî mûsikî dersi alıp almadıkları tespit edilerek, dinî mûsikî formları hakkında yeterlilikleri, Halk Bilimi bakış açısıyla tasvir edilerek neticelendirilmesi ve neticelerin çözümlenmesidir.
Türkiye'de müzik eğitim kurumları bünyesindeki akademisyenlerin müzik terapi uygulamalarına yönelik farkındalığı hakkında bir durum analizi
Bu araştırmada, müzik eğitim kurumları bünyesindeki akademisyenlerin müzik terapi uygulamalarına yönelik farkındalığı hakkında durum analizine yer verilmiştir. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye genelinde tesadüfi olarak atanan İzmir, İstanbul, Konya, Manisa, Aydın, Çanakkale, Eskişehir, Ankara, Kocaeli, Erzurum, Niğde illerinde Yükseköğretim kurumuna bağlı 9 farklı üniversitede gerçekleştirilmiştir. Müzik eğitim kurumlarında görevli 63 akademisyene, toplamda 9 açık uçlu soru ile yerinde yüz yüze görüşme yapılmıştır. Araştırma nitel kapsamda bir durum çalışması modelidir. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden faydalanılmıştır. Bu bağlamda, önceden belirlenen açık uçlu sorular akademisyenlerle yarı yapılandırılmış görüşme yapılarak araştırma verileri elde edilmiştir. Elde edilen verilere ilişkin istatistiksel analizler Microsoft Excel programında çözümlenmiştir. Müzik eğitim kurumlarında görevli akademisyenlerin açık uçlu sorulara verdikleri cevaplar analiz edilerek; Müzik terapi denildiğinde akla ilk olarak gelen cevabın; psikolojik rahatsızlıklarda uygulanan tedavi yöntemi olduğu, müzik terapi uygulamaları hakkında; müzikle terapinin alternatif ve faydalı bir yöntem olduğu, müzikle terapi uygulamalarının yetersizliği ve yaygınlaştırılması gerektiği, Türkiye'de müzikle terapinin; gelişim süreci içerisinde Osmanlı ve Selçuklu dönemlerinde darüşşifalarda ruh hastalıklarının tedavisinde kullanılan bir yöntem olduğu, Türkiye'de müzikle terapinin geleceği, günümüzde gelişmekte olan bir alan olduğu ve gerekli bilimsel çalışmaların arttırılması halinde destekleyici bir tedavi yöntem halinde kullanılabileceği, Türkiye'deki üniversitelerde müzikle terapi eğitiminin; akademik kurumlarda yer almadığı ve akademinin içerisinde olması gerektiği, Türkiye'de müzikle terapi eğitiminin, akademik çalışmaların sınırlı olmasından dolayı henüz yeterli düzeyde olmadığı, Türkiye'deki müzikle terapi eğitiminin, öğrencilerin sınav kaygı düzeylerine, derslerdeki dikkat-motivasyon düzeylerine ve sosyal becerilerinin gelişimine katkı sağlamada etkili bir yöntem olmasından dolayı her türde eğitim kademesinde dâhil edilmesinin gerekli olduğu, müzikle terapi eğitiminin Türk eğitim sistemine entegrasyonunun bireylerin ihtiyaçlarını ortaya çıkarmada ve iletişim becerilerini arttırmada olumlu sonuçlara neden olacağı ve Türkiye'de müzikle terapinin istenilen düzeyde tanınması, geliştirilmesi ve eğitim öğretime dâhil edilebilmesi için; üniversitelerde lisans ve lisansüstü programlara yer verilmesi gerektiği ve alanda yapılan akademik çalışmaların sayılarının arttırılması gerektiği şeklinde bulgular tespit edilmiştir. Bu araştırmada; Türkiye'de müzikle terapi alanında yapılan lisansüstü çalışmalara da yer verilmiştir. Bu kapsamda, yapılan çalışmalarda genel olarak müzikle terapi uygulamalarının bazı hastalıklar üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Müzik, Müzikle Tedavi, Müzik Terapi Uygulamaları, Akademisyen Görüşleri
Kur'ân kırâatinin usûl ve îkâ ilmi bağlamında incelenmesi
Kur'ân-ı Kerîm kırâati sırasında müziksel bir ahenk hissedilmektedir. Şiirsel bir nizamı haiz ayetler yer almakla birlikte genel yapısı itibarıyla Kur'ân, bir metin olarak tanımlanabilir. Buna rağmen hemen her okuyucu veya dinleyici tarafından kolayca fark edilebilen kendine has bir üslubu vardır. Ağır bir tempoda Tertîl ederek okunduğunda ahenk biraz daha netleşir. Bu noktada, kelimelerin altındaki kalp ritmini andıran iki zamanlı vuruş, takip edilebilecek kadar netleşir. Dikkati celbeden en önemli husus ise, Kur'ân-ı Kerîm'in baştan sona bu şekilde okunabiliyor olmasıdır. Kur'ân'ın metnini oluşturan kelime ve cümleler, Tecvîd kurallarındaki bir, bir buçuk, dört elif gibi sayılarla bütünleştiğinde ahenk zirveye ulaşır. Bilhassa bir buçuk elif ile ifade edilen ve müzikteki bir buçuk vuruşa tekabül eden Tecvîd kuralları, iki zamanlı vuruşun takibini zorlaştırıyor gibi görünse de aslında tartım ile anlam arasındaki bütünlüğe katkı sunan farklı bir derinliğe kapı aralamaktadır. Örnek olarak seçilen ayetler üzerinde yapılan analizler konunun bu yönüne açıklık getirmektedir. Bu işitsel şöleni net bir şekilde algılayabilmek ve kırâatin başından sonuna kadar bu ahengi devam ettirerek okuyabilmek için müzik kulağı ve müzik nazariyatı bilgisi gerekir. Geleneksel Kur'ân eğitimine ait prensipler çerçevesinde okumak için ise müzik kulağına sahip olmak yeterlidir. Zira bu eğitimler usta çırak ilişkisi içerisinde meşk usûlüyle gerçekleşmektedir. Bunun yanında Kur'ân-ı Kerîm, müzik kulağına sahip olmayan kişilerin bile belli bir düzeyde okumayı öğrendikleri mucizevî bir kitaptır. Bu araştırmada kırâat ilmine ait belli başlı kavramlar açıklanmış ve Geleneksel Türk mûsikîsine ait nazarî bilgilere yer verilmiştir. Her iki alanın birleştiği hususlar, mûsikîyle tedavi ve modern tıp konuları çerçevesinde ele alınmış, Kur'ân kırâatinde mevcut olan bu anlatımın yeni nesil Kur'ân eğitimine katkı sunması amaçlanmıştır.
Yurttan Sesler geleneğinden günümüze Türk Halk Müziği topluluklarında değişim ve dönüşüm: İzmir yöresi örneği
Sevinç, mutluluk, ölüm, gurbet, savaş, ayrılık, acı gibi yaşanmış duyguların, düşüncelerin, ezgiler ile doğaçlama olarak ifadesi sonucu oluşan Türk Halk Müziği, toplumun bütünleştiriciliği ve kaynaştırıcılığı bakımından önemli bir kültürel araçtır. Bu bağlamda araştırmanın konusu, Türk Halk Müziğinin sistematik ve kurumsal düzeyde aktarımı ve dönemin müzik politikası gereği, kültürel aracılık görevi doğrultusunda önemli bir işlev görmüş olan Yurttan Sesler Geleneğinin uğradığı değişim ve dönüşümlerin günümüz halk müziği topluluklarına etkileri bakımından incelenmesi, elde edilen verilerin betimlenmesi, bir sonuca ulaştırılması ve sonuçların durum belirleyici ve ilişki arayıcı bir yaklaşımla ortaya konmasını içermektedir. Bu çalışmanın amacı; radyo yayıncılığı içerisinde Geleneksel Türk Halk Müziği açısından önemli bir yere sahip olan Yurttan Sesler Geleneğinin, günümüzdeki yeri ve yine günümüzde faaliyetlerini sürdüren çeşitli kurum ve kuruluşların koro çalışma ve icralarına yansımaları bağlamında incelenmesidir. Araştırmada; literatür tarama, katılımlı gözlem ve nitel görüşme yöntemleri doğrultusunda, Ankara ve İzmir Radyoları Yurttan Sesler Topluluğu yayınlarına katılınmış, şefleri ile görüşmeler gerçekleştirilmiş, TRT arşivindeki radyo dergileri incelenmiştir. Ayrıca, İzmir'de faaliyet gösteren Türk Halk Müziği koro çalışmaları ve konserlerine iştirak edilerek incelemelerde bulunulmuş, koro şefleri, koristler ve konserlere eşlik eden saz icracılarıyla görüşmeler yapılmıştır. Yapılan incelemeler doğrultusunda; genel olarak günümüzde faaliyetlerini sürdüren Türk Halk Müziği korolarında, Yurttan Sesler geleneğinin etkilerinin asgari biçimde sürdüğü, amaç ve kaygılarının gelenekten çok farklı olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Alanda konuyla ilgili güncel bir sistematik çalışmanın yapılmamış olması ve geleneğin temsili bağlamında Türk Halk Müziğinin geçirmiş olduğu evreleri ve gelmiş olduğu durumu ortaya koyması bakımından araştırma önemli görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Geleneksel Türk Halk Müziği, Yurttan Sesler, Kültürel Aracı, Değişim, Dönüşüm
Kuşadası Devlet Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezinden destek alan psikiyatri hastalarının tedavi sürecinde müziğin katkısı
Bugün dünyanın neredeyse her ülkesinde müziğin tedavi edici etkisini kullanmak için üniversitelerde, vakıflarda ve derneklerde eğitim bölümleri açılmış olup, bazı üniversitelerde lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde eğitim alınabilmektedir. Türkiye'de henüz resmî anlamda müzikle tedavi yöntemlerinin öğrenilebileceği, uygulanabileceği bölümler açılmamış ancak akredite olmuş özel kuruluşlar ve derneklerin bu konuyla ilgili çalışmaları olduğu görülmektedir. Türkiye'de müzikle tedavi uygulaması resmî olarak tanınmadığı için bu çalışma müzikle tedavi yöntemleri üzerine bir çalışma olmayacaktır. Bu çalışmada müzik modern tıbbın tedavi yöntemlerine katkı sunuyor mu? sorusunun cevabının araştırılması, verilerin toplanması, bilgilerin paylaşılması amaçlanmaktadır. Bu çalışmaya konu olan Aydın İli Kuşadası İlçe Devlet Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde tedavi gören ''Bipolar Duygulanım Bozukluğu'' ve ''Şizofreni'' tanısı konulmuş 13 danışanla, 6 ay süreli bir müzik topluluğu kurulmuş, araştırmada nitel ve nicel kapsamda bir deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Ayrıca araştırma verilerini değerlendirmek üzere doktor, psikolog ve hemşireden oluşan çalışma grubunun gözlem ve görüşme tekniğinden faydalanılmıştır. Görüşme, yapılandırılmamış görüşme olarak uygulanmıştır. Çalışma öncesi hastalık güncel durumu ve semptomları birbirine denk 30 danışana merkezde görevli psikolog Deniz Okutan tarafından Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Bu grup içinden 13 danışan müzik topluluğuna katılmış, 17 danışan katılmamıştır. 6 ayın sonunda aynı 30 danışana aynı ölçekler uygulanmış ve sonuç olarak topluluğa katılan 13 danışanla katılmayan 17 danışanın depresyon ve anksiyete seviyelerinde düşüş olduğu görülmüştür. Merkezin Psikiyatri doktoru Süleyman Gündüz, topluluğa katılan 13 danışanın negatif duygu ve düşüncelerinde azalma, hayattan zevk alma ve geleceğe yönelik umut duygusunda artma, yalnızlık hissinde, depresyon ve kaygı durumunda azalma, öz güven duygusunda artma tespitinde bulunduğunu raporlamıştır. Bu çalışmanın sonuçları bize müzik çalışmalarına katılmanın klasik tedavi yöntemlerinin etkinliğini arttırdığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Müzik, müzikle tedavi, dünyada müzikle tedavi, Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri.
Kültürel kimlik bağlamında Mardin Süryani müziği
6000 yıllık geçmişe sahip olan Süryaniler, ilk Hristiyan hükümdar olan Kral Abgar'ın yardımıyla kendilerini putperestlikten ayırmak için kendi topluluklarına Suriye'den gelen 'Süryani' ismini vermişlerdir. Bu topluluk Mezopotamya olarak bilinen, geçmişinde birçok ırka ve devlete ev sahipliği yapan bölgede yüzyıllar boyunca var olmuşlardır. Çok kültürlülüğün bir tezahürü olarak, Süryaniler'de müziğin doğuşu, eski Mezopotamya'da imparatorluk kurmuş olan Asurluların dini bir kimlikle kiliseye girmesiyle oluşmuştur. Kilisedeki kutsama törenleri, vaftiz ve özel günlerin ayin müzikleri Süryani müziğinin bir parçasıdır. Süryaniler de birçok toplulukta olduğu gibi çeşitli sanatlara ve müziğe büyük ölçüde ilgi duymuşlardır. Mardin merkez yöresinde yaşayan Süryanilerin kültürel kimliğinin inşasında, geçmişten günümüze müziğin nasıl bir rol oynadığı araştırmanın problemini oluşturmaktadır. Bu araştırma, kültürel kimlik ekseninde, Mardin yöresinde yaşayan Süryanilerin tarihsel süreç içinde, dini ve din dışı müzik pratiklerinin kayıt altına alınıp betimlenerek alana kaynak oluşturulması hedefini taşımaktadır. Mardin yöresi, çok sayıda etnik ve dini grubun binlerce yıl yan yana yaşadığı bir geçiş noktası olmuştur. Günümüzde ortaya konan popüler Süryani müziği, Süryani kilisesinin zengin birikimine ve mirasına dayanmaktadır. Konuyla ilgili sistematik bir kaynağın olmaması, bu araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler: Kültürel Kimlik, Süryani, Mardin, Müzik, Pratik.
Âşıklık geleneği temsilcilerinden Âşık Özlemi: Biyografisi ve eserleri
Bir toplumun varlığını sürdürebilmesinde örf, adet, gelenek ve milli kültürel değerlerinin yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemli olduğu söylenebilir. Âşıklık Geleneği Türk kültürünü sözlü gelenek içerisinde yaşatan önemli unsurlardan biridir. Âşıklar, yaşadıkları toplumun duygu ve düşüncelerine tercüman olmuş, saz eşlikli veya saz eşliksiz olarak doğaçlama söz söyleyen, yaşadığı toplum ile bütünleşen halkın sözcüsü haline gelmiş ve bu kültürün önemli aktarıcısı olmuşlardır. Bu tez; günümüz âşıkları içinde, yaşamı boyunca geleneği etkili bir şekilde devam ettirmiş olan Âşık Özleminin biyografisi ve eserlerinin kaybolup gitmemesi, gelecek kuşaklara aktarılarak alana kalıcı bir envanter oluşturulması bağlamında gerçekleştirilmiştir. Âşık Özlemi gerek sözleri, şiirleri gerekse de besteleriyle gelecek kuşaklar için bir rol model olmuş ve Türk halk müziğine çeşitli katkılar yapmıştır. Bu araştırmada Âşık Özlemi'nin yaşamı, gelenek içerisindeki etkileşimleri ve eserleri ele alınmış, onu yakından tanıyan isimlerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Âşık Özlemi'nin, Anadolu halkının yaşamının ta kendisi olan Türk Halk Müziğinin temel yapı taşlarından olan Âşıklık Geleneğinin nev'i sahsına münhasır temsilcilerinden olduğu sonucuna varılmıştır.