Ezan, kâmet, tesbihat formları örneğinde günümüzde cami mûsikîsi ürünlerinin seslendirme biçemleri

İnsanlık tarihi boyunca var olan mûsikînin hemen hemen her inanç sisteminde var olduğu görülmektedir. Türk-İslam Medeniyeti içerisinde oluşan ve gelişen Türk Din Mûsikîsi günümüzde Hz. Peygamberin uygulamaları esas alınarak devam etmektedir. Öyle ki, geleneğe bakıldığında mûsikî, camilerde toplu olarak yapılan ibadetler sırasında huzuru ve maneviyatı artırmanın en önemli bir parçası olmuş ve yüzyıllar boyu kullanılmıştır. Ancak günümüzde camilerde yapılan toplu ibadetler içinde mûsikînin önemine bakıldığında, selatin ve merkez camiler dışında çok fazla uygulanmadığı, uygulansa da bilinçli bir icranın olmadığı görülmüştür. Bunun sonucunda da cemaat iki şekilde tepkilerini ortaya koymuştur; bunlardan ilki camilere gitmemek, ibadetlerini evde yerine getirmek; ikincisi ise din görevlilerinin ezanı kötü okumalarından dolayı bağlı bulundukları yerin müftülüğüne şikâyette bulunmak. Bu nedenle, camilerde toplu yapılan ibadetlerde cami mûsikîsi icrasının önemli olduğu ve camilerde görev yapacak olan din görevlilerinin mûsikî bilgisinin yanında yeteneğinin olması gerektiği de anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın konusu; mûsikî eğitimi almış din görevlileriyle, mûsikî eğitimi almamış din görevlilerinin, günümüzde cami mûsikîsi formlarından ezan, kamet ve tesbihatı icra ediş şekillerini, durum belirleyici ve ilişki arayıcı bir yaklaşımla ortaya koymaktır. Camilerde görev yapan imam-hatip ve müezzin-kayyumların mûsikî sanatı ile birlikte cami mûsikîsi tavrı ve üslubunu öğrenip uygulamaları gerekli görülmektedir. Yapılan alan çalışmasını, literatürde yazılmış kaynaklar ile destekleyerek sonuca ulaşmak için tarama modeli kullanılmış ve alan araştırması yöntemi ile düzenlenmiştir. Bu amaçla konuyla ilgili yapılan literatür taraması sonrasında, Türkiye'de mûsikî eğitimi alan 5 din görevlisinin ve hiç mûsikî eğitimi almamış olan 5 din görevlisinin okudukları ezan, kamet ve tesbihat örnekleri kayıt altına alınmış ve bu örnekler nota metinlerine aktarılmış ve betimlemeler yapılmıştır. Bu noktadan hareketle, mûsikî eğitimi almış ve Mûsikî eğitimi almamış din görevlilerinin icraları sırasında kullandıkları seslerin, makamların, duygu ve ahengin farklı olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Mûsikî eğitimi almış olan din görevlilerinin seslendirme biçemleri ve kullandıkları tavırlar uyum içindeyken, mûsikî eğitimi almamış olan din görevlilerinde bu durumun gerçekleşmediği tespit edilmiştir.