Pediatrics
65
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Çocukluk çağı obezitesi gelişiminde lipoprotein A RS10455872 gen polimorfizminin rolünün araştırılması
Çocukluk çağı obezitesi, günümüzde giderek artan ciddi bir sağlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle, obez çocuklarda, diyabet, kanser ve kardiyovasküler hastalıklara daha fazla oranlarda rastlanılmaktadır. Vücut ağırlığı üzerinde genetik, davranışsal, metabolik ve hormonal etkiler rol oynamaktadır. Günümüzde yapılan çalışmalarda genetik faktörlerin ve polimorfizmlerin rolü artmış olup, birçok hastalığın risk faktörleri açısından değerlendirilmekte ve ileriye yönelik tedavi yaklaşımları geliştirilmektedir. Obezite çocukluk yaş grubunda polikliniklere başvurulan sık nedenlerden biri olmasına rağmen etiyolojisi henüz tam olarak bilinmemektedir. Genetik polimorfizmlerin obeziteye yatkınlıkta rol oynayabileceği güncel tartışma konusudur. Bu bağlamda, çocuklarda obezitenin erken tanı ve önlenmesi açısından genetik faktörlerin ve polimorfizmlerin etkisinin değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada amacımız obezite gelişiminde rolünün olabileceği düşünülen Lipoprotein (a) lokusundaki rs10455872 gen polimorfizmi ile çocukluk çağı obezitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya, herhangi bir akut veya kronik hastalığı olmayan 6-18 yaş arası 103 gönüllü obez ve 77 gönüllü sağlıklı çocuk dahil edildi. Prospektif olarak yapılan çalışma, gönüllülük esasına göre gerçekleştirildi. Çalışma esnasında, detaylı anamnez alınmasını takiben ayrıntılı fizik muayane yapıldı. Geleneksel ve yeni yöntemler kullanılarak katılımcıların antropometrik ölçümleri gerçekleştirildi. Hastaların, antropometrik ölçümleri, laboratuvar tetkikleri ve TANİTA ölçümleri kaydedildi. Obez hastalar ve sağlıklı kontrol grubu olmak üzere 2 ayrı grup oluşturuldu. Lipoprotein (a) rs10455872 gen polimorfizmi dağılımı obez ve sağlıklı çocuklarda benzer bulunmuştur (p=0,563). Çalışmamızda obez grupta AG genotipine sahip çocukların, VKİ, bel/kalça çevresi, DONMA I, DONMA II, HOMA, vücut yağ oranı, BMR, açlık kan şekeri, insulin, HbA1c, total kolesterol, CRP, serum demir bağlama kapasitesi ve metabolik sendrom indeks değerleri normal genotipe sahip çocuklara göre daha düşük saptandı. Obez grupta AG genotipine sahip bireylerin, baş/boyun çevresi, serum demir, ferritin, D vitamini, folat, vitamin B12, eritrosit sayısı, hemoglobin, hematokrit, MCV, MCH ve MCHC değerleri normal genotipe sahip çocuklara göre daha yüksek saptandı. Kontrol grupta AG genotipine sahip çocukların VKİ, DONMA II, SII indeks, vücut yağ oranı, HbA1c, total kolesterol, trigliserid, LDL, AST, ALT, CRP ve metabolik sendrom indeks değerleri normal genotipe sahip çocuklara göre daha düşük bulundu. Kontrol grupta AG genotipe sahip bireylerin HDL düzeyleri normal genotipe sahip çocuklara göre daha yüksek bulundu. Metabolik sendrom indeksi ile vücut yağ oranı arasında normal homozigot genotipe sahip olan obez çocuklar arasında anlamlı fark bulundu. Normal homozigot genotipe sahip obez çocuklarda vücut yağ oranı arttıkça metabolik sendrom indeksinin arttığı saptandı. Metabolik sendrom indeksi ile vücut yağ oranı arasında heterozigot AG genotipe sahip olan obez çocuklar arasında anlamlı bir farklılık bulunmadı. Bu çalışma, AG genotipinin çocuklarda obezite açısından iyi risk faktörü olarak rol aldığı düşüncesini güçlendirmektedir. Detaylı ve geniş literatür taraması sonucunda, çocukluk çağı obezitesi etiyolojisine yönelik lipoprotein (a) rs10455872 gen polimorfiziminin daha önce çalışılmadığı tespit edilmiştir. Araştırmamız, AG genotipine sahip polimorfizmi bulunan olguların obezitede iyi risk faktörü olarak değerlendirilebileceği ve normal homozigot obez çocuklarda metabolik sendrom indeksinin vücut yağ oranı arttıkça yükseldiği, ancak heterozigot AG obez çocuklarda metabolik sendrom indeksi ile vücut yağ oranı arasındaki aynı ilişkinin gözlenmediği, sonuçlarını bildiren ilk özgün çalışmadır. Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çağı, Obezite, Lipoprotein A, Polimorfizm
Sağlık çalışanlarında insan papilloma virüsü farkındalık düzeyi
Serviks kanseri Türkiye'de ve tüm dünyada kadınları tehdit eden bir sorundur. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yaklaşık her yıl 600000 yeni vaka bildirilmekte olup, 15 yaş üzeri kadınlarda en mortal 3. kanser olarak görülmektedir. Hastalığın patogenezine bakıldığında yaklaşık %95 oranında İnsan Papilloma virüsünün olduğu görülmüştür. İnsan Papilloma virüsü aynı zamanda her iki cinste de orofaringeal ve anogenital bölgenin kanserlerinden büyük oranda sorumlu tutulmaktadır. Virüsün en sık cinsel yolla temas ile bulaştırıldığı gösterilmiştir. Bu bağlamda cinsel olarak aktif kadın ve erkekler, %80 gibi yüksek bir oranda hayatlarının bir döneminde HPV ile enfekte olmaktadır. Virüs konaktan kaçış mekanizmaları ve vireminin az olması gibi nedenlerle immün sistem tarafından geç tanınır. Bu nedenle konak cevabı geç gelişir, immünite geç oluşur. Bu durum uzun süre immüniteden kaçan virüsün yıllar sonra klinik bulgu vermesine neden olarak gösterilebilir. HPV aşıları konak sisteminin gecikmiş cevabını önlemek için virüsü konağın immün sistemine tanıtmayı amaçlamaktadır. Virüsün kapsid proteinini taklit eden aşı belirli HPV tiplerini konağa tanıtmaktadır. Bu amaçla üç adet HPV aşısı piyasaya tanıtılmıştır. Aşılar içerdikleri HPV alt tiplerine göre bivalan, kuadrivalan ve nonvalan olmak üzere üç çeşit olarak piyasada mevcut olarak bulunabilir. Aşılar hem erkek hem kız cinsiyette önerilmektedir. Aşılar 9-14 yaş aralığında 2 doz olarak (iki doz arasında en az 6 ay olmalı), 15 yaş ve üzerinde 3 doz olarak uygulanır. Dozlar arası 12-15 aydan uzun tutulmamalıdır. Çalışmamızda sağlık çalışanlarında, her iki cinsiyette de büyük öneme sahip olan ancak ulusal aşı programımızda olmayan aşının, bilgi düzeyini ve bu konudaki tutum ve davranışlarını görmeyi amaçladık. Çalışmamız Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde görev alan 18 – 65 yaş aralığında olan %24,5'i (n=62) erkek, %75,5'i (n=191) kadın olmak üzere toplam 253 katılımcı ile yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı onaylayan herkese internet üzerinden anket yapılmıştır. Çalışmaya 18 yaşından küçük ve 65 yaşından büyük olanlar, sağlık sektörü dışında çalışanlar ve gönüllü olmayanlar dahil edilmemiştir. Çalışmamıza katılan kişilerin demografik verileri, HPV virüsü ve serviks kanseri hakkındaki bilgileri ve HPV aşısı hakkındaki bilgi ve tutumlarına yönelik sorular soruldu. Çalışmadan elde edilen sonuçlar incelendiğinde demografik verilerin HPV aşısı yaptırma durumuna göre anlamlı fark göstermediği, sağlık kontrollerine düzenli giden katılımcıların aşılanma oranının düzenli kontrollere gitmeyen gruba oranla daha fazla olduğu, HPV aşısı yaptırmış katılımcıların enfeksiyon hakkındaki bilgi düzeyi, aşılanmamış katılımcılardan daha yüksek olarak görülmüştür. Bu nedenle HPV aşısı bilgi tutum ve davranışları geliştirmek aşının kabul edilebilirliğini ve uygulamasını arttıracaktır.
Kanalopati tanısı ile izlenen hastaların ve ebeveynlerinin kaygı düzeyinin değerlendirilmesi
Uzun QT sendromu ve Katekolaminerjik Polimorfik Ventrikül Taşikardi (KPVT), çocuklarda ve genç erişkinlerde ciddi kardiyak aritmilerle ilişkilendirilen genetik bozukluklardır. Ani kardiyak aritmi ve ani ölüm riski nedeniyle bu hastalarda daha yüksek kaygı düzeylerinin olabileceğini öngörüyoruz, bu da kaygı değerlendirmesini hastalık yönetimi açısından kritik hale getiriyor. Bu çalışmada, kanalopati tanılı çocukların ve ebeveynlerinin kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi ve çeşitli klinik özelliklerle ilişkilerinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmaya, 53 çocuk hasta ve ebeveynleri (47 anne ve 26 baba) dahil edildi. Katılımcıların kaygı düzeyleri Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılarak ölçüldü. Ebeveynlerin eğitim düzeyleri ve çocukların tanısal ve klinik özellikleri gibi faktörlerle kaygı düzeyleri arasındaki ilişkiler incelendi. İstatistiksel analizler için Student-t testi, Mann Whitney U testi ve Spearman korelasyon analizleri kullanıldı. Hastaların (%56,6 kız) ortanca yaşı 11 yıl (1-17), ortanca tanı yaşı 60 ay (0,1-192) idi. Kırk beş (%84,9) hasta uzun QT, 8 (%15,1) hasta ise KPVT tanısı ile izlenmekte idi. Çocukların Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği puan ortalamaları sırasıyla 33,3±5,6 ve 40,2±8,3 olarak saptandı. Annelerde bu değerler 38,7±7,8 ve 46,6±10,6; babalarda ise 33±4,7 ve 37,3±7 idi. Annelerde yüksek eğitim düzeyi daha düşük sürekli kaygı puanı ile ilişkili bulundu (p<0,001), ancak babalarda anlamlı bir fark saptanmadı. Çocukların tanı yaşı ile durumluk kaygı ölçeği puanı arasında negatif bir korelasyon tespit edildi (r= -0,484, p=0,007). KPVT tanısı olan çocukların durumluk ve sürekli kaygı ölçeği puanlarının, uzun QT tanısı alan çocuklardan anlamlı olarak daha yüksek olduğu gözlendi (sırası ile; p=0,009 ve p=0,002). Yanı sıra, invaziv işlem öyküsü, çocuklarda daha yüksek durumluk ve sürekli kaygı puanları ile ilişkili bulundu (sırası ile; p=0,028 ve p=0,003). Ailede ani ölüm öyküsü olan annelerde sürekli kaygı düzeyi anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). KPVT tanısı olan çocukların babalarının sürekli kaygı ölçeği puanlarının uzun QT sendromlu çocukların babalarına göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (p=0,039). Sonuç olarak çalışmamız, uzun QT sendromu ve KPVT tanısı alan çocukların tanı yaşı ve klinik özelliklerinin, kendilerinde ve ebeveynlerinde kaygı düzeyleri üzerinde etkili olduğunu ortaya koydu. Bu sonuçlar, kanalopati gibi kardiyak hastalıkların psikososyal etkilerinin ele alınmasında çocukların ve ebeveynlerin kaygı düzeylerinin göz önünde bulundurulmasının önemli olduğunu göstermektedir.
Transkateter kapatma yapılan atriyal septal defekt tanılı hastalarda kalbin ileti sisteminin değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada ASD tanılı hastalarda kalbin ileti sisteminin değerlendirilmesi ile kapatma öncesi ve sonrasında klinik, elektrokardiyografik ve laboratuvar bulgularının incelenmesi, prognoz ve sağkalıma etki edebilecek faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı'nda Şubat 2016 - Haziran 2020 tarihleri arasında izlenen ve transkateter kapatma yapılan ASD tanılı hastaların dosyaları retrospektif olarak incelenmiştir. ASD olgularının sonuçları kontrol grubu ile ve ASD olgularında kapatma işlemi öncesi ve sonrasında kardiyak parametreler karşılaştırılmıştır. Bulgular: ASD tanısı ile tedavi edilen olguların %42,5'i, kontrol grubunun %52,5'i erkekti. ASD olgularının yaş ortalaması 8,8 ± 4.5, kontrol grubunun 9,6 ± 3,9'du. ASD olguları ve kontrol grubu arasında cinsiyet ve yaş açısından anlamlı fark yoktu (p>0,05). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, ASD olgularının sistolik kan basıncı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktü (p=0,025). ASD olguları ile kontrol grubu arasında vücut ağırlığı, kalp tepe atımı ve diyastolik kan basıncı değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında ASD olgularının kalsiyum düzeyi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazlaydı (p<0,001). ASD olguları ile kontrol grubu arasında diğer laboratuvar değerler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Kontrol grubunun EKG parametreleri ile karşılaştırıldığında, ASD olgularında transkateter kapatma öncesi Pmin, QTcmin süreleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha kısa, Pdis, QTdis, QTcdis süreleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzundu (p<0,05). Kontrol grubunun EKG parametreleri ile karşılaştırıldığında, ASD olgularında transkateter kapatma sonrası Pmax, Pmin, QTcmin süreleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha kısa; QTmax, QTdis, QTcdis süreleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzundu (p<0,05). ASD olgularında transkateter kapatma öncesi EKG parametreleri ile karşılaştırıldığında, transkateter kapatma sonrası Pmax, Pdis süreleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha kısa; QTmin süresi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzundu (p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda ASD olgularında transkateter kapatma öncesine kıyasla kapatma sonrası grupta Pmax ve Pdis süreleri kısalırken, QTmin süresinin uzadığı saptandı. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında ise ASD kapatma öncesi grupta Pmin ve QTc min süreleri daha kısa; Pdis, QTdis ve QTc dis süreleri ise daha uzun saptandı. ASD olgularında transkateter kapatma tedavisinin atriyal ve ventriküler aritmiler üzerine etkinliğini gösteren daha fazla sayıda hasta ile prospektif 24 saatlik EKG ve/veya daha uzun EKG kayıtlarını da içeren elektrofizyolojik çalışmalara ihtiyaç vardır.
Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'ndeki gram negatif bakteriyemilerin klinik ve mikrobiyolojik özellikleri
Gram-negatif bakterilerin neden olduğu kan dolaşımı enfeksiyonları pediatri kliniklerinde mortalite ve morbiditenin önemli bir nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma ile hastanemizde kan kültürlerinden en sık izole edilen Gram-negatif bakterileri, direnç durumlarını, bakterilerin ve direncin yıllar içindeki değişimini, hastaların bu bakterilere göre klinik durumlarındaki farklılıkları ve çocuk hastalarda Gram-negatif bakteriyemiye zemin hazırlayan risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmada 2017 ve 2021 yılları arasındaki 5 yıllık dönemde Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde yatırılarak takip edilen, kan dolaşımında Gram-negatif bakteri üremesi olan 349 hastanın 412 adet epizodu retrospektif olarak incelendi. Ayrıca veriler eski yıllarda aynı merkezden rapor edilen verilerle de karşılaştırıldı. Çalışmaya dahil edilen 349 olgunun 154'ü kız (%44,2), 195'i erkekti (%55,8). Hastaların yaş aralığı 0 ay ile 18 yaş arasında değişmekteydi. Ortanca yaş 12,5 ay olarak hesaplandı. Hastaların 252'si (%61) 2 yaş altındaydı. Gram-negatif bakteriyemilerin 43'ü (%10,5) toplum kökenli, 369'u (%89,5) nozokomiyal kökenli bakteriyemilerdi. En sık görülen mikroorganizmalar %43,9 (n=181) Klebsiella spp., %13,5 (n=56) E. coli, %10,6 (n=44) Acinetobacter spp., %7,2 (n=30) Pseudomonas spp. ve Enterobacter spp.'di. Tüm Gram-negatif bakterilerde %27,6 karbapenem direnci mevcut olup bakterilerin %41,2'si MDR (multi drug resistance), %13,5'i XDR (extensively drug resistance ) ve %0,4'ü PDR (pan-drug resistance) idi. Ayrıca yıllar içinde karbapanem direncinin %2 oranında arttığı tespit edildi. Gram-negatif bakteriyeminin en sık görüldüğü hastalıklar hematolojik ve onkolojik maligniteler (%22,9), primer immün yetmezlikler %12,6) ve kardiyovasküler hastalıklardı (11,7). Gram-negatif bakteriyemi gelişimine en sık neden olan risk faktörleri santral venöz kateter varlığı (%77), YBÜ'de yatış (%67) ve son bir ay içerisinde geniş spektrumlu antibiyotik kullanımıydı (%45,6). Çalışmamızda enfeksiyon ilişkili mortalite %15,7 ve kaba ölüm hızı %28'di. Hastaların yoğun bakım yatışlarının olması, santral venöz kateter varlığı, mekanik ventilatör desteği alıyor olmaları, inotropik ilaç ihtiyaçlarının olması ve periton diyalizi desteği alıyor olmaları ile klinik cevapsızlık ve enfeksiyon ilişkili mortalite arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Çok dirençli Klebsiella suşlarının artışı hastane enfeksiyonları ile mücadelemizde önümüzdeki en büyük engellerden biri gibi görünmektedir. Gram-negatif bakterilerde yıllar içinde artan karbapenem direnci kan dolaşımı enfeksiyonlarının hem klinik cevabını etkilemekte hem de mortaliteyi arttırmaktadır. Bu lokal verilerin yakın takibi hem artan direnç ile mücadelede hem de ideal ampirik antimikrobiyal tedavilerin belirlenmesinde çok önemlidir.
Çocukluk çağı otozomal dominant ve otozomal resesif polikistik böbrek hastalıklarının klinik ve genetik özelliklerinin araştırılması
Kistik böbrek hastalıkları, klinik ve genetik olarak oldukça heterojen hastalıklardır. Otozomal resesif polikistik böbrek hastalığı (ORPBH) PKHD1 genindeki mutasyonların sonucu olarak genellikle intrauterin veya doğumdan sonra tanı alır. Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı (ODPBH) da genellikle PKD1 veya PKD2'deki mutasyonlarla ilişkili, en yaygın görülen kalıtsal böbrek hastalığıdır. Bu çalışmada, ORPBH ve ODPBH'nin klinik ve genetik özelliklerini araştırmayı amaçladık. Bu çalışmaya yedi pediatrik nefroloji merkezinden, tanısı genetik olarak doğrulanmış, ORPBH (10 kız, 11 erkek) ve ODPBH (28 kadın, 20 erkek) olan toplam 69 çocuk dahil edildi. Demografik özellikler, aile öyküsü, başvuru anındaki ve bir yıllık takiplerinde klinik ve laboratuvar bulguları toplandı. ORPBH hastaları için tanı anındaki ortanca yaş 10.5 (IQR; 0.75-58.5) aydı. Ebeveynler arasında akrabalık 11 hastada (%52,4) mevcuttu. Tanı anında 14 (%66,7) hastada tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) <90 ml/dk/1.73 m2 idi. Ortalama takip süresi 4,1 ± 3,7 yıldı. Son ziyarette ortanca eGFR değeri 74 (IQR; 43-126) ml/dk/1.73 m2 saptandı. Toplam altı hastaya (%28,6) renal replasman tedavisi (RRT) uygulandı, bunların üçü bebeklik döneminde öldü ve ikisi takip sırasında böbrek nakli oldu. Diğer bir hasta için ise nakil hazırlıkları yapılmaktadır. Tüm hastalarda biallelik PKHD1 mutasyonu vardı. ODPBH hastaları için ortalama tanı yaşı 5.5 ± 4.6 yıldı. Tanı anında 11 (%22,9) hastada eGFR <90 ml/dk/1.73m2 idi. Ortalama takip süresi 2,6 ± 2,1 yıldı. Son ziyarette ortanca eGFR değeri 114 (IQR; 98-135) ml/dk/1.73 m2 idi. Sadece bir hastaya böbrek nakli yapıldı. Toplam 42 hastada (%87,5) PKD1 mutasyonu varken, 6 hastada (%12,5) PKD2 mutasyonu vardı. Büyüme geriliği, tanı anındaki hipertansiyon ve kronik böbrek hastalığına (KBH) ilerleme oranı, bi-allelik PKHD1 mutasyonu olan hastalarda heterozigot PKD1 veya PKD2 mutasyonu olan hastalara göre daha yüksekti (sırasıyla p <0.001, p <0.001 ve p = 0.001). Renal sağkalım analizinde, mutasyon tipi, başvuru sırasındaki büyüme geriliği, malnütrisyon ve ultrasonografide (USG) artmış renal ekojenite KBH'ye ilerleme için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu.
Çocukluk çağında hodgkin lenfoma nedeni ile tedavi edilmiş hastalarda geç dönem kardiyotoksisitenin 3 boyutlu ekokardiyografi yöntemi ile değerlendirilmesi
Hodgkin Lenfoma (HL) hastaları kullanılan tedaviler nedeni ile uzun dönemde kardiyak hastalık gelişimi açısından risk altındadır. Hastalardaki kardiyak değişikliklerin erken tespiti erken müdahaleye olanak sağlar. Kardiyak fonksiyonların değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan yöntem ekokardiyografidir. 3 boyutlu ekokardiyografi (3BE) kalbin sistolik fonksiyonlarını daha doğru değerlendirme imkanı sağlamaktadır. Bu çalışma ile çocukluk çağında HL nedeni ile tedavi edilen hastalardaki geç dönem kardiyak değişikliklerin 3BE yöntemi ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda çocukluk çağında Hacettepe Üniversitesi'nde HL nedeni ile antrasiklin ve/veya mediastinal radyoterapi ile tedavi edilmiş, en az iki yıldır remisyonda olan 15 yaş ve üzeri 50 hasta değerlendirildi. Hastaların 3BE ile sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonları (LVEF) ve global strain bulguları değerlendirildi. Hastaların 10'unda (% 20) LVEF %53'ten düşük bulundu ve bu hastaların hiçbirinin semptomu yoktu. Mediastinal radyoterapi uygulanan hastaların LVEF, global peak sistolik strain (GPSS) ve global longitudinal strain (GLS) değerleri uygulanmayanlara göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0,003, p=0,007, p=0,018). Hastaların LVEF, GPSS ve GLS değerleri ile uygulanan radyoterapi dozu arasında ilişki varken, adriamisin dozu arasında ilişki saptanmadı. Çalışmamızda kardiyotoksik tedavi almış asemptomatik hastalarda sistolik fonksiyon bozukluğu varlığı gösterildi. Tedavi sonrası erken dönemde dahi hastalarda 3BE ile strain bulgularında düşüşler saptandı. Sonuç olarak kardiyotoksik tedavi uygulanmış hastaların kardiyovasküler hastalıklar açısından hassas yöntemler ile rutin izlemi önermekteyiz.
Çocuk yoğun bakım ünitesinde trakeostomi açılmış çocukların özellikleri ve çocuklara bakım veren kişilerin yaşam kalitesi ile genel psikolojik iyilik halinin değerlendirilmesi.
Amaç: Çalışma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde yatan ve trakeostomi açılan hastaların ailelerinin veya bakım veren kişilerin yaşam kalitesinde oluşan değişiklikleri, bu değişikliklerin bakım veren kişilerin genel psikolojik durumuna ve yaşam kalitesine etkisini incelemenin yanısıra, trakeostomi açılan hastaların özelliklerini, trakeostomi açılma nedenlerini değerlendirilmeye yönelik bir çalışma idi. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya toplam 34 hasta ve bu hastalara bakım veren hasta yakınları dahil edildi. Hastalara ait bilgiler epikriz ve dosyalar taranarak elde edildi. Bakım veren kişilerin özellikleri ise anket soruları ile elde edildi. Yaşam kalitesi Genel Psikolojik İyilik Durum Göstergesi (Psychological General Well Being Index-PGWBI) testi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %50'si erkek, %50'si kız olup hastaların ortalama yaşı 5,6 yaştı. Trakeostomi açılmasından itibaren geçen süre ortalama 13,9 ay idi. Yirmi beş hastada (%73,5) trakeostomi açılmasına neden olacak kronik hastalık vardı. Ancak 9 hastada (%26,5) bilinen bir kronik hastalık olmayıp akut nedenlerden dolayı Çocuk Yoğun Bakım Ünitesine yatmış ve trakeostomi açılmıştı. Bakım veren kişilerin yaşam kalitesi değerlendirildiğinde, hesaplanan ortalama puan 50,17 iken, ortanca değeri 51,5 idi. Test sonucuna göre 25 kişi düşük (%73,5), 4 kişi orta (%11,8), 5 kişi (%14,4) yüksek düzeyde psikolojik etkilenmişti. Hastaların yaşı, kronik hastalık varlığı, bakım veren kişinin yaşı, bakım veren kişilerin eğitim durumu ve trakeostomi açılmasından itibaren geçen süre ile yaşam kalitesi karşılaştırıldığında anlamlı fark bulunamadı. Sonuç: Çalışmada sadece hastaya bakım veren kişilerin yaşam kalitesi ve psikolojik iyilik hali değil; hastaların yatış süresi, trakeostomi açılma süresi, trakeostomi açılma endikasyonları ve kronik veya akut hastalığa bağlı trakeostomi açılma nedenleri de araştırıldı. Yatış süresinden, bakım veren kişinin yaşından, eğitim durumundan ve hastanın yaşından bağımsız olarak bakım veren kişilerin yaşam kalitesi etkilenmişti. Bu etkilenme kişilerin büyük kısmında düşük derecede saptanmıştı. Anahtar kelime: Trakeostomi, yaşam kalitesi, endikasyon.
Sars-cov-2 enfekte çocuklarda inflamatuar belirteçlerin hastalığın ağırlığını öngörmede değeri
Aralık 2019'da Çin'in Wuhan şehrinde pnömoni vakaları tespit edilmesi ile yeni bir koronavirüs türü ortaya çıkmış olup, COVID-19 olarak adlandırılan bu salgın kısa sürede Çin'den sonra birçok ülkeye yayılması ile 11 Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından pandemi olarak ilan edilmiştir. COVID19'lu pediatrik hastaların epidemiyolojik ve klinik özellikleri hakkında hala çok az şey bilinmektedir. Tam kan sayımı parametreleri, inflamatuar sürecin göstergesi olarak birçok hastalıkta araştırılmıştır. Laboratuvarda düşük maliyetli ve rutin çalışılan tam kan sayımı parametrelerinin, CRP'nin ve bu parametrelerin oranlarının [nötrofil/lenfosit oranı (NLR), trombosit/lenfosit oranı (TLR), ortalama trombosit hacmi/lenfosit oranı (MPR), türetilmiş-NLR oranı (d-NLR) ve sistemik immün inflamasyon indeksi (SII)] hastalığın prognozunun değerlendirilmesinde yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz. Biz de bu çalışmamızda hastanemize başvuran COVID-19 PCR pozitif çocukların hematolojik parametrelerinin hastalığın klinik şiddetini öngörmedeki önemini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmaya 01 Nisan 2020 – 01 Nisan 2022 tarihleri arasında hastanemize başvuran PCR testi pozitif sonuçlanan 1 ay-18 yaş arası tüm çocuklar (n=6893) çalışmaya alındı. Hasta verileri geriye dönük hasta dosyalarından elde edildi. Hastaların demografik özellikleri, klinik bulguları, başvuru anındaki yaşamsal bulguları ve laboratuvar test sonuçları kaydedildi. Tüm hastalar klinik şiddetlerine göre; asemptomatik, hafif, orta, ağır ve kritik olmak üzere sınıflandırıldı. Kan tahlili olan 903 hastanın hastalık şiddeti ile hemogram parametreleri (lenfosit, nötrofil, eozinofil, monosit, ortalama trombosit hacmi, immatür granülosit, RDW vb.), CRP değerleri ve bu değerlerin oranları NLR, TLR, d-NLR, MPR, SII değerlendirildi. Çalışmamız süresince COVID-PCR pozitif gelen tüm hastaların, %50'si (n=3433) kadın, %50'si (n=3430) ise erkektir. Yaşları 1 ile 216 ay (18 yaş) arasında değişmekte olup, ortalama 139,09±58,90 aydır (11,5 ± 4,9 yaş). COVIDPCR pozitif gelen çocuklarda en sık görülen semptomlar %36,6 ateş, %28,4 öksürük, %21 boğaz ağrısı, %13,4 baş ağrısıdır. Hastaların %31,2'si asemptomatik, %66,5'i hafif, üst solunum yolu enfeksiyonu, %1,9' u orta, alt solunum yolu enfeksiyonu, %0,2'si ciddi, ağır pnomoni, %0,1'i kritik, yoğun bakım hastası, şiddetli pnömonisi olduğu görüldü. Asemptomatik, hafif şiddette ve orta 6 şiddette hasta grubu değerlendirildiğinde nötrofil, lenfosit, eozinofil, trombosit, ortalama trombosit hacmi, immatür granülosit, CRP, NLR, TLR, MPR, d-NLR, SII değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi. [(p=0,001; p<0,01), (p=0,001; p<0,01), (p=0,001; p<0,01), (p=0,001; p<0,01), (p=0,036; p<0,05), (p=0,002; p<0,01), (p=0,001; p<0,01), (p=0,001; p<0,01), (p=0,001; p<0,01), (p=0,001; p<0,01), (p=0,001; p<0,01), (p=0,001; p<0,01)].. Ağır ve kritik hastalar değerlendirildiğinde RDW ve NLR ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark izlendiği görüldü [(p=0,021; p<0,05),(p=0,026; p<0,05)]. NLR için en uygun pozitiflik sınır değeri (cut off) ≥9,19. Duyarlılık = 0.801, özgüllük=0.877 ve (1-özg.) =0.123 olarak hesaplandı. RDW(fL) için en uygun pozitiflik sınır değeri (cut off) ≥43,90'dır. Duyarlılık = 0.800, özgüllük=0.875 ve (1-özg.) =0.125 olarak hesaplandı. Bu da çalışmamızın sonuçları ile değerlendirildiğinde NLR ≥9,19, RDW (fL) ≥43,90 olan hastalarda yoğun bakım ihtiyacının gelişebileceği kanısına varıldı. Çalışmamızda NLR COVID-19 hastalığının klinik şiddetiyle ilişkili bulundu. Bu parametrenin COVID-19 hastalığının şiddettini öngörmede iyi bir belirteç olarak kullanılabileceği düşünülmektedir
Doğuştan kalp hastalığı (DKH) olan çocuklarda bağışıklama durumunun değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışma ile Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyolojisi polikliniğine 01.09.2022 – 01.01.2023 tarihleri arasında izlem için başvuran doğuştan kalp hastalığı olan 0 - 5 yaş aralığında çocuklarda rutin aşı takviminin ve rutin aşı takvimi dışında hastalıklarına özgü olan bağışıklamaların uygulanma durumlarının saptanması; uygulamada aksaklıkların sebepleri ile ilgili bilgi toplanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Hastanesi Çocuk Kardiyoloji polikliniğine 01.09.2022 – 01.01.2023 tarihleri arasında izlem için başvuran doğuştan kalp hastalığı olan 0 - 5 yaş aralığında bebek ve çocukların ailelerinden çalışmaya katılmak isteyenlere öncelikle gönüllü bilgilendirilme onam formu devamında enfeksiyonlara karşı koruyucu yaklaşımlar hakkındaki Bağışıklık Değerlendirme Formu (ekte) doldurulmuştur. Formu doldurmak için gerekli bilgiler aileden ve tıbbi kayıtlardan (hastanenin bilgi sistemindeki kayıtlar ve hastanın e-nabız kayıtları) alınmıştır. Bağışıklık değerlendirme formunda hastaya ait demografik bilgiler, aile bilgileri, tıbbi özgeçmişi sorgulanmıştır. Sağlık Bakanlığının rutin aşı takvimi, takvim dışı yapılması gereken aşılar, İnfluenza ve RSV profilaksisi uyumu sorgulanmış, aşılamada eksiklik varsa sebepleri kaydedilmiştir. DiGeorge sendromu, aspleni gibi özel aşılama gerektiren durumların varlığı durumunda aşı uyumu sorgulanmıştır. Bulgular: Çalışmanın toplam örneklem sayısı 154 olup, çalışma grubunun tanı dağılımları 119 (%77.3 ) olguda asiyanotik doğuştan kalp hastalığı, 35 (%22.7) olguda siyanotik doğuştan kalp hastalığı şeklindedir. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 28,85±19,25 ay iken, 81'i (%52,6) kız ve 73'ü (%47,4) erkekti. T.C. Sağlık Bakanlığı Ulusal Çocukluk Dönemi Aşılama Takvimine göre aşılama durumu tam uyumlu olan 150 (%97,5) çocuk mevcuttu. Çalışma grubumuza dahil olup influenza endikasyonu açısından riskli grupta olan 125 (%81,2) çocuktan %91,2'sinin influenza aşı uyumu uyumsuzdu, %5,6'sı ise tam uyumluydu. Uyumsuzluk sebeplerine bakıldığında %92,4'ünün ise takip edildiği sağlık çalışanı tarafından aşı olması gerekliliğinin vurgulanmaması olduğu görüldü. Rutin aşılama takvimine dahil olmayan menenjit ve rotavirüs aşılarına uyumu değerlendirdiğimizde çalışma grubumuza dahil olan hastaların %87,0'sinde menenjit aşısında, %84,4'ünde ise rotavirüs aşısında uyumsuzluk saptandı ve en yüksek uyumsuzluk sebebinin ailenin ücretli olması nedeniyle yaptırmak istememesi olduğu görüldü. Uyumsuzluk sebebleri olarak ailenin aşı karşıtlığı ve takip edildiği sağlık çalışanı tarafından aşı olması gerekliliğinin vurgulanmaması olduğu görüldü. Sonuç: Çalışmamızda T.C.Sağlık Bakanlığı Çocukluk Dönemi Aşılama Takviminde olan tüm aşıların yaşa uygun tam aşılanma oranları ve RSV profilaksisi uyum oranı yüksek olmakla beraber %100 olması hedeflenmelidir. T.C.Sağlık Bakanlığı Çocukluk Dönemi Aşılama Takviminde bulunmayan meningokok ve rotavirüs aşıları ile aşılanma oranları çok düşüktür. En yüksek uyumsuzluk sebebinin aşının Sağlık Bakanlığı tarafından karşılanmamış olması ve ücretli olması nedeni ile ailenin yaptırmak istememesi ile ilişkili olduğu görüldü. Risk grubuna dahil olan hastaların aşılarının Sağlık Bakanlığı tarafından karşılanmış olmasına rağmen İnfluenza aşılanma oranı çok düşüktür. Bu grup hastaları takib eden sağlık ekibinin aileyi yönlendirme eksikliği ve kalp hastalığına odaklanıp koruyucu sağlık hizmetlerini yeterince vurgulamamasına bağlı olabileceği düşünülmüş olup, hizmet içi eğitim programlarında ve ailelere İnfluenza aşısının öneminin vurgulanması gerektiği ve daha yakın takip edilmesi gerektiği düşünülmektedir. Doğuştan kalp hastalığının varlığı aşılama için kontrendikasyon oluşturmaz. T.C.Sağlık Bakanlığı Çocukluk Dönemi Aşılama Takviminde olan ve olmayan aşılar hakkında ailelere her görüşmede bilgi verilmeli ve kardiyolojik hastalık takibine ek olarak aşıların da yakın takibi yapılmalıdır. DKH olan çocukların aşılanma durumları ve etkileyen faktörler ile ilgili daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Adenotonsiller hipertrofisi olan çocuklardaoperasyon öncesi ve sonrası kardiyakfonksiyonların değerlendirilmesi
Giriş: Kronik tonsiller hipertrofi, sıklıkla çocukluk döneminde görülen patolojik bir durumdur. Üst hava yolu obstrüksiyonunun en sık sebeplerinden biridir. Tedavi edilmeyen durumlarda adenotonsiller hipertrofi kronik hipoksiye sekonder kardiyovasküler komplikasyonlara neden olabilir. Amaç: Adenotonsiller hipertrofisi olan çocuklarda operasyon öncesinde kardiyak etkilenmenin durumunu ve operasyon sonrasında kardiyak fonksiyonların ne zaman düzelmeye başladığını anlayabilmek için elektrokardiyografi, 24 saatlik Holter EKG monitörizasyonu, konvansiyonel Doppler ve doku Doppler ekokardiyografi ile bütün olarak değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Adenotonsiller hipertrofisi olan 33 çocuk ile kontrol grubu olarak 17 sağlıklı çocuk çalışmaya alındı. Çalışma grubuna alınan çocuklar; prospektif olarak preoperatif, postoperatif birinci ay ve üçüncü ayda değerlendirildi. Çalışma ve kontrol grubuna alınan bütün çocuklara elektrokardiyografi, konvansiyonel ve doku Doppler ekokardiyografi ile 24 saatlik Holter EKG monitörizasyonu yapıldı. Bulgular: Gruplar arasında yaş, boy, cinsiyet, vücut kitle indeksi, arteriyel kan basıncı açısından farklılık yoktu (p>0,05). Çalışma grubunda BNP düzeyleri kontrol grubuna göre yüksekti (p<0,05). Çalışma grubunda preoperatif dönemde QT ve QTc dispersiyonu kontrol grubuna göre yüksek iken (p<0,05); postoperatif üçüncü ayda kontrol grubu ile benzer değerlere geldiği saptandı (p>0,05). M-mode ekokardiyografi parametreleri çalışma ve kontrol grubunda benzerdi (p>0,05). Çalışma ve kontrol grubunda konvansiyonel Doppler ekokardiyografide mitral kapak E ve A dalga velositesi ile E/A oranı benzer iken; çalışma grubunda triküspit kapak E dalga velositesi ile E/A oranı düşük, A dalga velositesi yüksekti (p<0,05). Ortalama PAP değerleri çalışma grubunda preoperatif dönemde 25,33±6,01 mmHg; postoperatif 1. ayda 21,69±5,37 mmHg; postoperatif 3. ayda 16,83±4,84 mmHg, kontrol grubunda ise; 15,09±4,2 mmHg olarak saptandı. Ortalama PAP değerleri, postoperatif dönemlerde preoperatif döneme göre belirgin azaldı ve postoperatif üçüncü ayda kontrol grubu ile benzerdi (p>0,05). Çalışma ve kontrol grubunda doku Doppler ekokardiyografide Edm, Adm, ve Edm/Adm oranı ile Edivs, Adivs ve Edivs/Adivs oranı benzer iken; çalışma grubunda kontrol grubuna göre Edt, Edt/Adt oranı düşük, Adt ise yüksekti (p<0,05). Kalp hızı değişkenliği parametrelerinden SD, RMSSD ve pNN50 değerleri çalışma grubunda istatistiksel farklılık olmasa da kontrol grubuna göre düşüktü (p>0,05). Sonuç: Adenotonsiller hipertrofisi olan çocuklarda kardiyak etkilenmenin olduğu görülmektedir. Hipoksiye maruziyet süresi net olarak bilinmediği için operasyon sonrasında kardiyak fonksiyonların düzelme süreci her çocukta farklı seyretmektedir. Adenotonsiller hipertrofisi olan çocuklar kardiyak açıdan değerlendirilmeli ve kardiyovasküler sistemde geri dönüşümsüz hasar gelişmeden önce adenotonsillektomi operasyonu planlanmalıdır. Anahtar kelimeler: Adenotonsiller hipertrofi, adenotonsillektomi, konvansiyonel Doppler ekokardiyografi, doku Doppler ekokardiyografi, elektrokardiyografi, kalp hızı değişkenliği
Epilepsi tanılı çocuk hastaların ebeveynlerindeki anksiyete durumunun nöbet sıklığına etkisi
Giriş ve Amaç: Epilepsi, tekrarlayan nöbet ile karakterize pediatrik yaş grubunda en sık görülen kronik nörolojik hastalıdır. Nöbetler hastalığın temel belirtisi olup epilepsi tedavisinin başarısını belirleyen temel faktörlerden biridir. Bu çalışmadaki amacımız, epilepsili çocuk hastaların ebeveynlerinde anksiyete bozukluğu sıklığını ve ebeveynlerdeki bu anksiyete bozukluğunun çocuklarının epilepsi tedavisi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Hastanemiz çocuk nöroloji polikliniğine başvuran, 1-18 yaş aralığında ve en az 6 ay epilepsi tanısı ile takip edilen hastalar çalışma grubuna alındı. Hastaların epidemiyolojik özellikleri, fizik muayene bulguları, epilepsi tipi, EEG bulguları, radyolojik bulguları, kullandığı ilaçlar, başlangıçta nöbet sıklığı ile şu anki nöbet sıklığı geriye dönük olarak incelenip kayıt altına alındı. Ebeveynlerdeki psikopatolojiyi tanımlamak için ebeveynlere Beck Anksiyete Ölçeği uygulandı. Bulgular: Hastalarımızın %54,2'si kız, %45,8'i erkek ve yaş ortalaması 8,46±4,41 yıl ve epilepsi süresi ortalama 3,81±3,5 yıl bulundu. Beck Anksiyete Ölçeği sonuçlarına göre ebeveynlerin %69'unda anksiyete mevcuttu. Ayrıca annelerdeki anksiyete düzeyinin babalara göre anlamlı yüksek olduğu görüldü (15,81±11,73 p=0,033). Ebeveynlerdeki anksiyete düzeyi ile nöbet sıklığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p=0,475). Sonuç: Çalışmamızda epilepsi tanılı çocukların ebeveynlerinde anksiyete düzeyinin normal popülasyona göre yüksek olduğu ve annelerin babalara nazaran daha fazla kaygı bozukluğu yaşadığı saptandı. Sonuç olarak; epilepsi tanılı çocuk hastanın yönetiminde epileptik çocuğa sahip ebeveynlerin ruhsal açıdan desteklenmesi ve bu durumun olguların tedavisinin yönetimindeki etkisinin göz ardı edilmemesinin hem daha başarılı hem de daha ekonomik bir yaklaşım olacağı kanısındayız. Anahtar Sözcükler: Anksiyete, ebeveyn, epilepsi,
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda çölyak hastalığı sıklığı
Giriş ve amaç: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), çocukluk çağının gelişimsel bir bozukluğudur. Biyo-psiko-sosyal nedenlerin birlikte rol aldığı düşünülmekle birlikte net bir nedensellikten söz etmek güçtür. Çölyak hastalığı (ÇH) genetik olarak duyarlı bireylerde, glutene karşı oluşan enteropatidir. ÇH' na klasik bulgularının yanı sıra diğer sistemik bulgular eşlik edebilir. Çölyak hastalığı ile nörolojik hastalıklar arasındaki ilişki iyi bilinmesine karşın çölyak hastalarının psikolojik ve/veya psikiyatrik sorunları hakkında yeterince çalışma mevcut değildir. Ülkemizde sık görülen DEHB ve çölyak hastalıkları arasında saptanacak olası pozitif ilişki ile DEHB hastalarının takip ve tedavisi konusunda yeni bir pencere açılabileceğini düşünerek çalışmamızı planladık.Gereç ve yöntem: Haziran 2009-Kasım 2010 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı ve Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğinde DEHB tanısı ile takip edilen ve yaş grubu 5-15 yaş arasında değişen 362 çocuk hasta alındı. Kontrol grubu olarak genel pediyatri polikliniğine başvuran akut hastalıklı, nutrisyonel sorunu olmayan benzer yaş grubundan 390 çocuk çalışmaya alındı. Her iki gruptaki çocukların serumlarında tTG, IgA ve tTG IgG çalışılarak, seropozitif olgulara endoskopik duodenal biyopsi uygulandı.Bulgular: DEHB grubundaki hastaların dördünde (1/90-%1,1) tTG IgA pozitifliği tespit edilirken, kontrol grubundaki hastaların ise üçünde (1/130-%0,8) tTG IgA pozitifliği saptandı. Gruplar arasında tTG IgA pozitifliği açısından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi (p=0,716). DEHB grubunda yer alan seropozitif dört hastaya endoskopik duodenal biyopsi uygulandı ve Marsh-Oberhuber patolojik değerlendirmesine göre bir olguda (1/362-%0,27) ÇH tanısal bulgusu saptandı. Kontrol grubunda seropozitiflik saptanan bir hastaya endoskopik duodenal biyopsi uygulandı ve patolojik değerlendirmesi normal saptandı.DEHB grubunda ortalama vücut-kitle indeksi 16,69±3,5 kg/m2 iken kontrol grubunda 17,49±3,16 kg/m2' idi. İstatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p=0,001). BGA sınıflamasına göre gruplar karşılaştırıldığında DEHB grubunda BGA ortalaması fazla tartılı ve şişman hastalarda 120±11 iken kontrol grubunda 117±10 idi. DEHB grubunda malnutre hastaların BGA ortalaması 80±6,80 iken kontrol grubunda 82±5,96 idi. Gruplar arsında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p=0,0001, p=0,037)Sonuç: DEHB olan çocuklardaki ÇH seropozitifliği kontrol grubundaki hastalara göre yüksek bulunmamıştır (1/90-%1,1). DEHB grubundaki biyopsi ile kanıtlanmış ÇH sıklığı literatürdeki normal popülasyonda rapor edilen oranlardan düşük saptanmıştır (1/362-%0,27). DEHB olan hastalarda ÇH taraması önerisi için yeterli kanıt sağlanmamıştır ancak daha sağlıklı bir sonuç için seropozitif hastalarımızın ileri izlemi ve daha geniş serilerde çalışmalara ihtiyaç vardır. DEHB eksik beslenme ve aşırı beslenme şeklinde beslenme bozukluklarına yol açmaktadır, bu yönüyle DEHB tanısı alan hastaların beslenmelerinin sorgulanması ve beslenme önerileri ile takiplerinin yapılması gerekmektedir.
Erken ve geç tip besinsel protein ilişkili proktokolitte immunolojik tolerans mekanizmaları
Giriş: Daha çok küçük bebeklerin hastalığı olarak bilinen besinsel protein ilişkiliproktokolit (BPIP) yakın zamanda daha büyük çocuklarda da gösterilmiştir.Çoğunlukla non-IgE aracılıklı bir bozukluk olan bu durumun inek sütü proteininekarşı immunuolojik tolerans gelişiminde bir aksama sonucu gelişen T hücrearacılıklı bir reaksiyonu yansıttığı düşünülmektedir. Ancak mukozal toleranstabozulmaya yol açan mekanizmalar şimdiye kadar araştırılmamıştır.Amaç: Kolon mukoza örneklerinde TGF-ß, TGF-ß-reseptör-1, TNF-?, CD 86 veCD23 moleküllerinin ekspresyonu çalışıldı. BPİP'in iki farklı tipi olan klasikinfantil tip ile geç ortaya çıkan BPİP patogenezinde bu moleküllerin rolü araştırıldı.Gereç ve Yöntem: Başvuru yaşları 2,9± 4,02 yıl olan 57 hasta çalışmaya alındı. Grup-I: infantil tip BPİP, <6 ay, N=21; Grup-II: geç tip BPİP, >1,5yaş, N=7; Grup-III:non-alerjik eozinofilik kolit, N=7; Grup-IV: juvenil hiperplastik polip olguları,N=22. Kolon biopsi örneklerinde immünohistokimyasal boyama yapıldı.Bulgular: Grup-II'de TGF-ß ekspresyonu diğer 3 gruba göre anlamlı olarak düşükbulundu. TNF-? ekspresyonu Grup-I, II ve III'de Grup-IV'e göre anlamalı olarakdaha yüksekti. Grup-I `de Grup-IV'e göre TGF-ß-reseptör-1 ekspresyonu dahadüşük (p=0.049), CD86 ekspresyonu ise daha yüksek bulundu (p=0,012). Laminapropriada eozinofil sayısı/BBA ile CD86 ekspresyonunun derecesi arasında anlamlıkorelasyon saptandı (p=0,026, r=0,388).Sonuç: TNF-?'nın kökeninin alerjik olup olmamasından bağımsız olarak tümeozinofilik kolitlerin patogenezinde rol oynadığı düşünülmüştür. İnfantil tipBPİP'de düşük TGF-ß-reseptör-1 ve yüksek CD86 aktivitesi; geç tip BPİP'te isedüşük TGF-ß aktivitesi bozulmuş mukozal toleransta rol oynuyor olabilir.Anahtar kelimeler: besinsel protein ilişkili proktokolit (BPIP), TGF-ß, TGF-ß-reseptör-1, TNF-?, CD86, mukozal tolerans, inek sütü alerjisi.
Term yenidoğanlarda bilirubin nörotoksitesinin beyin hasarı biyobelirteçleri ile öngörülmesi
Çalışmamızda farklı bilurubin düzeyleri ile nöronal hasarı gösteren biyobelirteçler arasında ve ayrıca bu farklı biyobelirteçlerin kendi arasında herhangi bir korelasyon olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmaya Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulundan 07.04.2022 tarih ve 2022/05-08 sayılı etik kurul onay alındıktan sonra başlandı. Bilirübin düzeylerine göre olgular 5 gruba (G1≥25, G2=20.1-25, G3=15.1-20, G4=10.1-15, G5=5-10 mg/dL) ayrıldı. Elde edilen periferik kan örneklerinden S100B, tau, aktivin ve adrenomedullin düzeyleri çalışıldı. Araştırma 12 ayda tamamlandı. Çalışmaya toplam 91 olgu (n=27 kız, n=64 erkek) alındı. G1'de bilirübin ile adrenomedullin, aktivin ve tau arasında; adrenomedullin ile tau ve S100B arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05). G2'de bilirübin ile S100B arasında; adrenomedullin ile aktivin, tau ve S100B arasında; aktivin ile tau, S100B arasında; tau ile S100B arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon belirlendi (p<0,05). G3'te adrenomedullin ile aktivin, tau ve S100B arasında; aktivin ile tau ve S100B arasında, tau ile S100B arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05). G4'te bilirübin ile aktivin arasında; adrenomedullin ile aktivin, tau ve S100B arasında; aktivin ile tau ve S100B arasında, tau ile S100B arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05). G5'te bilirübin ile tau arasında; adrenomedullin ile aktivin arasında, aktivin ile S100B arasında; tau ile S100B arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon görüldü (p<0,05). Adrenomedullin, aktivin, tau ve S100B yönünden gruplar kıyaslandığında, istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Bu farkın G1'deki yükseklikten kaynaklandığı görüldü. Tüm hastaları birlikte değerlendirildiğinde bilirübin, adrenomedullin, aktivin, tau ve S100B arasında birbirleriyle pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05). Yüksek bilirubin düzeyleri ile beyin hasarını gösteren biyobelirteçler arasındaki korelasyon, yenidoğan bebeklerde bilirubin ensefalopatisinin erken tanısına ve izlemine ışık tutabilir.
Çocukluk çağı beta talasemi major, beta talasemi intermedia ve orak hücre anemisi hastalarında tedavi sırasında gelişen endokrin komplikasyonların retrospektif değerlendirilmesi
Bu çalışmada beta talasemi major (BTM), beta talasemi intermedia (BTİ) ve orak hücre anemisi (OHA) tanılı hastalarda tedavi sırasında gelişen endokrin komplikasyonların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 2016-2020 yılları arasında Uludağ Üniversitesi Çocuk Hematoloji Polikliniği'ne başvuran BTM, BTİ ve OHA tanılı 96 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Veri yetersizliği nedeniyle 2 hasta çalışma dışında bırakıldı. Çalışmamızdaki 66 hasta (%70) BTM, 16 hasta (%17) BTİ, 12 hasta (%13) OHA tanısı ile izlenmekteydi. 35 hastada (%37) boy kısalığı, 28 hastada (%30) hipogonadizm, 10 hastada (%11) klinik hipotiroidi, 8 hastada (%9) diyabetes mellitus, 55 hastada (%59) dislipidemi, 3 hastada (%3) hipoparatiroidi, 49 hastada (%52) osteoporoz, 18 hastada (%19) osteopeni, 1 hastada (%1) adrenal yetmezlik, 1 hastada (%1) insülinoma tespit edildi. Hipotiroidisi ve / veya hipogonadizmi olan hastalarda boy kısalığı saptanma oranı daha yüksekti. Boy kısalığı olanlarda, hipotiroidisi olanlarda hipogonadizm görülme oranı yüksek saptandı. Splenektomi ile hipogonadizm, hipotiroidi, diyabetes mellitus arasında anlamlı ilişki saptandı. Dislipidemisi olanlarda, osteoporozu olanlarda hafif karaciğer demir birikimi oranı yüksek saptandı. Osteoporozlu hastalarda fraktür geçirme oranı yüksekti. BTM hastalarında en az 1 endokrinolojik komplikasyon görülme oranı OHA hastalarına kıyasla daha fazlaydı. En az 1 endokrinolojik komplikasyonu olan hastaların ortalama yaşı ve ortalama ferritin değerleri daha düşüktü. Bu sonuçlar BTM, BTİ ve OHA hastalarında tedavi sırasında çeşitli endokrinolojik komplikasyonların gelişebileceğini, bu komplikasyonların ciddi morbiditelere sebebiyet verdiğini, dolayısıyla hastaların takibinde endokrinolog ile sıkı bir iş birliği yapılması gerektiğini göstermiştir.
COVID-19 pandemisinde çocuk acile başvuran olgular ile pandemi öncesi dönemdeki olguların karşılaştırılması
Çalışmamızın amacı, çocuk acil kliniğimize Covid-19 pandemisi ve öncesinde yapılan başvuruları değerlendirerek hem Covid-19 pandemisinin acil servis işleyişini nasıl etkilediğini gözlemlemek hem de iki dönem arasındaki farkı ortaya koyarak çocuk acil servis planlamaları yapılırken bulduğumuz sonuçların da değerlendirmeye alınmasını sağlamaktır.Bu çalışmada 1 Mayıs – 31 Ekim 2019 ve 1 Mayıs – 31 Ekim 2020 tarihleri arasındaki 6 şar aylık iki dönemde Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Acil Kliniği'ne başvuran 0-18 yaş arası toplam 52675 hastanın tanıları, tetkik edilme durumları, triaj grupları ve epidemiyolojik özellikleri retrospektif olarak karşılaştırıldı.Her iki dönem birbiri ile karşılaştırıldığında acil servise başvuran olguların yaş grupları, başvuru saatleri, triaj, tetkik edilme ve tanı durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
Bir- üç ay arası anne sütü ve biberon ile beslenen çocukların idrar bisfenol düzeylerinin karşılaştırılması
Amaç: Bisfenol-A, ev eşyaları plastik şişeler, biberonlar ve konserve gıda kaplarının yapımında yaygın olarak kullanılan plastiklerin hammaddesi olan bir monomerdir. Biberon ile beslenme ufak süt çocuklarında Bisfenol A'ya maruziyet sebebi olabilir. Çalışmamızda, ülkemizde 1-3 ay arasında biberon ile beslenen sağlıklı bebeklerde Bisfenol-A maruziyeti anne sütü ile beslenen bebeklerle karşılaştırılmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmamıza, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine sağlam çocuk takibi için başvuran, bir ile üç ay arasında sağlıklı süt çocukları dahil edildi. Olguların doğum haftası, doğum şekli, ve doğum ağırlığı ile başvuru anındaki yaş, kilo ve boyu kaydedildi. Olgulardan idrarda Bisfenol A düzeyi lipid kromotografi- tandem mass spektrometri (LC-MS) metodu ile analiz edildi. Verilerin analizinde SPSS 27.0 programı kullanıldı. Değişkenlerin dağılımı kolmogorov simirnov test ile ölçüldü. Nicel bağımsız verilerin analizinde mann-whitney u test kullanıldı. Nitel bağımsız verilerin analizinde ki-kare test kullanıldı. Korelasyon analizinde spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Anne sütü alan ve biberon ile beslenen grupta idrar Bisfenol-A ve onun metabolitlerinin değerinde istatistiksel anlamlı farklılık görülmemiştir (p > 0.05). Anne sütü ile beslenen grupta idrar Bisfenol-A-glukuronid / Bisfenol-A oranı değeri biberonla beslenen gruptan anlamlı olarak daha yüksektir (p = 0.009). Kızlarda idrar toplam Bisfenol-A/kreatinin değeri ve Bisfenol-A-glukuronid / Bisfenol-A oranı erkeklerden anlamlı olarak daha yüksektir (p = 0.001, p = 0.02). Olguların andropometrik ve demografik özellikleri ile idrar BPA-A düzeyleri arasında korelasyon saptanmamıştır (p > 0.05). Sonuç: Biberon kullanımı ülkemizde, 1-3 ay arası bebekler için Bisfenol-A maruziyeti açısından risk oluşturmamaktadır.
1-2 yaş arası sağlıklı çocuklarda vitamin D düzeylerinin saptanması
Amaç: D vitamininin kalsiyum homeostazı ve kemik sağlığındaki önemi bilinmektedir. Bunun yanı sıra eksikliği ve yetersizliğinin yaygın maligniteler, kardiyovasküler hastalıklar, metabolik hastalıklar, enfeksiyöz ve otoimmun hastalıkların dâhil olduğu pek çok kronik hastalıklarla ilişkisi de bildirilmektedir. Ülkemizde çocuklarda serum D vitamin düzeyi saptanması ile ilgili bir çok çalışma bulunmakla birlikte 1-2 yaş grubunu kapsayan spesifik bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmanın amacı D vitamini eksikliği ve yetersizliğinin prevalansının belirlenmesi, 0-1 yaş arası çocuklara sağlanan D vitamini desteğinin 1 yaşdan sonra da devam edip etmeme gerekliliğinin saptanmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1 Mayıs 2022 – 1 Temmuz 2022 tarihleri arasında Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran 1-2 yaş arası sağlıklı, bilinen kronik hastalığı olmayan, 97 kız ve 103 erkek toplam 200 çocuk alındı. Çocuklardan rutin tetkikler için alınan kanlardan serum 25 (OH) D, parathormon, alkalen fosfataz, kalsiyum ve fosfor düzeyleri çalışıldı. D vitamini düzeyi <11 ng/mL eksiklik, 11-20 ng/mL yetmezlik, >20 ng/mL normal olarak tanımlandı. Bulgular: Çocukların ortalama D vitamin düzeyinin 28.9 ± 13.2 ng/ml olduğu bulundu. En düşük D vitamin değerinin 9.1 ng/ml iken, en yüksek değerin ise 145 ng/ml olduğu saptandı. D vitamini eksikliği oranı %1,5, D vitamini yetersizliği oranı %19,5, D vitamini normal olma oranı %71,5, D vitamin düzeyleri yüksek olma oranı ise %2,5 olduğu görülmüştür. Yaş ile kalsiyum (r-0.265) ve fosfor (-0.460) düzeyleri arasında anlamlı negatif korelasyon gözlenmiştir (p < 0.05). Sonuç: Çalışmamızda 1-2 yaş arasında her 5 çocuktan birinde D vitamini yetersizliği saptanması vitamin D profilaksisinin 1 yaşından sonra da devam edilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Anahtar sözcükler: Vitamin D eksikliği, 1-2 yaş arası çocuklar, vitamin D profilaksisi
Suprafizyolojik doz hidrokortizon tedavisi alan konjenital adrenal hiperplazi hastalarında serum irisin düzeyinin değerlendirilmesi
Giriş: Kortizol yaşam için esansiyel hormonlardan biridir. Karbonhidrat, protein, yağ ve kas metabolizması üzerine birçok etkileri vardır. Adipogenezi teşvik ederek adiposit farklılaşmasını uyarır. Klasik konjenital adrenal hiperplazi (KAH) 1:13.000 ila 1:15.000 canlı doğumda görülen adrenal steroid hormonların sentez defekti ile giden bir hastalıktır. Başta kortizol olmak üzere alt gruplarında eksik olan enzimin çeşidine göre adrenal hormonlarda eksiklik ve buna bağlı klinik tablolar gelişmektedir. Tedavisinde suprafizyolojik doz hidrokortizon kullanılmaktadır. Bu doz yağ ve kas kitlesinde değişimlere yol açabilir. İrisin yağ ve kas dokusundan salgılanan bir adipomyokindir. Bu tez çalışmasında suprafizyolojik doz hidrokortizon tedavi alan KAH hastalarında irisin düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'ne başvuran, 2-18 yaş aralığındaki 34 KAH hastası ve 34 sağlıklı kontrol grubu çocuk çalışmaya dahil edildi. Hastaların kontroller sırasında 17- hidroksi progesteron (17-OHP) düzeyleri için venöz kan örneği alındığında 1 adet sarı tüp ayrıldı ve irisin ELISA yöntemi ile çalışıldı. Hastaların dosyasından, gestasyon yaşı, takvim yaşı, cinsiyet, boy, ağırlık, baş çevresi ve bu ölçümlerin standart sapma skorları (SDS), hastaların vital ölçümleri, adrenokortikotropik hormon (ACTH), kortizol, glukoz, insülin, 17-OHP, dehidroepiandrosteron sülfat (DHEA-S), androstenedion, plazma renin aktivitesi, aldosteron, sodyum, potasyum, klor, aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, düşük yoğunluklu lipoprotein, yüksek yoğunluklu lipoprotein, trigliserid, total kolesterol, tiroid stimulan hormon, tiroksin düzeyleri kaydedildi. Grupların verileri karşılaştırıldı ayrıca irisin ve diğer parametreler arasında korelasyon araştırması yapıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan KAH grubu hastaların yaş ortalaması 12,59± 3,5, kontrol grubu çocukların yaş ortalaması 12,22± 3,54 idi. Çalışmaya katılan KAH grubu hastaların 24'ü (%70) kız, 10'u (%30) erkekti. Kontrol grubunun ise 29'u (%85) kız, 5'i (%15) erkekti. Hastaların ortalama tedavi dozu 16,7 ± 4,7 mg/m² hidrokortizon idi. Hastaların 18'i (%52,9) astonin kullanıyordu. Boy SDS değerlerini incelediğimizde ise KAH hasta grubunda -0,27 ± 1,1, kontrol grubunda ise 0,33 ± 0,99; p= 0,02 olarak görüldü ve iki grup arasında anlamlı bir fark izlendi. İrisin düzeyleri hasta grubunda 12,98± 10,58, kontrol grubunda 6,97± 4,3görülmüş olup hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek bulundu. Çalışmamızda irisin ile kortizol, androstenedion ve diğer laboratuvar verileri arasında ilişki saptanmadı. Sonuç ve öneriler: Çalışmamızın sonucunda KAH hasta grubunda serum irisin seviyesinin anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir. Fakat değerlendirilen herhangi bir parametre ile korelasyonu saptanamamıştır. Enerji harcanması ve lipid metabolizması üzerine etkileri bulunan irisin molekülünün KAH hastalarında hangi mekanizma ile yükseldiği aydınlatılamamıştır ve daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Hidrokortizon tedavisi altında olan KAH grubu hastaların boy SDS değerleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşüktü. Glukokortikoid tedavisi alan olguların büyüme gelişme takiplerinin doğru yapılması ve hastalığın tedavi edilebilen en düşük doz steroid ile izlenmesi önem taşımaktadır. Anahtar kelimeler: konjenital adrenal hiperplazi, kortizol, hidrokortizon, irisin.
Anaokulu çocuklarında atopik dermatit sıklığı ve besin alerjisi ile ilişkisinin araştırılması
Amaç: Atopik dermatit çocukluk çağının en sık görülen kronik, kaşıntılı deri hastalığıdır. Araştırmamızda Gaziantep il merkezinde eğitim gören anaokulu çocuklarına yapılan anketler ile daha önce bir hekim tarafından atopik dermatit tanısı konulmuş olan veya en az 6 ay devam eden kaşıntılı döküntüsü olanları tespit edip hastanemizde yapılacak ileri testler ile (deri prik testi, tam kan sayımı, serum spesifik IgE düzeyleri) besin duyarlılıklarını saptayarak atopik dermatit ile besin alerjisi arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Gaziantep il merkezinde belirlenen anaokullarındaki 950 öğrenciden, daha önce bir hekim tarafından atopik dermatit tanısı konulmuş olan veya en az 6 ay devam eden kaşıntılı döküntüsü olanları, okullarda dağıtılacak anketler ebeveynleri tarafından doldurulması istenerek tespit edilmesi, hastanemizde yapılacak ileri testler ile (deri prik testi, tam kan sayımı, serum spesifik IgE düzeyleri) besin duyarlılıkları ile atopik dermatit arasındaki ilişkinin incelenmesi planlanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) Windows 22.0 programı kullanılmış olup p değerinin 0,05'ten küçük olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Olguların 471 tanesi (%49,6) kız, 479 tanesi (%50,4) erkektir. Yaş ortalaması 68,21 ± 7,94 ay (yaşları 39-85 ay arasında değişmekte), medyan 70 (63, 74) olarak bulunmuştur. Annelerin %49,5'i üniversite mezunu, babaların ise %50,5'i üniversite mezunu olduğu görülmüştür. Olguların %37,9'u asgari ücret ve altı, %62,1'i asgari ücret üstü ile geçinmektedir. Ebeveynde atopik öykü oranı %54,7 ve atopik kardeş varlığı %31,6'dır.%20'si evcil hayvana sahiptir. Bunların %64,2'sinin evde sigara maruziyeti mevcuttur. Geçmişte alerjik rinit tanısı alanların oranı %29,5 ve geçmişte astım tanısı alanların oranı %14,7 şeklindedir. Çoklu lojistik regresyon analiziyle risk faktörleri annenin yüksek eğitim durumu, sigara maruziyeti, evcil hayvan varlığı, alerjik hastalığı olan ebeveyn ve kardeş varlığı tespit edilmiştir. Besin alerjisi tanısı konulmuş muydu sorusuna %10,2 oranında süt, %6,8 oranında yumurta cevabı verilmiştir. Bunların %23,7'si eliminasyon diyeti uygulamış ve%5,1'i diyet mama kullanmıştır. Deri prik testi pozitif olgu sayısı3 (biri soya, biri yumurta ve diğeri süt) olup %5,0 oranında bulunmuştur. Eosinofilisi olan olgu sayısı 17 olup %29,8 olarak bulunmuştur. Spesifik IgE düzeylerindeyse yumurta beyazı 12 olguda pozitif olup %21,1 oranında, çocuk gıda ürünleri karışımı(buğday, soya, pirinç, yer fıstığı, süt, yumurta beyazı) 11 olguda pozitif olup %19,3 oranında ve süt ise 8 olguda pozitif olup %14,0 oranında saptanmıştır. Süt ve yumurta beyazı spesifik IgE ortak pozitif olgu sayısı 6 olup, geçmişte egzama öyküsü olan olguların spesifik IgE değerlerine göre süt veya yumurta alerjisi oranları %24,5 olarak tespit edilmiştir. Sonuç: Atopik dermatit, sıklığı giderek artan çocukluk çağının önemli bir morbidite sebebidir. Çalışmamızda bakılan anaokulu çocuklarından geçmişinde atopik dermatit öyküsü olan çocukların oranı %10, bu çocuklar içerisinde besin alerjisi duyarlılığı devam eden çocukların oranı deri prik testine göre %5 bulunmuştur. Spesifik IgE değerlerine göre bakıldığında ise süt için %14,0,yumurta beyazı için %21,1 ve çocuk gıda ürünleri karışımı için %19,3 olarak bulunmuştur. Anaokulu çocuklarında atopik dermatit kliniği görülüyor ise besin alerjisi duyarlılığı araştırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Atopik dermatit, besin alerjisi, deri prik testi, eosinofili, spesifik IgE
Mini puberte üzerinde yenidoğanların ve annelerinin metabolik durumu ve adipokin düzeylerinin etkisi
Amaç: Obezite ile puberte ilişkisini gösteren, adipokinlerin puberte üzerine etkisi ile ilgili daha önce çalışmalar yapılmış ancak mini puberte ile ilişkisini gösteren sınırlı sayıda çalışma vardır. Biz çalışmamızda mini pubertede anne ve yenidoğanların metabolik durumu ile adipokin düzeyleri ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde gününde doğan ve ek hastalığı olmayan 40 yenidoğan (20 erkek, 20 kız) ve annelerinin demografik ve antropometrik özellikleri kaydedildi. Anne ve yenidoğanda trigliserit (TG), LDL (low-density lipoprotein),HDL (High-density lipoprotein), total kolesterol (TK), yenidoğanlarda FSH (follikül stimüle edici hormon), LH (luteinizan hormon)ve kız yenidoğanda estradiol; erkek yenidoğanda testosteron düzeyi, annede ve yenidoğanda ölçülen ultrason parametreleri kaydedildi. Yenidoğanlardan ve annelerinden alınan serum örneklerinden adiponektin, leptin ve kisspeptin düzeyleri çalışıldı. İstatistiksel analiz için IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences)versiyon 26.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular:Yenidoğanların hormonal profili (FSH LH Estradiol/Testosteron) ile yenidoğanların ve annelerin adipokinleri ve kisspeptin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmedi p>0,05).Yenidoğanların adipokin değerleri ile annelerin adipokin düzeyleri arasında olumlu yönde, orta derecede kuvvetli ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (leptin r=0,523, p=0,001) (adiponektin r=0,417, p=0,007) (kisspeptin r=0,590, p<0,001).Yenidoğanların TK değerleri ile AnnelerininTK, HDL ve LDLdeğerleri arasında olumlu yönde, orta derecede kuvvetli ve istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar olduğu (sırasıyla r=0,550, p<0,001, r=0,546, p<0,001 ve r=0,534, p<0,001)tespit edildi.Erkeklerin testosteron değerleri ile annelerin trigliserit düzeyleri arasında olumlu yönde, orta derecede kuvvetli ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (r=0,470, p=0,037). Erkek hastalarda FSH ve LH değerlerinin, kızlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek düzeylerde olduğu saptandı (sırasıyla p<0,001 ve p=0,012). Yenidoğanların triceps kalınlığı ve leptin değerleri arasında, pozitif yönde, orta derecede kuvvetli ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyonsaptandı (r=0,359, p=0,023). Sonuç:Biz çalışmamızda, yenidoğanların adipokinleri ile anne adipokinleri arasında ilişki olduğunu ve lipit profilleri arasında ilişki olduğunu tespit ettik. Mini pubertedeki metabolik ve hormonal profil, annenin metabolikdurumu ilebirlikte değerlendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Mini puberte, adipokinler, lipit profili, metabolik sendrom
Sık enfeksiyon geçiren çocuklarda astıma yatkınlık ve mikro RNA ekspresyonu
Amaç: Astım; solunum işlevinde azalma ile seyreden kronik bir hastalıktır. Primer immün yetmezlikler ciddi morbidite ve mortalite sebebidir. Çalışmamızda sık enfeksiyon geçiren hastalarda immün yetmezlik zeminini ve alerjik astıma yatkınlığı ve miRna'nın biyobelirteç olarak kullanılması hakkında fikir sahibi olmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Kasım 2024- Kasım 2025 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Uygulama ve Araştırma Hastanesine başvuran 1-18 yaş arası, sık enfeksiyon öyküsü olan 30 hasta ve 30 sağlıklı grup dahil edildi. Serum numunelerinden dört farklı miRna ( miRna 146a,155, 365, 375 ) normalize edildi. Hastaların demografik, klinik özellikleri ve laboratuvar bulguları prospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Hasta grubunda lgE yüksekliği ve göğüste hırıltı varlığı anlamlı derecede yüksek saptandı. Hasta grubunda primer immun yetmezlik öyküsü anlamlı olarak daha yüksekti. Göğüste hırıltısı olanlarda eozinofili ve hastaneye sık yatış öyküsü olanlarda CD19 düzeyinde anlamlı düşüklük tespit edildi. 6 ayın altında anne sütü alanlarda CD3/8 ve CD16/56 düzeyleri anlamlı derecede düşük saptandı. Bronkodilatatör sonrası FEV1'deki değişimin hasta grubunda anlamlı düzeyde daha fazla olduğu saptandı. Hasta grubunda miRna 155'te anlamlı düzeyde epresyon artışı saptandı. CD3/8 yaşa göre düşük saptananlarda , miRna 375'te anlamlı derecede expresyon artışı saptandı. Nezle ve/veya egzema semptomları gösteren ve tekrarlayan cilt enfeksiyonları olanlarda miRna 357 ve 155 ekspresyonlarında artış saptandı. Sonuç: Bulgularımız sık enfeksiyon geçiren çocukta astıma yatkınlık var demek için yeterli değildir. Bu nedenle sık enfeksiyon geçirenlerin çok yönlü değerlendirilmesi ve yeni biyomarker çalışmaları yapılması, önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Sık Enfeksiyon Geçiren Çocuk , Atopi , Alerji , Immun Yetmezlik , miRna
Eksojen obezi̇te tanisiyla taki̇p edi̇len hastalarin tedavi̇ başarisinin değerlendi̇ri̇lmesi̇
Amaç: Bu çalışmanın amacı, prepubertal evredeki eksojen obezite tanılı kız ve erkek çocukların tedavisinde, yoğun izlemin yaşam stili değişikliklerinin hayata geçirilmesini kolaylaştırarak eksojen obezite tedavisinin başarı oranını artırıp artırmadığını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 4-9 yaş arasındaki prepubertal 42 obez hasta dahil edildi. Hastalar Standart İzlem Grubu ve Yoğun İzlem Grubu olarak iki gruba rastgele ayrıldı. İki grubun ağırlık, boy, beden kitle indeksi (BKI), bel çevresi, beden yağ oranı ve biyokimyasal parametreleri değerlendirildi. Her iki gruptaki hastalar için bireysel beslenme planı oluşturuldu. Standart İzlem Grubundaki hastalar için egzersiz önerilerinde bulunarak, rutin klinik uygulamamızda olduğu gibi 6 ay sonra kontrole çağrıldı. Yoğun İzlem Grubundaki hastalar için egzersiz koçu tarafından bireysel egzersiz planı oluşturuldu. Yoğun İzlem Grubundaki hastalar 6 ay süreyle aylık olarak kontrole çağrıldı. Her kontrolde ağırlık, boy, BKI, bel çevresi ve beden yağ oranı ölçüldü. Beslenme ve egzersiz programına uyum kontrol edildi. Altıncı ayın sonunda her iki grup tekrar değerlendirildi ve karşılaştırıldı. Sonuç: Yoğun İzlem Grubunda, Standart İzlem Grubuna göre istatiksel olarak anlamlı bir şekilde BKI, bel çevresi ve beden yağ oranı ölçümlerinde iyileşmeler gözlendi. Bu sonuçlar, obezite yönetiminin günümüzdeki ana unsuru olan yaşam stili değişikliklerinin hayata geçirilmesindeki zorlukları ve bu zorlukların aşılmasında ailenin katılımı, diyet uzmanı ve egzersiz koçu gibi profesyonellerin desteği ve pozitif güdüleme ile aşılabileceğini göstermektedir.
Çocuklarda d vitamini ve fetuin–a'nın büyüme geriliği ve boy kısalığı üzerine etkisi
D vitamini eksikliği değişen yaşam tarzı nedeniyle Dünya ve Türkiye'de sık görülmektedir. Obezite, metabolik sendrom, diyabet gibi otoimmün hastalıklar, kardiyovasküler hastalıklar ve kanser gibi önemli hastalıklarla ilişkisinin görülmesi D vitamini eksikliğinin engellenmesini daha önemli hale getirmiştir. Fetuin-A karaciğerde üretilen bir glikoproteindir, kemik mineralizasyonu, insülin direnci, obezite, düz kaslarda kalsifikasyonun inhibisyonu üzerine etkilidir. Çalışmada D Vitamini ve fetuin-A'nın benzer mekanizmalar üzerinden etki gösterdiği düşünülerek, büyüme geriliği olanlarda iki maddenin ilişkisinin araştırılması hedeflendi. Çalışma 50 büyüme geriliği olan 50 sağlam çocukla yapıldı. Çocuklar yaşlarına göre oyun ve okul çağı olarak ayrıldı. Her çocuk boy ve kilosu ölçülerek persantil eğrilerine göre sınıflandırıldı. HPLC yöntemi ile D vitamini ve ELISA yöntemi ile fetuin-A değerleri çalışıldı. D vitamini eksikliği %18, yetersizliği %49 saptandı. Büyüme geriliği olanlarda ise D vitamini yeterliliği %20'ydi. Kısa boylu hastalar ve zayıf hastalarda D vitamini seviyeleri kontrol gruba göre daha düşük bulundu (sırasıyla p=0,011 p=0,036). D vitamini değeri bir birim arttıkça büyüme geriliği riskinin 1,071 kat azaldığı bulundu (p=0,21). Büyüme geriliği olanlarda fetuin-A düzeyi daha yüksekti (p=0,035). Oyun çağında fetuin-A okul çağına göre daha yüksekti (p<0,001). Kısalarda fetuin-A değerleri kontrollere göre daha yüksekti (p=0,043). Zayıf hastalar ile kontroller arasında fetuin-A açısından anlamlı farklılık görülmedi (p=0,064). Büyüme geriliği olanlarda D vitamini ve fetuin-A arasında zayıf düzeyde korelasyon izlendi (rho:0,366 p=0,009), kontrol grubunda ilişki yoktu (p=0,31). Kısa çocuklarda fetuin-A daha yüksekti ve büyüme geriliği olanlarda D vitamini ve fetuin-A'nın pozitif yönde ilişkisi vardı. D vitamini büyüme geriliği olanlarda daha düşüktü.
Adana ilindeki çocuklarda vitamin, mineral ve destekleyici ürün kullanımı
Amaç: Bu çalışmanın amacı Adana ilindeki çocuklarda vitamin, mineral ve destekleyici ürün kullanım sıklığını, yöntemlerini ve ailelerin bu konudaki bilgi düzeylerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Adana ilinde 3 grupta (Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Seyhan, Sarıçam, Çukurova ilçelerindeki bazı Aile Sağlığı Merkezlerinde) yüz yüze görüşmelerle 5 yaş altında çocuğu olan toplam 300 ebeveyne yüz yüze görüşme tekniği ile daha önceden belirlediğimiz soruları yönelttik. Her 3 grupta demir, D vitamini ve destekleyici ürün kullanımlarına dair ailelerin demografik verileri, bilgi düzeyleri, kullanım şekilleri, maliyet miktarı, bu ürünlerle yarar ve/veya zarar görme oranlarını değerlendirdik. Verilerin toplanması, 5 yaşından küçük çocuğu olan ailelerin polikliniğe başvuruları sırasında gerçekleştirildi. Anketler daha sonra kayıt altına alınarak istatistiksel analiz yapıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan toplam 300 çocuğun 190'ı (%63.3) sağlıklı olup, 110'u (%36,7) akut bir hastalık nedeni ile başvurmuştu. Anketimize katılan annelerin eğitim düzeyleri incelendiğinde 96'sı (%32) üniversite mezunu idi. Gruplar arasında demografik değişkenler açısından istatistik anlamlı farklılık saptanmadı. Demir ilacı doğru kullanım oranı %60,7 bulundu. Bu sonuç Grup 1 (Üniversite Hastanesi'de) daha yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. D vitamini doğru kullanım oranlarına bakıldığında; %83,3 olarak bulundu. En fazla kullanılan destekleyici ürün %12,5 oranında multivitamin olmasına rağmen, bitkisel destek ürünleri toplamı %24 olarak bulundu. Her 3 grup arasında destekleyici ürün kullanımı için istatistiksel bir fark saptanmadı. Destekleyici ürün/ürünlere harcanan maliyet ile gelir arasındaki ilişki incelendiğinde istatistik olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı. Sonuç: Çocuk yaş grubunda demir ve D vitamini desteğinin doğru zamanda yapılması; ileride doğabilecek hastalıkları önlemenin maliyet etkin yöntemlerinden biridir Çalışmamızda Adana ilinde demir ve D vitamininin doğru kullanım oranlarının (%60,7 ,%83,3) yüksek olduğu bulundu. Ailelerin bu konudaki önerileri yüksek oranda hekimlerden öğrendikleri saptandı. Türkiye'de çocuklarda destekleyici ürün kullanımı hakkında yeterli veri bulunmamaktadır. Çalışmamızda demir, D vitamini ve besin dışında %49 oranında destekleyici ürün kullanıldığı saptandı. Anahtar Kelimeler: Demir, D vitamini, destekleyici ürün
Çocukluk çağı primer hipertansiyon patogenezinde NRLP3, ASC ve kaspaz 1 genlerinin araştırılması
Hipertansiyon, kan basıncını belirleyen multifaktöriyel bir hastalıktır. Son 20 yılda, düşük dereceli inflamasyonun kardiyovasküler hastalıklarda rol oynadığı anlaşılmıştır. Farklı tipte inflamazom yapıları bulunmakla birlikte hipertansiyon ile ilişkisi rapor edilen inflamazom, NOD benzeri reseptör protein 3 (NLRP3) inflamazomudur.. Bu çalışmada; primer hipertansiyona sahip olan ve olmayan çocuklarda NRLP3, ASC, kaspaz-1, IL-1β düzeylerini karşılaştırarak hipertansiyonda NLRP3'ün rolünün gösterilmesi hedeflenmiştir. Çalışma Eylül 2019 ile Nisan 2021 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD hasta çocuk polikliniğine başvuran 18 yaş altı 50 sağlıklı çocuk ile Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Çocuk Nefroloji polikliniğine başvuran 18 yaş altı 50 primer hipertansiyon hastası arasında yürütüldü. Tüm istatistiksel analizler SPSS 23.0 paket programı kullanılarak yapıldı. Çalışmaya 9-18 yaşları arasında 50 sağlıklı kontrol ve 50 hipertansiyon hastası çocuk dahil edildi. Hastaların özgeçmiş özellikleri sorgulandığında hasta ve kontrol grubunda ydybü öyküsü ve doğum haftası açısından anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Ancak doğum kilosu hasta grubunda anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0.05). Çevresel maruziyet açısından sorgulanan sigara kullanımı, beslenme özellikleri açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Stres ve günlük aktivite açısından ise hasta grubu daha stresli ve daha sedanter olarak bulundu (p<0.05). Hastaların soygeçmiş özellikleri sorgulandığında hipertansif çocukların ailelerinde HT varlığı istatistiksel olarak daha anlamlı saptandı (p<0.05). Hastaların kullandıkları tedavi yöntemleri değerlendirildiğinde %50sinin non farmakolojik yöntemlerle tedavi olduğu, farmakolojik tedavi alanların çoğunlukla monoterapi ile kontrol altında olduğu ve en sık kullanılan ilaç grubunun ACEI olduğu saptandı. Her iki grubun laboratuvar sonuçları incelendiğinde hasta grubunda ÜA, TC, LDL ve TG düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulundu (p>0.05). Hipertansiyon hastaları uç organ hasarı açısından incelendiğinde renal ve vasküler hasar hiçbirinde görülmezken, LVH %32'sinde ve HTRP %26'sında saptandı. Hasta ve kontrol gruplarının NLRP3, ASC, CASP1 ve IL-1B açısından karşılaştırılmasında hasta grubunda NLRP3, ASC ve IL-1B ekspresyonu açısından kontrol grubuna göre yaklaşık 3 katlık bir artış ve CASP1 açısından 2 katlık bir artış saptandı. Çalışmamızda NLRP3 inflamazom kompleksinin parçaları olan ve kronik inflamasyondan sorumlu olabileceği düşünülen NLRP3, ASC, CASP1 ve IL-1B genlerinin ekspresyonunda kontrol grubuna göre anlamlı artış saptandı. Bu bulgular ışığında çocukluk çağında HT tanısının erken konulması sayesinde ileride oluşacak komplikasyonların önüne geçilebilir ve yeni tedavi modaliteleri geliştirilerilmesine katkı sağlayabilir.
Üst ve alt gastrointestinal sistem endoskopisi yapılan çocuklarda gastrointestinal sistem kanamalarının retrospektif değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada GİS kanaması nedeni ile endoskopik inceleme yapılan hastalarda, yaş gruplarına göre kanama etiyolojilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Aralık 2013-Kasım 2015 tarihleri arasında Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bölümüne GİS kanaması nedeni ile başvuran ve endoskopik inceleme (özefagogastroduodenoskopi ve kolonoskopi) yapılan 70 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Hastaların (35 kız, 35 erkek) ortalama yaşları 11±4.8 yıl (2-17 yıl) idi. 43 hastada (%61.4) üst GİS kanaması, 27 hastada (%38.6) alt GİS kanaması bulundu. Üst GİS kanaması nedeni ile endoskopi yapılan hastalardan 16'sının (% 37.3) nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ) veya aspirin kullandığı ve bu hastaların 8'inin 2-5 yaş arasında olduğu saptandı. Hastaların ortalama hemoglobin değeri 11.4±2.3 (4.8-16.9) g/dL, ortalama hematokrit değeri 34.6±7.0 (15-52) idi. Üst GİS kanamalı 16 hastada (% 37.2) histopatolojik inceleme sonucunda H. pylori pozitifliği saptandı. Alt GİS kanamalı 7 hasta (% 25.9) histopatolojik inceleme sonucunda inflamatuar bağırsak hastalığı tanısı aldı. Karaciğer sirozu olan 1 hasta özefagus varis kanaması nedeniyle kaybedildi. Sonuç: Çocukluk çağında sık kullanılan NSAİİ'ler tedavi dozlarında bile üst GİS kanamalarına neden olabilir. Bu açıdan gereksiz NSAİİ kullanımından kaçınılmalıdır. Adölesan dönemdeki alt GİS kanamalarının önemli nedenlerinden birisinin inflamatuar bağırsak hastalıkları olduğu unutulmamalıdır.
Renal skarlı hastalarda maskeli hipertansiyon prevalansı ve D vitamini arasındaki ilişki
Amaç:Bu çalışmada renal skarı olan hastalarda maskeli hipertansiyon prevalansının saptanması, bu durumun vitamin D metabolizması ve VDR gen polimorfizmi ile olan ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel prospektif çalışma da Mayıs 2015- Mayıs 2017 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Nefroloji polikliniğinde takipli olan ve renal skar saptanan 8-18 yaş arası 40 olguya ait veriler değerlendirmeye alındı. Kontrol grubu olarak yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik düzey bakımından hasta grubuyla uyumlu, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Hastalıkları polikliniğinekontrol amacıyla başvuran ve ek hastalığı olmayan 40 hastaçalışmaya dahil edildi. Vaka grubunda renal skar tanısı teknesyum-99m-dimerkaptosüksinik asit kullanılarak uygulanan statik kortikal renal sintigrafi (DMSA)ye göre yapıldı. Tüm gruplara 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı monitörizasyonu (ABPM) ile kan basıncı izlemi ve iki farklı günde en az dört kez olacak şekilde klinik kan basıncı öçlümü yapıldı.Ölçümlerin değerlendirilmesinde kan basıncı ortalamasının yaş, cinsiyet ve boya göre 95 persentil üzerinde olması ve kan basıncı yükünün %25'ten fazla olması hipertansiyon olarak yorumlandı. "Non-dipping"(gece ölçümlerinde %10'dan daha az düşüş olması) hipertansiyona yatkınlık yapan bir faktör olarak kabul edildi. Hipertansiyonda hedef organ hasarının erken vasküler belirteci olan karotis arter intima media kalınlığı (cIMT) her olguda karotis doppler ultrasonografi ile ölçüldü. Çalışmaya dahil edilen her çocuktan bir defada kan alınarak serum 25 hidroksi vitamin D düzeyi ve fok-1 D vitamini reseptör gen polimorfizmi çalışıldı. 24 saatlik idrarda protein düzeyi (mg/m2/h), üre ve kreatinin klirensi değerlendirilerek glomerular filtrasyon hızı hesaplanması (GFR- ml/dk/1.73 m²) yapıldı.Veriler SPSS-18 istatistik paket programı kullanılarak yorumlandı. Bulgular:Çalışmada 40 hasta grubu ve 38 kontrol grubu toplam 78 olgunun verileri değerlendirildi. Hasta grubunda maskeli hipertansiyon prevalansı %5 saptandı. Kontrol grubunda saptanan hipertansif olgu yoktu. Hasta grubunda 16 olguda, kontrol grubunda 6 olguda nondipping saptandı ve bu bulgu her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.018). Hasta ve kontrol grubunda serum D vitamini düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Renal skar şiddetine göre evreleme yapıldığında renal skar şiddeti arttıkça serum D vitamini düzeyinin düştüğü görüldü (p=0.03). VDR gen polimorfizmi, proteinüri ve GFR düzeyleri incelendiğinde renal skarlı olgularda olmayanlara göre ve hipertansif olgularda olmayanlara göre bir fark saptanmadı. cIMT ölçümleri değerlendirildiğinde hipertansiyonu olan katılımcılarda sol karotis cIMT (ort.:0,42 ± 0,09 mm) olmayanlara göre (ort.:0,40 ± 0,04 mm) daha yüksek bulundu (p=0.029). Sağ karotis cIMT ölçümlerinde ise iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Sonuç:Renal skar ile D vitamini eksikliği ilişkisinin saptanması halinde, renal skarlı hastaların tedavisinde vitamin D desteği gündeme gelebilir. Erken D vitamini desteği ile bu hastalığın ilerlemesinin önüne geçilebilir. Ayrıca klinik ölçümlerle gözden kaçabilecek olan kan basıncı yüksekliğinin erken tanınması ve tedavisi bu hastalarda ilerleyen yıllarda böbrek yetmezliği gelişme riskini ve süresini azaltabilir. Daha büyük hasta gruplarında yapılacak çalışmalar ile bu ilişkinin açığa çıkarılmasının önemli olduğunu düşünüyoruz.
Son 10 yılda 34 GH-dan büyük doğan surfaktan alan bebeklerin değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada, hastanemiz Yenidoğan Yoğun Bakım ünitelerinde 2010-2020 yılları arasında yatarak surfaktan alan 34 GH'dan büyük doğan bebeklerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Neonatoloji Bilim Dalı Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitelerinde 2010-2020 yıllar arasında yatırarak izlenen ve surfaktan tedavisi uygulanan 34 gestasyon haftası ve üzerinde doğan bebekler alındı. Hastaların yatış dosyaları, hastane kayıtları ve epikrizleri retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: 2010-2020 yıllar arasında yatırılan 11360 hastanın 861'ine surfaktan tedavisi uygulandı. Yatarak izlenen hastaların 7733'ü ≥34 gestasyonel hafta (GH) idi. ≥34 GH olan 7733 hastanın 152'si (%2) surfaktan tedavisi almıştı. Bebeklerin 120'si (%78,9) aynı hastanesinde doğmuştu. Surfaktan kullanan 152 bebeğin annelerinin 108 bebeğin annesinin 7'sinde (%95,4) EMR (Erken Membran Rüptürü), 11'inde (%7,2) UMR (Uzamış Membran Rüptürü), 13'ünde (%8,6) DM (Diyabetes Mellitüs), 46'sında (%30,3) İYE (İdrar Yolu Enfeksiyonu), tespit edildi. Çalışmaya alınan hastaların surfaktan tedavisi endikasyonları irdelendiğinde, bebeklerin 85'inde (%55,9) Respiratuar Distres Sendromu (RDS), 34'ünde (%22,3) hipoksi (19'unda Diafragma hernisi, 6'sında HİE, 6'sında Hidrops fetalis, 3'ünde MAS), 27'sinde (%17,8) Konjenital/Neonatal Pnömoni, 6'sında (%3,9) ARDS (Akut Respiratuar Distres Sendromu) saptandı. Sonuç: Sürfaktan, solunum yollarındakı yüzey gerilimi düzenleyen bir lipid-protein kompleksidir. Akciğer gelişiminde ve solunum işlevinin sağlanmasında ana rol oynayan yapıların başında gelir. Çalışmamızda literatütle uyumlu bir şekilde geç preterm hastalarda RDS, hipoksi ve pnömoni başlıca surfaktan tedavi endikasyonlarını oluşturmaktadır. 34 GH ve üstü doğan hipoksemik bebeklerde ventilatör tedavisine ek olarak surfaktan tedavisi gerekebileceği akılda tutulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Surfaktan, Yenidoğan, Respiratuar Distres Sendromu, Diafragma hernisi, hipoksik, hidrops fetalis, pnömoni
Atopik ve nonatopik astımlı çocuklarda yangısal süreçte eozinofil ve nötrofil fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Giriş: Astım yapısal değişikliklerin de eşlik ettiği birçok hücre ve hücresel elementin rol aldığı havayollarının kronik inflamatuvar bir hastalığıdır. Havayollarındaki inflamasyon paterni bütün klinik formlarında ve bütün yaş gruplarında benzer görünmektedir. Astımda görülen periferik kan ve havayolları sekresyonlarında eozinofil sayılarındaki artış astımın karakteristik özelliğidir. Atopik astımlı bireylerin, CD4+ Th2 hücreler tarafından salgılanan Th2 sitokinlere bağlı olarak havayollarına eozinofiller toplanır ve IL-5' in eozinofilik inflamasyonda önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Havayollarındaki nötrofil sayısı astımın astım şiddetiyle doğru orantlılı olarak artmaktadır ve IL-8 burada önemli rol oynamaktadır. Havayolu epiteli yapısındaki sıkı bağlar nedeniyle geçirgen değildir ancak astımda bu geçirgenliğin belirgin derecede arttığı, allerjen ve irritanların havayollarında bazal tabakaya daha kolay ulaştığı ve daha fazla doku hasarına neden olduğu görülmektedir. Bu çalışmada atopik ve nonatopik astımı olan çocuklarda nötrofilik ve eozinofilik yangı karşılaştırılması için IL-8 ve IL-5, doku hasarını göstermek için MMP-9 ve epitelyal hasarı göstermek için soluble E-cadherin yoğunlaştırılmış nefes havasında çalışılacaktır.Yöntem: Bu çalışmaya Celal Bayar Üniversitesi Çocuk İmmünolojisi ve Allerjik Hastalıkları polikliniği'ne başvuran 39 atopik 39 nonatopik astım tanısı alan toplam 78 hasta alındı. Allerjen deri prik testinde proteaz özelliği olan aeroallerjenlerden en az bir tanesi pozitif olan (Ev tozu akarları, mantar karışım ve zeytin) hastalar atopik astım gurubunu oluşturdu. Aeroallerjenlerle yapılan deri prik testi negatif olarak saptanan olgular nonatopik astım gurubunu oluşturdu. Nonatopik gruptaki hastalar atopik guruptaki hastaların yaşlarıyla bire bir eşleşecek şekilde çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan çocukların tamamından IgE için serum örneği ve eozinofil sayısı için hemogram örnekleri alındı ve aynı gün ölçümleri yapıldı. Benzer şekilde aynı gün IL-5, IL-8, MMP-9 ve E-cadherin ölçümleri için yoğunlaştırılmış nefes havası örneği elde edildi ve çalışmanın sonunda değerlendirilmek üzere ?80oC de muhafaza edildi.Bulgular: Yoğunlaştırılmış nefes havasında akciğer hasar parametrelerinden olan MMP-9 düzeylerinin atopik astımlı çocuklarda nonatopik astımlı çocuklara göre daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Benzer şekilde yoğunlaştırılmış nefes havasında epitel bariyer komponentlerinden biri olan sE-cadherin düzeylerleri de atopik astımlı çocuklarda nonatopik olanlara göre yükse bulunmuştur. Ancak IL-5 ve IL-8 düzeylerinin atopik ve nonatopik astımlı çocuklardan elde edilen yoğunlaştırılmış hava örneklerinde farklı olmadığı gözlenmiştir.Sonuç: MMP-9 düzeyinin atopik astımlı hastalar nonatopik astımlı hastalarla karşılaştırıldığında yoğunlaştırılmış hava örneklerinde daha yüksek seviyelerde olması ve IL-8 ve sE-cadherin düzeyleri ile anlamlı korelasyon göstermesi proteaz özelliği olan allerjenlerin daha fazla doku hasarına, daha fazla inflamatuar sitokin salınımına ve remodellinge yol açtığını desteklemektedir. sE-cadherin düzeyinin atopik astımlı çocuklarda nonatopik astımlı çocuklara göre daha yüksek saptanması istatistiksel analiz anlamlı farklılık saptamasa da p değeri 0.08 ile anlama oldukça yakın olduğu göz önüne alınırsa ve IL-8 ile sE-cadherin arasında pozitif korelasyon olması allerjen maruziyetine bağlı olarak atopik astımlılarda inflamasyonun daha şiddetli olduğu ve epitelyal frajilitenin, epitelyal dökülmenin atopik astımlılarda daha fazla olduğunu desteklemektedir.Astımlı çocuklarda allerjik inflamasyon belirteçlerini gösterme açısından klasik invaziv yöntemlere alternatif olarak noninvaziv bir yöntem olan yoğunlaştırılmış nefes havasının kullanılabileceği ve bundan sonra yapılacak olan çalışmalarda yoğunlaştırılmış nefes havasının kullanılabileceği gösterilmiştir..
Tip 1 diabetes mellitus tanılı çocuklarda hashimoto tiroiditi ve gluten duyarlı enteropati sıklığı
Bu çalışmanın amacı; Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniğinde takip edilen tip 1 diabetes mellitus (DM) tanılı hastalarda Hashimoto tiroiditi (HT) ve gluten duyarlı enteropati (GDE) sıklığını saptayarak bu hastalarda tarama testlerinin önemini vurgulamaktır.1 Ocak 2003-1 Ocak 2008 tarihleri arasında tip 1 DM tanısıyla takip edilen hastaların dosyaları 1-30 Ocak 2008 tarihleri arasında retrospektif olarak incelendi. Hastaların cinsiyet, yaş, ağırlık, ağırlık persentili, boy, boy persentili, ağırlık ve boy için SDS değerleri, vücut kitle indeksi, tip 1 DM tanı yaşı, tanı tarihi, aile öyküsü ve başvurudaki klinik durumlar ile HbA1c, sT3, sT4, TSH, antitiroid peroksidaz (ATPO), antitiroglobulin (ATGB) ve antidoku transglutaminaz (ATTG) antikor düzeyleri kaydedildi.Çalışmaya alınan 134 hastanın 74'ü (%55.2) erkek, 60'ı (%44.8) kızlardan oluşmaktaydı. Diabet tanı yaşı ortalaması 8.1±4.0 yıl olarak bulundu. Hastaların en sık sonbahar ve kış aylarında tanı aldığı, %54.4'ünün hiperglisemi, %45.6'sının ise diabetik ketoasidoz kliniği ile başvurduğu saptandı. Hastaların altısında (%4.4) ATGB, 11'inde (%8.2) ATPO, 15'inde (%11.2) ATTG, iki hastada da ATGB, ATPO ve ATTG pozitifliği saptandı. Antikor pozitifliği saptanan hastalar biyopsi yapılmaksızın Hashimoto tiroiditi ve/veya gluten duyarlı enteropati kabul edildi. Hashimoto tiroiditi kabul edilen hastalar ötiroidik olduğundan tedavi verilmedi. Gluten duyarlı enteropati kabul edilen hastalara glutensiz diyet verildi.HT ve GDE'nin erken tanınması, diabetes mellitus hastalarında metabolik kontrolün daha iyi sağlanması ve her iki otoimmün hastalığa bağlı gelişebilecek malignitelerin erken tanınmasına olanak verdiğinden araştırılması önem kazanmaktadır.Anahtar kelimeler: Tip 1 diabetes mellitus, Hashimoto tiroiditi, Gluten duyarlı enteropati, Antitiroid peroksidaz antikor, Antidoku transglutaminaz antikor
Akut dehidratasyonda değerlendirme kriteri olarak vena kava inferior çapı ve inen aort çapı ölçümlerinin incelenmesi
Amaç: Akut dehidratasyon günümüzde tedavi edilebilen en önemli çocukluk çağı mortalite sebeplerindendir. Dünyanın her yerinde basit yöntemler kullanılarak çok hızlı şekilde tedavi edilebilir. Tanısı klinik izlem ile konulmaktadır. İkinci değerlendirmede hastalardan tetkikler alınabilmektedir. Dehidratasyonlu hastaların tanı ve tedavisi öznel değerlendirme ile yapılmaktadır. Bu çalışmada dehidratasyonla gelen hastaların dehidratasyon derecesi non-invaziv bir yöntem olan yatak başı ultrasonografi (USG) ile değerlendirildi. Yatak başı ultrasonografi, temel bir eğitim ile uygulanabilirliği yüksek bir yöntemdir ve akut dehidratasyonun tanı ve tedavisinde nesnel bir yöntem olarak kullanılması amaçlandı. Akut dehidratasyonlu hastalarda fizik muayene bulguları nesnel olarak dehidratasyon değerlendirmesinde çok anlamlı olmadığından dolayı yeni bir değerlendirme kriteri olarak Vena Kava İnferior ve İnen Aort çapları ölçüldü. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Çocuk Acil servisinde Ocak-Aralık 2016 tarihleri arasında başvuran 68 çocuk hastada yapıldı. Bunların 34'ü akut gastroenterit sonucu ortaya çıkan ve intravenöz sıvı desteği ihtiyacı olan akut dehidratasyonlu hastalardır, diğer 34 vaka sağlıklı, dehidrate olmayan Kontrol Grubudur. Kontrol Grubu basit sebeplerle polikliniğe başvuran yaş ve cinsiyeti hasta grubuna yakın olgulardan oluşturuldu. Görüntüleme yöntemi olarak ksifoid çıkıntının altından transvers düzlemde yatakbaşı USG ile vena Kava inferior ve inen aorta çapları anteroposterior olarak ölçüldü. Çalışma için belirlediğimiz standardize edilmiş sıvı tedavisi alan hastalar çalışmaya alındı. Hasta Grubunun tedavisi öncesinde ve sonrasında İnen Aort Çapı (İAÇ) ve Vena Kava İnferior Çapları (VKİÇ) ölçüldü. Kontrol Grubunda İAÇ ve VKİÇ bir kez ölçüldü. Tedavi öncesi rutin alınan tetkikler çalışmaya alındı. Bulgular: Toplamda 68 hasta değerlendirildi. Hasta ve Kontrol Grubu arasında yaş, cins ve ağırlık olarak anlamlı fark yoktu. Klinik değerlendirmede Hasta Grubunda idrar çıkışı, mukoza hidrasyonu ve susama hissinde artma Kontrol Grubuna göre yüksek anlamlıydı (p<0,001). Gözyaşı varlığı ise yine anlamlı p (0,011) değeri bulundu. Hasta Grubunun tedavi öncesi ve sonrası klinik değerlendirmesinde ise susama hissi (p:0,039) mukoza hidrasyonu(p<0,001), gözyaşının olması (p:0,031), idrar miktarının olması (p:0,007) anlamlıydı. VKİÇ ölçümleri ve VKİÇ/İAÇ oranında Hasta ve Kontrol Grubun karşılaştırıldığında yüksek anlamlı p (<0,001) değeri elde edildi. Hasta Grubunda da tedavi öncesi ve sonrası ölçümleri karşılaştırıldığında yine yüksek anlamlı p (<0,001) değeri tespit edildi. Sonuç: VKİÇ ve VKİÇ/İAÇ ölçümlerin de dehidratasyon derecelendirilmesinde, tanı ve tedavi yönünde umut verici sonuçlar elde edildi. Akut dehidratasyonun değerlendirmesinde VKİÇ ve VKİÇ/İAÇ oranı kullanılabilirliği mümkün yeni bir yöntem olarak önerildi. Anahtar Kelimeler: Akut dehidratasyon, akut gastroenterit, yatak başı ultrasonografi, Vena Kava İnferior Çapı, İnen Aort çapı.
IgA vaskülitinde böbrek tutulumu riskinin belirlenmesinde homosistein ve antifosfolipit antikorlarının önemi
Amaç: IgA vasküliti, çocuklarda görülen en yaygın vaskülit olup cildi, eklemleri, gastrointestinal sistemi ve böbrekleri etkileyen multisistemik bir hastalıktır. IgA vaskülitli çocukların % 30-50'sinde prognozu belirleyen nefrit gelişimi görülür. IgA vasküliti tanısı ile takip edilen çocukların böbrek tutulumu riskinin belirlenmesinde demografik veriler, klinik ve laboratuvar bulgularının yanısıra homosistein ve antifosfolipit antikorlarının öneminin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Romatoloji Kliniğinde IgA vasküliti tanısı alan hastalar prospektif takip edilerek değerlendirilmiştir. En az 6 ay izlemi yapılabilen IgA vaskülitli çocukların klinik ve labaratuvar bulguları değerlendirmeye alınmıştır. Bulgular: IgA vasküliti tanısı alan 40 olgunun yaş ortalaması 8,9±3,3 yıl idi. Erkek cinsiyet ve yaş büyüklüğünün böbrek tutulumu ile ilişkisi olduğu görüldü. Ayrıca nötrofil/lenfosit oranı ile serum osmolaritesinin yüksek olmasının böbrek tutulumu açısından risk faktörü olduğu saptandı. Üstelik homosistein düzeyi yüksekliği ve B12 vitamin düzeyi düşüklüğünün böbrek tutulumu açısından izlenmesi gereken parametreler olduğu belirlendi. Sonuç: IgA vaskülitinde prognozu belirleyen renal tutulumu öngörmede demografik ve klinik bulguların yanısıra daha spesifik biyobelirteçlere ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: IgA vasküliti, renal tutulum, homosistein, antifosfolipit antikorlar
Yedi bileşenli konjuge pnömokok aşısının, nazofarenksteki Streptococcus pneumoniae serotip değişimine ve penisilin direncine etkisi
Prevenar Aşısının, Nazofarenksteki Streptococcus Pneumoniae Serotip Değişimine ve Penisilin Direncine Etkisinin AraştırılmasıKPA 7 ile aşılamanın pnömokok taşıyıcılığını, yayılmacı infeksiyonu ve dirençli pnömokok tiplerini azalttığı gösterilmişse de son yıllarda aşıda olmayan serotiplerle oluşan ciddi infeksiyonların arttığı bildirilmektedir. Bunun nedeni aşıda olmayan serotiplerin, aşılılarda artık görülmeyen ve aşıda bulunan serotiplerin yerini almasıdır.Bu çalışmada, Türkiye'de yaygın aşılama programına eklenmiş olan 7 bileşenli pnömokok aşısının nazofarenkste taşınan pnömokok serotiplerinde değişime neden olup olmayacağına ve nazofarenkste kolonize olan serotiplerde penisilin duyarlılık oranına bakılmıştır.Çalışmaya, 2 aylık, sağlıklı, aşılanmamış ve aşı içeriğindeki maddelere aşırı duyarlılık geliştirmeyen 150 bebek alındı. Bu bebeklerden uygun teknikle nazofarenks sürüntü örnekleri alındı, aynı bebeklerden 9-18 ayda KPA 7 ile bağışıklama sonrasında nazofarenks sürüntü örnekleri tekrarlandı. Örnekler Mikrobiyoloji Anabilim Dalı tarafından Streptococcus pneumoniae açısından değerlendirildi. SP'lerin serotiplendirilendirilmesi latex aglütinasyon yöntemiyle ve özel antiserumlarla; serotiplerdeki penisilin duyarlılık oranı ise disk difüzyon ve E test yöntemleriyle çalışıldı.Çalışmamızda, aşılama öncesi ve sonrasında toplam kolonizasyon sıklığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p:0,3243). KPA 7 ile 3 veya 4 doz aşılama sonrasında, aşı serotiplerinde azalma, aşı dışı serotiplerde artış saptandı (yüzdesel olarak). NF'te kolonize olan SP'lerde penisilin direnci, aşılama öncesine göre artmış olarak bulundu. Aşı dışı serotiplerden serotip 11, 15, 6A ve tiplendirilemeyen pnömokoklar, en yaygın görülenleriydi. SP kolonizasyonunun mevsimlere göre dağılımında anlamlı bir fark saptanmadı (p:0.914). Aşı öncesi ve sonrasında çalışma grubunun karakteristik özellikleri ile SP kolonizasyonu varlığı ve pnömokokların penisilin duyarlılığı arasında anlamlı fark saptanmadı.KPA 7 ile bağışıklama yapılan ülkelerde aşı serotiplerinin azalmasının bir sonucu olarak KPA 7'nin kapsamı dışında kalan serotiplerden başlıca 19A'da göreceli olarak artış bizim çalışmamızda görülmemiştir. Çalışmamızda, aşı dışı serotiplerden serotip 6A daha fazla olmak üzere, serotip 15, 34, 10, 1'de artış görülmüştür. Aşı uygulaması sonrası ülkemizde de dünyanın çeşitli bölgelerinde rapor edildiği gibi 19A serotipine bağlı infeksiyonlarda artış görülmesi uzak bir ihtimal değildir. Bununla birlikte diğer ülkelerdeki sonuçlara benzer şekilde KPA 7 dışı serotipler ile oluşan infeksiyonlarda da önümüzdeki dönemde göreceli bir artış olmasını bekleyebiliriz.Anahtar kelimeler: 7 bileşenli konjuge pnömokok aşısı, Streptococcus pneumoniae, serotip değişimi
Febril nötropenik hastalarda presepsin değerlerinin CRP ve prokalsitonin ile korelasyonu, kültürlerde üremeyi tahmin edebilirliğinin irdelenmesi
Febril nötropeni kanser kemoterapisinin en sık karşılaşılan yan etkisidir ve acil tedavi gerektirir. Tanı konduğunda hızlıca kültürler alınmalı, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi başlanmalıdır. Ancak nötropenik hastalarda ateş etkeni sadece bakteriyel enfeksiyonlar değildir; kemoterapötikler, hastalığın kendisi, viral ve fungal ajanlar da ateş etkeni olabilirler. Çeşitli biyomarkörler bakteriyel enfeksiyonu diğer ateş nedenlerinden ayırabilmek için denenmektedir ve bu sayede gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçilmeye çalışılmaktadır. Presepsin yeni tanımlanan, bakteriyel enfeksiyonlarda kanda seviyesi yükselen bir biyomarkördür. Bu çalışmada kliniğimize febril nötropeni ile başvuran ve antibiyotik tedavisi planlanan hastalarda tedavi öncesi presepsin değerleri çalışılarak CRP ve prokalsitonin ile korelasyonu irdelenmiş, presepsin düzeylerinin kültür sonuçlarını tahmin edebilirliği değerlendirilmiştir. Belirlenen süre içerisinde toplam 24 hasta kliniğimize başvurmuştur, hastalardan bir tanesi 3 atak ile, 3 tanesi 2 febril nötropenik atak ile tekrar çalışmaya dahil edilmiştir. Yapılan çalışmanın sonunda, CRP ve prokalsitonin ile korele olarak yükselmediği saptanan presepsin, sadece hemokültür sonuçlarındaki üremeyi anlamlı olarak tahmin etmiştir.
Adrenalin otoenjektör kullanımında eğiticilerin eğitimi
Hekimlerin çoğu adrenalin otoenjektörü nasıl kullanacağını bilmemektedir. Anafilaksi eğitimlerinin sadece teorik bilgi içermesi bunda rol oynayabilir. Bu çalışmada amacımız, adrenalin otoenjektör kullanımı ile ilgili pratik ve teorik eğitimi entegre ederek, hekimlerin doğru kullanımı üzerine etkisini belirlemektir. Çalışmaya dört ayrı üçüncü basamak hastanede allerji kliniklerinde çalışan hekimler hariç tutularak diğer pediatri asistan ve uzmanları dahil edilmiştir. Hekimlere öncelikle anafilaksi konusundaki mesleki deneyimlerinin ve bilgilerinin değerlendirildiği sekiz sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Bundan sonra hekimlerin adrenalin otoenjektör kullanımları, otoenjektörle birebir aynı olan ancak ilaç içermeyen maketiyle puan verilerek değerlendirilmiştir (doğru uygulama beş puan). Doğru uygulamayı gösteremeyen her hekime maketle uygulama birebir eğitimle öğretilmiştir. Pratik değerlendirmenin ardından hekimlere anafilaksi konusunda teorik eğitim verilmiş ve bu eğitimin sonunda bir kez daha adrenalin otoenjektör pratik uygulaması gösterilmiştir. Altı ay sonra hekimlerin adrenalin otoenjektör kullanımları pratik uygulamayla tekrar değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan 196 hekiminin 151'i eğitim öncesi ve sonrası her iki uygulamaya da katılmıştır. Hekimlerin, eğitim sonrası adrenalin otoenjektörü doğru uygulama oranı eğitim öncesine göre % 23.3'ten % 74.2'ye, ortalama puanı ise 3.49±1.14'ten 4.66±0.65'e anlamlı oranda artmıştır (her biri için p<0.001). Hekimlerin eğitim sonrası ortalama adrenalin otoenjektör pratik uygulama süresi 28.07±6.22 saniyeden 19.62±5.01 saniyeye, uygulama öncesi prospektüs okuma ihtiyacı ise % 91.4'ten % 29.1'e düşmüştür (her biri için p<0.001). Adrenalin otoenjektör pratik uygulamalarında eğitim öncesine göre eğitim sonrasında yapılan hataların oranları anlamlı oranda azalırken, görülme sıklıklarında bir değişiklik saptanmamıştır (her biri için p<0.001). Bu çalışma, adrenalin otoenjektör konusunda entegre teorik ve pratik eğitimin, hekimlerin otoenjektörü doğru uygulama oranlarını artırdığını göstermiştir. Bu eğitime rağmen otoenjektör kullanımıyla ilgili devam eden hataların aynı basamaklarda yoğunlaşması, sorunun kısmen otoenjektör tasarımıyla da ilişkili olabileceğini desteklemektedir.Anahtar kelimeler: Anafilaksi, hekim, adrenalin otoenjektör, eğitim
Pubertal obez çocuklarda vitamin D metabolizması, insülin direnci, TNF-? ve IL-6 düzeyleri
Çocukların sağlıklı beslenmesi fiziksel, kognitif ve psikolojik gelişimleri açısından önem taşımaktadır. Günümüz çocuklarında beslenme bozuklukları nedeniyle birçok sağlık problemi görülmektedir. Bu sorunlardan birisi olan obezitenin sıklığı giderek artmakta ve beraberinde başka sağlık sorunlarını da getirmektedir. Yapılan çalışmalarda obezlerde insülin direnci ve vitamin D eksikliği sık görülmektedir. Vitamin D'nin sadece kalsiyum ve kemik metabolizmasında değil immün sistem ve insülin sekresyonu üzerinde de etkileri gösterilmiştir. Çalışmamız pubertal obez çocuklarda vitamin D'nin insülin direnci, TNF-?, IL-6 düzeyleri ile ilişkisini ve kilo kaybı sonucu bu parametrelerdeki değişiklikleri araştırmak için yapılmıştır.Çalışma Ocak-Haziran 2009 tarihleri arasında yapılmıştır. 84 obez, 28 sağlıklı çocuk çalışmaya alınmıştır. Olguların serum AKŞ, insülin, Ca, P, ALP, 25-OH vitamin D, 1,25(OH)2 vitamin D, PTH, TNF-?, IL-6 seviyeleri çalışılmıştır. Kontrol grubunda 25-OH vitamin D eksikliği % 3,6, yetersizliği % 21,4 bulunmuş iken, insülin direnci (-) grupta 25-OH vitamin D eksikliği % 15,2, yetersizliği % 10,9, insülin direnci (+) grupta ise 25-OH vitamin D eksikliği % 7,9 iken yetersizliği %15,8 olarak saptanmıştır. Sadece obez olgularda saptanan insülin direnci ve vitamin D arasında ilişki bulunmamıştır. Vitamin D eksikliği ile IL-6 düzeyleri arasında ilişki saptanmazken, TNF-? düzeyleri obez grupta daha düşük bulunmuştur. Kilo kaybı ile, vitamin D seviyelerinde yükselme ve insülin direncini gösteren HOMA-IR değerinde düşme, QICKI değerinde ise yükselme saptanmıştır. Ancak vitamin D, insülin direnci ve sitokin seviyeleri arasındaki ilişkiyi araştırmak için daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar kelimeler: Obezite, Vitamin D, TNF-?, IL-6
İdiyopatik trombositopenik purpura tanılı olgularda Paraoksonaz-1 (PON-1) L/M 55 gen polimorfizmi
İdiyopatik trombositopenik purpura (İTP), dolaşımdaki trombositlerin yıkımının artması ile karakterize, kendi kendini sınırlandıran, otoimmun, çocukluk çağının en sık karşılaşılan edinsel trombositopeni nedenidir. İdiyopatik trombositopenik purpura patogenezinde geçirilen viral enfeksiyonlar sonucunda trombositlere karşı oluşan antikorlar sorumlu tutulmaktadır.Oksidatif hasar otoimmun hastalıkların patogenezinde rol oynar. Oksidatif stres ve serbest radikaller İTP'nın patogenezi ve prognozundan sorumlu tutulabilir. Karaciğerde sentezlenen ve bir ester hidrolaz enzimi olan paraoksonaz-1 (PON-1) antioksidan özelliği olan bir enzimdir. İnsan serum PON-1 enziminin iki genetik polimorfizmi bulunmaktadır. Bunlardan biri; 55. pozisyondaki metiyonin (M alleli), lösin (L alleli) ile değişince ortaya çıkan polimorfizmdir.Bu çalışmada antioksidan özelliği olan paraoksonaz-1 L/M 55 gen polimorfizminin İTP'nın etyopatogenezindeki rolü, hastalığın seyri ve tedaviye etkisi araştırıldı.Çalışmaya 51 akut, 15 kronik İTP ve 60 sağlıklı kontrol grubu alındı. Akut İTP, kronik İTP ve kontrol grubunda LL genotipi sıklığı sırasıyla %19.6, %40 ve %26.7 olarak, LM genotipi; %60.8, %46.7 ve %65 olarak, MM genotipi sıklığı ise %19.6, %13.3 ve %8.3 olarak saptandı. Kronik İTP grubunda LL genotipi sıklığı, akut İTP ve kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı yüksek bulundu (p<0.05).Kontrol grubunda MM genotipi sıklığı İTP gruplarına göre düşük bulundu (p<0.05). Kronik İTP grubundaki L allel sıklığı akut İTP grubuna göre istatistiksel anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). Akut İTP grubunda M allel sıklığı kronik İTP grubuna göre istatistiksel anlamlı yüksek bulundu (p<0.05).Sonuç olarak; paraoksonaz-1 L/M 55 gen polimorfizmi İTP'da akut ve kronik formda sağlıklı bireylere göre değişiklik göstermektedir. Bu değişiklik bazı bireyleri hastalığa duyarlı kılabilir. Hastalığın seyrini etkileyebilir ve hatta verilen tedaviye yanıtı değiştirebilir.Anahtar kelimeler: İdiyopatik trombositopenik purpura, paraoksonaz, polimorfizm, metil prednizolon, intravenöz immünglobulin.
Doğumsal siyanotik kalp hastalıklarında ve situs anomalili hastalarda CFC1 geninin R78W polimorfizm sıklığı
ÖZETDOĞUMSAL SİYANOTİK KALP HASTALIKLARINDA VE SİTUS ANOMALİLİHASTALARDA CFC1 GENİNİN R78W POLİMORFİZM SIKLIĞIGİRİŞ VE AMAÇ: Doğuştan gelen çoğu kalp anomalilerin kalp gelişimi sırasındave sol-sağ aks belirleme sürecindeki hatalarla ilgili olduğunun kanıtları bulunmaktadır.Doğumsal kalp anomalilerinin %8'inin genetik bir defektle ilgisi saptanabilir. EGF-CFCgen ailesinden olan CFC1 geni sol sağ aksın gelişiminden sorumlu bir gendir. Ayrıcaheterotaksisi olmayan kompleks kalp hastalığı olan (BAT ve ÇÇSV) bireylerde CFC1 genmutasyonu saptanmıştır. Bu çalışmada kompleks kalp hastalığı olan dekstrotrokardi vesitus inversus totalisli hastalarda CFC1 geninin R78W polimorfizm sıklığının araştırılmasıamaçlanmıştır.YÖNTEM: Klinik değerlendirme, ekokardiografi ve anjiyokardiografi ile kesintanı konulan 0-16 yaş grubu 107 olgu, 0-16 yaş grubu 100 normal çocuk çalışmayaalınmıştır. CFC1 geninin R78W polimorfizmi restriksiyon analizli PCR tekniği iledeğerlendirilmiştir.SONUÇLAR: 107 hasta grubunda, 100 kontrol grubunda CFC1 geninin R78Wpolimorfizm sıklığı çalışılmış, hasta ve kontrol gruplarında bu polimorfizmgösterilememiştir.TARTIŞMA: Bu çalışmada CFC1 geninin R78W polimorfizminin hasta ve kontrolgrubu olarak 207 olguda hiç gösterilememiş olması gen sıklığının toplumda az saptanmasıve kompleks kalp hastalığı olan çocuklarda ise daha çok Afrika kökenli Amerikalılardabulunması, literatür bulgularını desteklemektedir. Daha önce yapılmış araştırmalardasiyanotik ve kompleks kalp hastalıklarında R78W polimorfizminin çok az gösterilmiş veyahiç gösterilememiş olması belki de bu mutasyonun bu hastalık grubu ile doğrudan ilişkiliolmadığını düşündürmektedir. İleride daha geniş hasta grupları ile yapılacak çalışmalarve/veya meta-analizlerle bu ilişki daha açıklık kazanabilecektir.Anahtar kelimeler: CFC1 gen, heterotaksi, criptik56
Acil servise karın ağrısı şikayetiyle başvuran çocuklarda prospektif değerlendirme
Amaç: Çocukluk döneminde karın ağrısı, acil servis ve poliklinik başvurularında en sık karşılaşılan şikayetlerden biridir. Bu çalışmanın amacı, hastanemiz acil servisine karın ağrısı şikayetiyle başvuran çocukların karın ağrısının nedenlerini, eşlik eden semptomları, öykü ve fizik muayene bulguları ile tanı koyma sürecinde kullanılan diğer tetkiklerin etkinliği değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif olup 1 Nisan 2024/1 Ocak 2025 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk hastanesi acil servisine karın ağrısı şikayetiyle başvuran 6-17 yaş arası dahil edilme kriterlerini karşılayan 100 hasta dahil edildi. Hastaların ayrıntılı anamnezleri, fizik muayene bulguları ve laboratuvar incelemeleri yapıldı. Alınan onam formunda hastalarla ilgili istenen veriler de toplandı (Ek-2). Karın ağrısı üç günden kısa sürenler akut karın ağrısı olarak değerlendirildi. Fonksiyonel karın ağrısı kabul edilen hastalar Roma IV kriterlerine göre sınıflandırıldı. Bulgular: İncelediğimiz 100 hastanın %47'si kız çocuğuydu. Ortalama yaş 10,9±3,38 yıl olarak hesaplandı. En sık görülen ek şikayetler bulantı (%65) ve kusma (%56) olarak saptandı. Hastaların %26'sında defans saptanmıştır. Bir günden kısa süreli ağrısı olan hasta sayısı 48 (%48) olarak tespit edilmişti. Hastaların %38'ine çocuk cerrahisi konsültasyonu istenmiş olup bunlardan sadece 18 tanesine cerrahi girişim yapılacak tanı konulmuştur. Hastalara en sık konulan tanı %29,3 ile akut gastroenterit iken, bunu sırasıyla %15,2 ile akut apandisit ve %13,1 ile fonksiyonel karın ağrısı izlemiştir. Yatırılarak tedavi edilen hastalarda bulantı ve sağ alt kadran ağrısı (p<0,05) daha yüksek saptandı. Yatırılarak tedavi edilen hastalarda vücut ısısı, kreatinin ve CRP seviyeleri anlamlı olarak daha yüksek saptandı. (p<0,05). Sonuç: Çocuk acil servis başvurularında karın ağrısının yaygın bir semptom olduğunu ve çoğu vakada cerrahi müdahaleye gerek olmadığını göstermektedir. Hastaların çoğunda tanı, klinik değerlendirme, anamnez ve fizik muayene ile rahatlıkla konulabilmiştir. Anahtar kelimeler: Karın ağrısı, çocuk hasta, acil servis, etiyoloji
COVID-19 hastalığı ile ilişkili pandemi döneminde çocuk acil birimine başvuran hastalarda modifiye pediatrik erken uyarı skoru ve modifiye pediatrik yatış risk skorlaması II'nin etkinliği
Amaç: Çocuk acil birimine başvuran hastaların klinik gidişatını ve kritik çocuk hastayı belirleyebilmek için vital bulgular ve fizyolojik parametrelerin kullanıldığı değerlendirme araçları geliştirilmiştir. Bu çalışma ile COVID-19 pandemi döneminde acil servise başvuran hastalarda Modifiye Pediatrik Erken Uyarı Skoru (MPEUS) ve Modifiye Pediatrik Yatış Riski Skorlaması II (MPRISA II)'nin etkinliğinin değerlendirilmesi ve bu ölçeklendirmelere bağlı olarak erken dönemde kritik çocukların belirlenerek Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi (ÇYBÜ) ile diğer yataklı birimlere yatırılacak hastaların saptanabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 1 Şubat 2021 ile 31 Temmuz 2021 aralığında Karadeniz Teknik Üniversitesi Hastanesi Çocuk Acil Birimine başvuran 28 gün-18 yaş arasındaki çocuklar alındı. Acil Gözlem Birimi (AGB)'ne alınan hastalar taburculuklarına kadar, servise yatan hastalar ise ilk 24 saat içinde MPEUS ile değerlendirildi. Eğer hasta ÇYBÜ'ye yatırılmış ise skorlamaya devam edilmedi. MPRISA II ise hastalara sadece ilk başvuru anında yapıldı. Bulgular: Toplamda 935 hasta çalışmaya dahil edildi, bu hastaların %65'i AGB'de takip edilirken, %33'ünün pediatri veya diğer servislere, %1,8 hastanın ise ÇYBÜ'ne yatırıldı. Başlangıç MPEUS, 3'ün üzerinde iken MPEUS'un, hastane yatışını öngörmede duyarlılığı %17,80 ve seçiciliği %92 idi (p=0,003). MPRISA II değeri 4'ün üzerinde iken MPRISA II'nin hastaneye yatışı öngörmede duyarlılığı %76,90 ve seçiciliği %45,80 olarak saptandı (p<0,001). Ayrıca, başlangıç MPEUS 3'ün üzerinde ise MPEUS'un ÇYBÜ'ye yatışı öngörmede duyarlılığı %76,50 ve seçiciliği %89,80 idi (p<0,001). MPRISA II değeri 4'ün üzerinde iken ise MPRISA II'nin ÇYBÜ'ye yatışı öngörmede duyarlılığı %93,75 ve seçiciliği %38,45 olarak bulundu (p=0,004). Sonuç: Başlangıçtaki MPEUS'un 3 ve MPRISA II'nin 4'ün üzerindeki değerleri ÇYBÜ'ye yatışı, dolayısıyla bu ölçeklendirmelerin kritik çocuk hastayı kayda değer bir performans ile öngörebildiği, en azından yol gösterici oldukları anlaşılmaktadır ve bu sonuç pandemi dönemi öncesindeki diğer çalışmalar ile uyumludur. Bu nedenle bu değerlendirme araçlarının da COVID-19 pandemi döneminde kullanılabileceği ve belki diğer pandemi dönemlerinde de kritik çocuk hastayı tanımada umut vaat eden birer araç olabileceği düşünülebilir.
Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde preterm ve term bebeklerde genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz salgılayan gram negatif mikroorganizma enfeksiyonları
ÖZET Dr. Özgür ÖZÇEREZCİ. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde preterm ve term bebeklerde genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz salgılayan Gram negatif mikroorganizma enfeksiyonları AMAÇ; Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde preterm ve term yenidoğanlarda GSBL (+) mikroorganizmaların neden olduğu enfeksiyonların sıklığı, enfeksiyon lokalizasyonlarının belirlenmesi, gebelik haftası ve doğum ağırlığı ile ilişkisinin belirlenmesi, mortalite oranının ve üreyen mikroorganizmaların antibiyotik duyarlılık paternlerinin saptanmasıdır. GEREÇ YÖNTEM: Çalışmaya Haziran 2005-Haziran 2013 tarihleri arasında Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatan 75 yenidoğan dahil edildi. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde en az iki gün takip edilmiş olması ve kültürde GSBL (+) mikroorganizma üremiş olması çalışmaya alınma kriterleri olarak belirlendi. BULGULAR: Bakteriyemi (%33,0), idrar yolu enfeksiyonu (%32,2) ve pnömoni (%27,8) en sık saptanan ilk üç enfeksiyon idi. K. pneumoniae, E. coli, K. oxytoca'nın cinsiyete göre dağılımında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Kültürde gerçekleşen üremenin %93,ü (n=107) doğumu takiben ilk 7 günden sonra idi. Amoksisilin-klavulonat, ampisilin ve ampisilin-sulbaktam antibiyotiklerine duyarlılığı bakılan bakterilerin tamamının bu antibiyotiklere karşı "dirençli", karbapenem grubu antibiyotiklere karşı ise tamamının "duyarlı" olduğu tespit edildi. GSBL (+) bakteri enfeksiyonundan önce antibiyotik kullanımı hastaların %76'sında (n=57) vardı. GSBL (+) bakteri enfeksiyonundan önce hastaların % 56' sında (n=32) en az iki antibiyotik kullanılmış olduğu saptandı. Eşlik eden hastalık ve kateter kullanılması ile klinik sonuç arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p = 0,001 ve 0,009). 2010 yılı ve öncesinde en sık izole edilen GSBL (+) bakteri K. pneumoniae iken, 2010 yılından sonra E. coli'nin en sık etken olarak karşımıza çıktığı saptandı. Sonuç olarak; Geniş spektrumlu antibiyotiklerin dikkatli kullanılmaması nedeni ile tedavisi pahalı ve güç hastane enfeksiyonlarına neden olan GSBL (+) bakteri enfeksiyonlarının sıklığı artmaktadır. Bu enfeksiyonlarda risk faktörlerinin saptanması için geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç vardır. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünite'sinde GSBL (+) microorganizmalar ile enfekte hastalar izole edilmeli ve ayrıntılı sürveyans çalışmaları yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: GSBL, yenidoğan, risk faktörleri, antibiyogram
Hasta çocuk ve ergenlerin semptomlarının bakım verenler ve hekimler tarafından nasıl algılandığının değerlendirilmesi
Kronik, yaşamı tehdit eden veya sınırlayan hastalığı olan hastalarda iyi semptom kontrolünün yaşam kalitesini arttırdığı bilinmektedir. İyi semptom kontrolü için anahtar basamak semptomların doğru tanımlanmasıdır. Bu çalışma, refakatçiler ve doktorların 10 – 18 yaş hastaların semptomları hakkındaki farkındalıklarını değerlendiren kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmaya Aralık 2014 – Mayıs 2015 tarihlerinde Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesinde yatırılarak en az yedi gün izlenen, 10 – 18 yaş arası çocuk hasta, refakatçileri ve hastayı takip eden kıdemsiz ve kıdemli ikişer pediatri asistanı alınmıştır. Veriler demografik ve medikal veri toplama formlarının, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği'nin (10-18) ve ebeveynler/doktorlar için MSDÖ'nün uyarlanmış halinin hastalar, refakatçileri ve doktorlarla yüz yüze görüşülerek doldurulmasıyla toplanmıştır. Kriterlere uyan 121 hasta-refakatçi çiftinden 17'si çalışmaya katılmamış, çalışmaya toplam 104 hasta – refakatçileri – kıdemsiz ve kıdemli hekimleri dörtlüsü alınmıştır. Hastaların en sık bildirdikleri semptomlar sinirlilik, ağrı, halsizlik, üzgün hissetme ve bulantıdır. Kızların bildirdiği semptom yükü erkeklerden fazladır. Refakatçiler hastalardan yüksek, doktorlarsa hastalardan düşük puanlar bildirmişlerdir. Hastalar refakatçilerle tüm alt ölçeklerde ve semptomlarda korelasyon göstermişlerdir. Kıdemsiz hekimlerin hastalar ve refakatçileriyle gösterdiği korelasyon ilişkisi, kıdemli hekimlerle yapılan analizde saptanamamıştır. Kıdemli ve kıdemsiz hekimlerin verdikleri MSDÖ alt ölçek puanları benzerdir. 104 hastanın 32'sini oluşturan kanserli hastalar en sık sinirlilik, iştahsızlık, halsizlik, ağrı, bulantı ve üzgün hissetme semptomlarını bildirmiş olup ağrı, en yüksek puan verilen ilk beş semptom arasında değildir. Hastaların semptom puanları, iki hasta grubunda farklılık göstermezken kıdemsiz hekimler kanserli hastalarda daha düşük puanlar bildirmişlerdir. Çalışmamız, pediatri asistanlarının semptom algılarının yetersiz olduğu saptayarak, bu durumun sebeplerini inceleyen kapsamlı araştırmalara ve sorunun çözümüne yönelik programlara duyulan ihtiyacı göstermiştir.
Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda indüksiyon tedavisi sırasında Protein Z düzeylerinin araştırılması
Amaç: Çocukluk çağının en sık görülen maliyn hastalığı olan akut lenfoblastik lösemide (ALL) indüksiyon tedavisinde steroid ve L-asparajinaz'ın (ASP) birlikte kullanımı ile hastalarda tromboz ve kanamaya eğilimin arttığı iyi bilinmektedir. ALL'li olgularda steroid ve ASP kullanımının protein S, protein C ve antitrombin gibi koagulasyonda rol oynayan proteinlerin düzeylerini nasıl etkilediği bir çok çalışmada araştırılmışsa da, bu olgularda yine bir koagulasyon kaskad proteini olan protein Z (PZ) düzeylerinin nasıl etkilendiği henüz hiçbir çalışmada araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı ALL'li pediatrik olgularda indüksiyon tedavisi sırasında PZ düzeylerini saptamak, steroid ve ASP tedavisi ile plazma PZ düzeyi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.Gereçler ve yöntem: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı ve Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Çocuk Hematoloji-Onkoloji Kliniği tarafından takip ve tedavisi yapılmakta olan ALL'li çocuklar dahil edildi. Çalışma grubuna yeni ALL tanısı almış ve ALL BFM-1995 protokolü indüksiyon tedavisi alacak olan 24 çocuk alındı. Ek kronik hastalığı, karaciğer, böbrek yetmezliği, dissemine intravasküler koagulasyonu, malnütrisyonu olan ve tedavi sırasında taze donmuş plazma alan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Kontrol grubu olarak çocuk polikliniğine muayene için başvuran, tetkik için kan örneği alınan, akut ya da kronik sistemik hastalığı, ilaç kullanımı olmayan ve ailesinde hematolojik hastalık öyküsü bulunmayan, çalışma grubu ile yaş ve cinsiyet açısından uyumlu 39 çocuk alındı. Çalışma grubundan ALL BFM-1995 kemoterapi protokolü tedavi şemasına göre tedavi başlangıcında hiç kemoterapi uygulanmadan (PZ0) ve steroid uygulaması ile birlikte ASP tedavisinin verildiği 12. gün (PZ1), 15. gün (PZ2), 18. gün (PZ3) ve 21. gün (PZ4) tedavi öncesinde, kontrol grubu çocuklardan ise bir kez 3 cc periferik kan sitratlı tüplere alınarak santrifüj edildi ve plazma örnekleri -70ºC'de saklandı. PZ düzeyleri enzim immunoassay (ELİSA) yöntemi ile ölçüldü. Tüm hastaların karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri, koagulasyon testleri ve aldığı kan ürünleri not edildi. İndüksiyon tedavisinin ilk 21 günü boyunca ateş yüksekliği sırasında fokal odağı veya C-reaktif protein yüksekliği veya kültür pozitifliği olan hastalar enfeksiyonu olan hastalar olarak kabul edildi. İstatistiksel veriler SPSS 15.0 programı ile değerlendirildi. Ki-kare, Mann-Whitney U, Wilcoxon testleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılığı yansıtan değer olarak p<0.05 seçildi.Bulgular: Çalışma ve kontrol grubundaki çocukların ortanca yaşı sırayla 5,8 yaş (17-170 ay) ve 5,4 yaş (22-222 ay) idi. Çalışma grubunda 12 (%50) kız, 12 (%50) erkek, kontrol grubunda 19 (%48,7) kız, 20 (%51,3) erkek çocuk vardı. Çalışma ve kontrol gruplarının yaş ve cinsiyet dağılımı açısından benzer özelliklere sahip olduğu görüldü. Ortalama PZ0 düzeyi çalışma grubunda 1,628±0,485 ?g/ml (minumum 0,976 ?g/ml, maksimum 2,909 ?g/ml), kontrol grubu PZ düzeyleri ortalaması ise 1,672±0,662 ?g/ml (minumum 0,705 ?g/ml, maksimum 3,40 ?g/ml) saptandı. Çalışma grubu PZ0 dönemi ve kontrol grubu PZ düzeyleri ortalaması arasında istatistiksel fark gözlenmedi. İndüksiyon tedavisinin ilk 21 günü boyunca trombosit alan 13 olgu ve almayan 11 olgu ve enfeksiyonu olan beş ve olmayan 19 olgunun PZ düzeyleri karşılaştırıldığında anlamlı bir fark saptanmadı. Çalışma grubunda PZ0 ve sadece steroid tedavisi verilen PZ1 döneminde alınan kanda PZ düzeylerinde istatistiksel anlamlı olmayan hafif bir artış olduğu dikkati çekti. PZ0-PZ4, PZ1-PZ2, PZ1-PZ3, PZ1-PZ4 ve PZ3-PZ4 dönemlerindeki PZ düzeylerinde istatistiksel anlamlı düşüş olduğu gözlendi. Tedavi boyunca PZ düzeyleri düşük olanlar dahil hiçbir hastada kanama ve semptomatik tromboz komplikasyonu izlenmedi. Birisi rutin yapılan ekokardiyografide sağ atriyal trombüs ve diğeri batın ultrasonografisinde sol renal infarkt olmak üzere iki hastada asemptomatik tromboz saptandı.Sonuç: ALL indüksiyon tedavisi başlangıcında, tanı sırasında PZ değerleri kontrol grubu ile benzerdi. PZ düzeylerinde yalnız steroid tedavisi ile istatistiksel anlamlı olmamakla birlikte hafif bir yükselme saptanırken, steroid ve ASP kullanımı ile indüksiyon tedavisinin ilerleyen dönemlerinde istatistiksel anlamlı düşüş görüldü. Ancak PZ düzeylerinde düşüklüğe rağmen hastalarda semptomatik tromboz ya da kanama komplikasyonu gelişmedi.Anahtar kelimeler: Akut lenfoblastik lösemi, kanama, L-asparajinaz, protein Z, steroid, tromboz
Obez ve fazla tartılı nonalkolik karaciğer yağlanması olan çocuklarda adiponektin ve adiponektin reseptörleri
Obezite ve yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) ülkemizin sıklığı giderek artan önemli sağlık sorunlarından biridir. Obezite, insülin direnci ve NAYKH patogenezinde adiponektin ve adiponektin reseptörlerinin rolünü anlamaya yönelik çalışmalar yayınlanmıştır. Solübl adiponektin reseptör düzeyinin durumunu açıklayan çalışma bulunmamaktadır. Bu araştırma, NAYKH olan çocuklarda adiponektin ve adiponektin reseptörlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Hastanemiz çocuk sağlığı polikliniğine başvuran batın ultrasonografisinde karaciğer yağlanması saptanan çocuklar, boy ve kilo ölçümleri ile insülin direnci, lipit profili ve karaciğer enzimleri açısından yeniden değerlendirildi. Bu çocuklar, obez olup olmamalarına ve karaciğer enzimlerine göre gruplara ayrıştırıldı. Karaciğer enzim düzeyleri yüksek olanlar steatohepatit (NASH) olarak değerlendirildi. Çalışmamızda toplam 51 hastanın ultrasonografisinde yağlanma saptandı. Kontrol grubu olarak, sağlıklı, yağlanması olmayan 10 obez çocuk ile sağlıklı yağlanması olmayan fazla kilolu 10 çocuk alındı. Yaş ve antropometrik ölçümler açısından hasta grup ile kontrol grubu arasında anlamlı fark yoktu. Hem basit yağlanması (15/25) hem steatohepatiti (5/6) olan hastalara bakıldığında çoğunda insülin direnci pozitif bulundu. Daha önceki bilgiler ışığında insülin direnci yağlanma patogenezinde en önemli basamaktır. Yağlanması olan hastalar ile kontrol grubu adiponektin düzeyi için karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Ancak her iki grupta da normal değerin altında bulundu. Gruplar arasında fark olmamasının nedeni adiponektinin henüz karaciğer yağlanmasının çok erken evresinde, hatta yağlanma olmadan kilo alımının başladığı evrede düşmeye başlamasıdır. Kontrol grubu olarak aldığımız hastalarda her ne kadar ultrasonografide yağlanması saptanmasa da obez ve aşırı kilolu olduklarından doku düzeyinde yağlanma başlamış olabilir. Adiponektin reseptör 2, özellikle karaciğerde eksprese edilen ve yağlanmada önemli olan bir moleküldür. Obez olup karaciğer yağlanması olmayan olgular ile obez karaciğer yağlanması olan olguların adipoR2 düzeyleri karşılaştırıldığında yağlanması olan grupta anlamlı yüksek bulundu (p<0,001). Yağlanmanın erken evrelerinde adipoR2, azalan adiponektin düzeyini kompanse etmek üzere artmaktadır. Literatür eşliğinde değerlendirildiğinde karaciğer infiltrasyonu ve fibrozis gelişen erişkin çalışmalarında, doku adiponektin reseptör 2 düzeyi normalden az saptanmıştır. Öyleyse adipoR2 yağlanmanın erken evresinde azalan adiponektini kompanse etmek için artarken, ileri evrelerde fibrozis ile duyarsızlaşma gelişir ve adiponektin ile beraber adipoR2 düzeyi de azalır. Sonuç olarak; çocuklarda adiponektin reseptör 2 düzeyinin karaciğer yağlanmasında inflamasyon ve fibrozise gidişi belirlemede, biyopsiye alternatif, noninvaziv bir parametre olarak kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Gelecekte NAYKH tedavi seçeneklerinden biri adiponektin düzeylerini veya adiponektin reseptör 2 aracılığıyla duyarlılığını arttırmak olacaktır.
Transfüzyon reaksiyonlarında sitokinlerin rolü
Yeni tanı almış tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanlarda oksidatif stres belirteci olarak thiol/disülfid homeostazının ve neurogenin 3 düzeylerinin değerlendirilmesi
AMAÇ: Thiol/disülfid homeostazı, antioksidan savunma, sinyal iletimi, detoksifikasyon, apoptoz ve proteinlerin kimyasal yapılarının stabilizasyonu gibi organizma için gerekli olan birçok fizyolojik sürecin korunmasında önemli bir rol oynar. Anormal thiol/disülfid denge düzeyleri (dengenin disülfid yönüne kayması) diyabetes mellitus, kardiyovasküler hastalıklar, kronik böbrek yetmezliği gibi çeşitli hastalıkların patogenezinde yer almaktadır. Neurogenin 3 (ngn 3), pankreasta nöroektodermdeki nöral prekürsör hücrelerin belirlenmesinde rol oynayan pro-endokrin faktördür. Ayrıca endokrin hücre hasara uğradığında, yeniden programlanan ekzokrin hücreler tarafından geçici olarak salınır. Biz bu çalışmada; Yeni tanı alan T1DM'de otoimmünite ve dinamik thiol/disülfid, neurogenin 3 durumu arasındaki ilişkiyi belirlemeyi, tedavi ile thiol/disülfid homeostazının ve neurogenin 3 düzeyinin değerlendirilmesini ve yeni tanı T1DM'li çocuklarda beta hücre hasarına bağlı neurogenin 3 düzeyindeki değişikliği saptamayı amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya T.C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na 1.2.2019 ile 1.2.2020 tarihleri arasında başvurarak yeni tanı alan tip 1 diyabetli toplam 30 (18 erkek, 12 kız) çocuk ile, herhangi bir hastalığı olmayan sağlıklı gönüllü 30 (18 erkek, 12 kız) çocuk dahil edildi. Hastaların; yaş, cinsiyet, vücut ağırlığı, vücut ağırlığı SDS, boy, boy SDS, vücut kitle endeksi, VKI SDS, glukoz, üre ve kreatinin, total kolesterol, trigliserid, LDL, HDL, HbA1c, anti insülin antikor, glutamik asit dekarboksilaz antikoru, insülin, c-peptit, ngn 3 ve Erel ve ark. tarafından öne sürülen, tamamen otomatik bir metod ile ölçülen dinamik thiol/disülfid homeostazını gösteren plazma native thiol, total thiol ve disülfid seviyeleri gibi laboratuvar ve klinik bulguları kaydedildi. Hasta grubunun altıncı ay kontrolde tekrar laboratuvar tetkiklerine bakıldı. İstatistiksel analizler SPSS paket programı ile yapılmış olup, analizlerde ki Kare testi, Student T testi, Mann Whitney U testi, Wilcoxon testi, Pearson testi, Spearman testi, Friedman testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p˂0,05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: Yeni tanı alan Tip 1 diyabetes mellituslu hastalar ile sağlıklı grup karşılaştırıldığında; total thiol (p=0,038), native thiol (p=0,052), disülfid (p=0,189), disülfid/native thiol (p=0,231), disülfid/total thiol (p=0,556) değerleri daha yüksek bulunmasına rağmen native/total thiol (p=0,685) ve neurogenin 3 (p=0,941) değerleri daha düşük bulunmuştur. Altıncı ay kontrolde total thiol (p=0,183), native thiol (p=0,075), disülfid (p=0,350), disülfid/native thiol (p=0,300) ve disülfid/total thiol (p=0,994) değerlerini başvuruya göre daha düşük saptadık. Native thiol ile anti insülin antikor arasında negatif korelasyon saptarken (p=0,041, r=-0,375), ngn 3 ile total kolesterol ve LDL arasında pozitif korelasyon saptadık (p=0,040, r=0,377; p=0,003, r=0,521). SONUÇ: Çalışmamızda Tip 1 diyabetes mellituslu çocuklarda kontrol grubuna göre disülfid ve thiol düzeylerinde artış saptanmıştır. Altıncı ay kontrolde disülfid ve thiol parametrelerinde azalma gözlenmiştir. Ngn 3 seviyesini de tanı anında sağlıklı çocuklara göre düşük saptadık ve altıncı ay kontrolde de başvuruya göre ngn 3'ün azaldığını saptadık. Sonuç olarak; bizim çalışmamız, Erel ve Neşelioğlu tarafından geliştirilen bu yeni metod ile yeni tanı alan tip 1 diyabetli çocuklarda thiol ve disülfid seviyeleri arasında önemli bir ilişki olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Tip 1 diyabetes mellitus, thiol/disülfid homeostazı, neurogenin 3, oksidatif stres
Malnütrisyonlu çocuklarda silik nörolojik belirteçlerin araştırılması
AMAÇ: Malnütrisyon; besin ve enerjinin yetersiz ve dengesiz alınması sonucu ortaya çıkan klinik tablodur. Silik nörolojik bulgular kaynağı belirlenebilen nörolojik bir bozukluğun olmadığı durumlarda muayenede saptanan normal dışı motor ya da duyusal bulgulardır. Çalışmamızda; malnütrisyonlu çocuklarda, malnütrisyonun derecesi ile silik nörolojik bulgular arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 01.01.2020-01.04.2020 tarihleri arasında Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Kliniğimize başvuran 8-17 yaş arası 57 malnütrisyonlu ve 59 sağlıklı olgu alındı. Tüm olgular için sosyodemografik bilgiler, antropometrik ölçümler, nörolojik muayene bilgilerinden oluşan olgu rapor formları dolduruldu. Her bir katılımcıya Buchanan&Heinrichs tarafından geliştirilen 'Nörolojik Değerlendirme Ölçeği' uygulandı. BULGULAR: Malnütrisyonlu olgularda, kötü sosyoekonomik düzey, anne-baba eğitim düzeyinin düşüklüğü, düşük doğum ağırlığı, kalabalık ailede yaşam, yetersiz anne sütü alımı, sağlıklı olgulara göre anlamlı yüksek saptandı (sırasıyla p=0,005, p=0,003, p=0,023, p=0,003, p=0,024, p=0,017). Malnütrisyonlu olgularda silik nörolojik bulguların daha fazla olduğu görüldü (p<0.001). Nörolojik etkilenmeye sebep olacak kilo Z skoru kesim noktası ≤-1,255 SDS (p<0,001) iken artan risk 116,66 kat; boy Z skoru kesim noktası ≤-1,010 -SDS (p<0,001) iken artan risk 64,8 kat; vücut kitle indeksi Z skoru kesim noktası ≤-1 SDS (p<0,001) iken artan risk 62,66 kat olduğu görüldü. Sağlıklı grup ile malnütrisyon grubunu birbirinden ayıran en iyi toplam 'Nörolojik Değerlendirme Ölçeği' puanı kesim noktası ise ≥7,5 olarak saptandı. SONUÇ: Çalışmamız malnütrisyonun silik nörolojik bulguların ortaya çıkma riskini artırdığını, olumsuz yönde nörolojik etkilenmeye sebep olduğunu ve bu duruma düşük sosyoekonomik düzeyin dolaylı olarak katkı sağladığını göstermektedir. Bu nedenle sağlık politikalarının malnütrisyon gelişimini engelleyecek yönde geliştirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Malnütrisyon, silik nörolojik bulgular, çocuk