3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metin altı sorularının Bloom Taksonomisi'ndeki bilişsel düzeyler açısından incelenmesi
Bu çalışmada yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Yeni HİTİT Yabacılar İçin Türkçe 1, 2 ve 3 Kitaplarında yer alan metin altı sorularının, Bloom Taksonomisi' nin alt bilişsel düzeyleri ile üst bilişsel düzeylerine göre dağılımları hakkında bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Bu çerçevede Yeni HİTİT Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı 1, 2, 3 ile Çalışma Kitabı 1, 2, 3 içerisinde yer alan metinler ve bu metinlere bağlı olarak oluşturulan sorular, söz konusu bilişsel düzeylere göre sınıflandırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Elde edilen bulgularda Yeni HİTİT Ders ve Çalışma Kitaplarında yer alan metin altı soruların büyük çoğunluğunun bilgi basamağında yer aldığı; yaratıcılık basamağında ise oldukça az sayıda soruya yer verildiği görülmüştür. Çalışmanın Türkçenin yabancılara öğretiminde kullanılan kitaplarda yer alan soruların alt bilişsel düzeylere ve üst bilişsel düzeylere göre düzenlenmesi açısından alana katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimler: Dil öğretimi, Yabancılara Türkçe Öğretimi, metin altı sorusu, bilişsel öğrenme düzeyleri, Bloom Taksonomisi.
Ahmet Rasim' in Yeni Usul Muhtasar Sarf-ı Türkî eseri (1907) ile ilköğretim ikinci kademe yeni Türkçe ders programının (2006) karşılaştırılması üzerine bir çalışma
Dil bilgisi dili biçim, yapı, sözcük türleri, söz dizimi, ses bilgisi gibi kurallar çerçevesinde inceleyen bilim dalıdır. Dil bilgisi öğretiminin amacı ise dili kurallar yığını halinde ezberletmekten öte okuma, yazma, konuşma ve dinleme gibi dil becerilerini kazandırmaktır. Bu noktada ağırlıklı olarak Tanzimat Döneminden günümüze kadar birçok Türkçe dil bilgisi kitabı hazırlanmış ve öğretimde kullanılmıştır. Ahmet Rasim'in özet niteliği taşıyan dil bilgisi kitabı da bunlardan bir tanesidir. Bu çalışmada öncelikle Ahmet Rasim'in Yeni Usul Muhtasar Sarf-ı Türki adlı ders kitabının Osmanlı Türkçesinden Latin harflerine çevirisi yapılmıştır. Kitap altmış sekiz sayfadan oluşmaktadır. Kitaptaki konular sırasıyla: isim, mübhemat, ism-i işaret, sıfat, zamir, mastar, fiil ve edattır. Yeni Usul Muhtasar Sarf-ı Türkî kitabı ile ikinci kademe İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı'ındaki dil bilgisi öğretimi karşılaştırılmıştır. Bu amaca ulaşmak için kitabın program açısından benzerlikler ve farklılıklarına bakılmıştır. Aynı zamanda amaç, içerik, öğretim yöntem ve teknikleri açısından da değerlendirmeler yapılandırmacı yaklaşım göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Programda ve kitapta ele alınan konular tablolar üzerinde karşılaştırmalı olarak hazırlanmıştır. İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı yapılandırmacı yaklaşım temel alınarak hazırlanmıştır. Yapılandırmacı yaklaşıma göre bilgi öğrenciye doğrudan verilmez; aksine öğrenci bilgiyi sezerek ve keşfederek kendisi bulur. Aynı zamanda bu yaklaşıma göre öğrencinin gelişimsel düzeyi de göz önüne alındığı için konular kolaydan zora, basitten karmaşığa şeklinde bir sistemle işlenmektedir. Ahmet Rasim'in Yeni Usul Muhtasar Sarf-ı Türkî kitabı ise yapılandırmacı yaklaşım göz önünde bulundurularak hazırlanmamıştır. Bu çalışmada öğretim yöntem ve teknikleri açısından da değerlendirmeler yapılmıştır. Kitaba bu açıdan da bakılmıştır.
Ortaokul Türkçe ders kitaplarında sözcük öğretiminin yaratıcı dil öğretimi açısından değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı 2013-2014 Eğitim-Öğretim yılında okutulan ortaokul MEB Türkçe dersi çalışma kitaplarında yer alan etkinliklerin sözcük öğretimi ve yaratıcı dil kullanımı açısından etkililiğini irdelemektir. Çalışma nitel bir çalışma olup ilgili veriler elde edilirken doküman analizi yapılmıştır (Çalışmada durum belirlemesi yapılacağından, evren ve örneklem seçimine gidilmemiştir). Bu çalışmanın kavramsal çerçevesi çizilirken öncelikle dil, ana dili, yaratıcı dil kavramları üzerinde durulmuş, sözcük öğretimi ve anlam bilim ilişkisi, söz dağarcığı ve söz figürleri konusuna değinilmiş, etkili bir sözcük öğretimi için yapılması gerekenler üzerinde durulmuş, Türkçe öğretiminde ve sözcük öğretiminde kullanılan yöntem ve tekniklere değinilmiş, Türkçe öğretiminde sözcük öğretiminin yeri ve önemi yaratıcı dil öğretimi açısından irdelenmiş, sözcük öğretimi-metin ilişkisine değinilmiş, daha sonra ders kitaplarının Türkçe öğretimindeki ve sözcük öğretimindeki yerinden bahsedilmiştir. Sonraki aşamada Türkçe dersi Öğrenci Çalışma kitaplarındaki etkinliklerin temel anlamlı sözcük öğretimi ve yaratıcı dil kullanımı açısından bir incelenmesi yapılmıştır. Bu inceleme sırasında ölçüt olarak Türkçe Öğretim Programı'ndan hareketle hazırlanan Türkçe öğretmen kılavuz kitaplarındaki açıklamalardan yararlanılmıştır. Bulgular incelendiğinde, söz figürü etkinliklerinin sayısının temel anlamlı sözcük öğretimi etkinliklerine oranının fazla olduğu görülmüştür. Bu sonucun yaratıcı dil kullanımını geliştirme açısından yalnızca niceliksel olarak yeterli olduğu düşünülmektedir. Öte yandan, söz figürü etkinliklerinde çeşitlilik olmadığı, bunların daha çok deyim, atasözü ve mecazlı söyleyişleri kapsayan etkinlikler olduğu gözlendiği için yaratıcı dili geliştirir nitelikte bir yeterliliğinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak; öğretmen kılavuz kitaplarında sözcük öğretimiyle ilgili olarak yer alan açıklama ve yönergelerin öğrenci çalışma kitaplarında tam olarak uygulanamadığı, ortaokul Türkçe dersi öğrenci çalışma kitaplarındaki temel anlamlı sözcük öğretimi etkinliklerinin de mekanik, tekrarcı ve durağan olduğu gözlemlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER Yaratıcı Dil, Sözcük Öğretimi, Söz Figürü, Türkçe Öğretimi