1,796
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Bazı tiyofen türevlerinin konformasyonları ve titreşim spektrumları üzerine çözücü ve halojen etkisinin incelenmesi
Bu çalışmada ele alınacak olan, tiyofen-2-karbaldehit molekülünün ve halojen değişkenli türev moleküllerinin konformasyonları ve titreşim spektrumları üzerine, halojen (F, Cl ve Br) ve çözücü (polar ve apolar) etkisi deneysel ve teorik olarak incelenecektir. Çalışmada kullanılacak olan bu molekülün ve halojen değişkenli 9 türevinin, FT-IR ve Raman spektrumları deneysel olarak kaydedilecektir. Moleküllerin konformasyon durumları da göz önüne alınarak, yoğunluk fonksiyon teorisi (DFT) metoduna ait B3LYP yöntemi ile teorik hesaplamaları gerçekleştirilecektir. Teorik hesaplamalar sonucunda moleküllerin, titreşim işaretlemeleri ve bunlara karşılık gelen normal mod frekansları, optimize edilmiş geometrik parametreleri (bağ uzunlukları, bağ ve dihedral açıları) ve titreşim spektrumları, titreşim işaretlemelerine ait potansiyel enerji dağılımları (PED), konformasyon dengeleri, bazı termodinamik fonksiyonları, işgal edilmiş en yüksek ve işgal edilmemiş en düşük moleküler orbitalleri (HOMO ve LUMO) incelenecektir. Daha sonra, bu çalışmada kullanılacak molekülün ve türev moleküllerinin, polar ve apolar çözücülerde spektrumları alınıp, yine konformasyon durumları da hesaba katılarak çözücü etkisi teorik olarak incelenecektir.
Balıkesir sarımsaklı taşının radyasyon zırhlama özelliklerinin incelenmesi ve radyoaktivite düzeylerinin belirlenmesi
Bu tez çalışmasında, yapı malzemesi olarak kullanılan iki farklı bölgenin doğal taşı olan Balıkesir Sarımsaklı Taşı ve Ahlat Taşı'nın doğal radyoaktivite düzeyleri ile radyasyon zırhlama potansiyelleri araştırılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, Badavut bölgesinden temin edilen Sarımsaklı Taşı'nın bulunduğu alanın doğal radyoaktivite düzeyleri, yüksek saflıkta germanyum (HPGe) dedektörü kullanılarak gama spektroskopisi yöntemiyle belirlenmiştir ve elde edilen veriler doğrultusunda bölgenin radyoaktivite haritası oluşturulmuştur. Devamında ise hem Sarımsaklı hem de Ahlat Taşı tozları belirli oranlarda (%5, %10 ve %15 ve %20) beton karışımlarına ilave edilerek numuneler hazırlanıp; bu numunelerin mekanik özellikleri ve gama ışınlarına karşı zırhlama performansları elde edilmiştir. Böylece, doğal taşların radyasyon zırhlama kapasitesi hakkında kapsamlı veriler elde edilerek yapı malzemesi ve radyasyondan korunma alanlarına katkı sağlanması hedeflenmiştir.
Bazı nadir toprak elementi katkılı ZnO filmlerinin eldeedilmesi, karakterizasyonu ve heteroeklem uygulamaları
Bu tez çalışmasında, sol jel yöntemi kullanılarak spin kaplama tekniği ile Lantan (La), Evropiyum (Eu) ve Erbiyum (Er) katkılı ZnO filmleri elde edilmiştir. Filmlerin kristalliği ve yüzey morfolojisi sırasıyla, X-ışını kırınım (XRD) cihazı ve alan emisyon taramalı elektron mikroskobu (FE-SEM) ile analiz edilmiştir. Filmlerin XRD desenlerinden, kristallenme boyutu, dislokasyon yoğunluğu, örgü parametreleri, kristal yapıdaki deformasyon ve gerilim gibi yapısal parametreler hesaplanmıştır. SEM görüntülerinden, film yüzeylerinin çatlaklar ve gözenekler olmadan homojen olarak kaplandığı gözlenmiştir. Elde edilen filmlerin SEM görüntüleri, ImageJ programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yüzey haritaları çizilmiş ve tane boyutu, tane sınırları ve yüzey pürüzlülüğü belirlenmiştir. Filmlerin optik özellikleri, UV-vis spektrofotometresi ile ölçülen difüz yansıma spektrumları kullanılarak incelenmiştir. Optik bant aralığı değerleri, diferansiyel yansıma ve Kubelka-Munk teorisi kullanılarak belirlenmiştir. Yapısal, morfolojik, optik parametreler belirlendikten sonra, elde edilen tüm filmler kullanılarak, Au/p-Si/n-ZnO/Al, Au/p-Si/n-ZnO:La/Al, Au/p-Si/n-ZnO:Eu/Al ve Au/p-Si/n-ZnO:Er/Al heteroeklem yapıları üretilmiştir. Bu heteroeklemlerin -2V ile +2V aralığında akım-voltaj (𝐼−𝑉) ölçümleri alınmış, elektriksel karakterizasyonları araştırılmıştır. 𝐼−𝑉 ölçümlerinden, bu heteroeklemlerin doğrultucu özelliğe sahip oldukları belirlenmiştir. Heteroeklem diyotların idealite faktörü, engel yüksekliği ve seri direnç değerleri farklı metotlar kullanılarak hesaplanmıştır. Ayrıca, farklı aydınlatma şiddetlerinde (20-100mW/cm2) I-V ölçümleri yapılarak, fotodiyot özellikleri incelenmiştir.
6 mv x-ışını ile tüm vücut ışınlamasında hesaplanan ve ölçülen değerlerin karşılaştırılması
The aim of this thesis study to make comparison between manual dosecalculation and computer planning system with the ThermoluminescenceDosimeter (TLD) method where it is an important issue in radiotherapy. Withthis aim, not only the deep dose distribution used in standart treatmentdistances dose profile, dose efficiency is evaluated in far distances again, butalso the lateral scattering factor which can affect the dose in tissue is examined.Accepting the umblicus median dose as the reference dose in AP/PA position,the manual calculations done to estimate the dose values in different parts of thebody are repeated in a treatment dose planning computer with a TBI optionand the results are compared with the real irradiation values obtained fromTLD measurements. During these irradiations a randophantom which hasequivalent tissue density with humans? is used. The results are found inharmony with the ones in the literature. As the median of the body was takeninto consideration in the comparisons, the dose of the organs at risk and tissueheterogenities should seperately be considered in the real treatment conditions.Key Words : TBI, TLD, AP/PA
Yoğunluk fonksiyon teorisi ile bazı bileşiklerin elektronik yapılarının ve titreşim özelliklerinin teorik olarak incelenmesi
Yoğunluk Fonksiyonu Teorisi ve ab-initio pseudo potansiyel metodu ile NiSi2 veFeSi2 Yerel Yoğunluk Yaklaşımı (YYY), CoSi2 için Genelleştirilmiş EğimYaklaşımı (GEY) kullanılarak kalsiyum florat yapısındaki MSi2(M=Co, Ni veFe) bileşiklerinin yapısal, elektronik ve titreşimsel özellikleri araştırıldı. Bu üçbileşik için hesaplanan örgü sabiti ve hacim modülü değerleri mevcut deneyselve diğer teorik sonuçlarla karşılaştırıldı. Hesaplanan örgü sabitleri ve bantyapısı kullanılarak Yoğunluk Fonksiyonu Pertürbasyon Teorisi üzerine kurululineer tepki yaklaşımında fonon frekansları hesaplandı. CoSi2 için hesaplananfonon frekansları mevcut deneysel değerlerle çok iyi uyum gösterdi. Î, X ve L'deki bazı fonon modlarında CoSi2 ve NiSi2 için atomik yerdeğiştirmedesenlerinin detaylı bir tartışması yapıldıAnahtar Kelimeler :CoSi2, NiSi2, FeSi2 , Yoğunluk fonksiyon teorisi, Elektronikyapı, Fononlar
8-17 B izotoplarının halo çekirdek özelliklerinin incelenmesi
Son yıllarda çok sayıda kararlılık vadisinin uzağında çalışmalarβyapılmaktadır. Bu çalışmalarda halo çekirdeklerin keşfi olağanüstü şaşırtıcı veilginç olmuştur. Halo çekirdek olayının ilk keşfi Tanihata ve arkadaşlarınınöncülüğünde bin dokuz yüz seksenli yılların ortasında başladı. Bu deneylerdetoplam etkileşme tesir kesiti ÏI, hafif nötron zengini, değişik hedef çekirdekizotoplarının etkileşmeleri için ölçülerek belirlendi. ÏI, gelen çekirdekdemetinin yoğunluğunun, hedef çekirdeğe vurduktan ve vurmadan önceki11şiddetinin değişmesinden belirlenir. Li izotoplarının zincirindeki Li için ÏI ,şaşırtıcı bir biçimde artmakta, He izotoplarında, madde yarıçapındaki bu artış6He ve 8He'de de görülmektedir. Halo çekirdeklerin elektrik ve magnetikmomentlerinin ölçümleri CERN'de, ISOLDE deneyi adı altında odaklanarakçalışılmaktadır.Taşma sınırı yanındaki çekirdekler, belli şartlar altında, kütle dağılımlarınükleer korun dışına uzaklaşacak şekilde genişleyen nötron veya protonhaloları oluşturmaktadır. Bu çekirdeklerde son nüklonların ayrılma enerjileriçok küçük olduğundan, kor dışında geniş bir alana uzanan haloların ortalamayarıçap (rms) değerleri kor ve kütle yarıçapından daha büyük olmaktadır. Buhalo etkisi, halo çekirdeklerin β-bozunum ihtimallerinin artmasında ve logftdeğerlerinin küçülmesinde önemli bir rol oynamaktadır.8-17Bu çalışmada, halo çekirdek özelliği gösteren B izotoplarının taban durumu8-17özellikleri incelendi. B halo çekirdek izotoplarının özellikleri, Skrymeyoğunluk dağılımı, etkin nükleon-nükleon etkileşmeleri kullanılarak çalışıldı.Skryme kuvvet parametreleri tanımlandı. Skryme kuvvet parametrelerikullanılarak nötron, proton ve yük yarıçapları (rms) hesaplandı. Deneyseldeğerlerle, hesaplanan teorik sonuçlar karşılaştırılarak tartışıldı.Bilim Kodu : 202.1.108Anahtar Kelimeler : Halo çekirdek, nötron halo, proton halo, nükleer yarıçapSayfa Adedi : 31Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. Eyyüp TEL
Bazı Hofmann-tipi konak-konuk bileşiklerinin kırmızı-altı spektroskopisi ile incelenmesi
Bu çalışmada, Hofmann-tipi M (1,5-diaminopentan) Ni(CN)4.G (M = Co, Ni,Cd veya Cu; G= 1,2 -, 1,3 - , 1,4- diklorobenzen) konak konuk bileşikleri ilkkez elde edildi. Bu bileşikler, kırmızı-altı spektroskopi tekniği ile incelendi.Spektrum bilgilerinden bileşiklerin kristal yapılarının diğer hofmann-diam tipikonak-konuk bileşiklerinin kristal yapıları ile benzer olduğu önerilmiştir.Bileşiklerin yapısı iki boyutlu [M- Ni(CN)4]â polimerik tabakalarındanoluşmaktadır. Bileşikler içindeki ardışık tabakalar arasında köprü olan 1,5-diaminopentan trans şeklindedir. Bileşiklerin ligand frekanslarında serbestligand molekülüne oranla daha yüksek veya alçak frekans bölgelerine kaymalargözlenmiştir. Metale bağlı olan bu kayma molekülün iç modları ile M-Ntitreşimleri arasındaki mekanik çiftlenim etkisi olarak açıklandı.Bilim Kodu : 202.1.008Anahtar kelimeler : Hofmann-tipi konak-konuk bileşik, 1,5-diaminopentan,1,2-, 1,3-, 1.4-diklorobenzenSayfa Adedi : 69Tez Yöneticisi : Yrd.Doç.Dr.Akif ÖZBAY
MIS yapıların frekans ve radyasyona bağlı temel elektriksel parametreleri
Bu çalışmada, Al/SiO2/p-Si (MIS) yapıların bazı temel elektrikselparametreleri frekans ve radyasyona bağlı incelendi. Al/SiO2/p-Si yapınınkapasitans-voltaj (C-V) ve iletkenlik-voltaj (G/Ï-V) ölçümleri farklıfrekanslar için oda sıcaklığında gerçekleştirildi. Bu ölçümlerden yapınınseri direnç, arayüzey durumları gibi bazı temel elektriksel parametreleri60frekansa bağlı hesaplandı. Daha sonra yapı Co gama ışını kaynağındafarklı dozlarda radyasyona tabi tutularak benzer ölçüm ve hesaplamalartekrarlandı. Yapılan deneysel ölçümler ve hesaplamalar, bu yapılarınhemen hemen tüm temel elektiksel parametrelerinin yapıdaki arayüzeydurum yoğunluğuna, seri dirence, uygulanan d.c. gerilimine, frekansa veradyasyon dozuna bağlı olarak önemli ölçüde değiştiği gözlenmiştir.Bilim Kodu : 202. 1. 147Anahtar Kelimeler : MIS yapı, frekansa bağlılık, radyasyon etkisi, seri direnç,arayüzey durumlarSayfa Adedi : 54Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Şemsettin ALTINDAL
Ge yarıiletken numunelerinin elektriksel karakterizasyonu
Bu çalışmada germanyum yarıiletkenlerinin iletim özellikleri incelendi. Üç tipGe numunenin manyetik alan bağımlı özdirenç ve Hall etkisi 35-350 sıcaklık aralığındayapıldı. Sıcaklık bağımlı özdirenç ölçümleri kuvvet modeli kullanılarak analiz edildi.İncelenen numuneler yüksek sıcaklık bölgesinde n-tipi elektriksel iletkenlik gösterirkendüşük sıcaklık bölgesinde p-tipi elektriksel iletkenlik özelliği gösterdi.Özdirenç, HallMobilitesi ve taşıyıcı yoğunlukları araştırıldı. Manyetik alan bağımlı özdirenç ve Hallölçümleri birbirleri ve literatürle karşılaştırıldı. Sıcaklık bağımlı bireysel bantparametreleri, E g 'leri ve safsızlık bağlanma enerjileri hesaplandı.Bilim Kodu : 202.1.147Anahtar Kelimeler : Ge, Hall mobilitesi, Elektron iletim, X-ışını KırınımıSayfa Adedi : 69Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Kemal ÇOLAKOĞLU
Growth and characterization of group III-V nanostructures on Si substrates by MBE
Group III-V epilayers and nanostructures were grown on Si (100) substrates by molecular beam epitaxy. GaSb buffer layers on Si substrates to serve as a replacement of GaSb substrate for the Sb-based devices in the long term were investigated in terms of the surface roughness, crystal quality, defects and optical properties. Various growth treatments were carried out to enhance the GaSb epilayer quality and the obtained results were evaluated comparatively. In addition to the nominal substrates vicinal ones were used as well to minimize the common defects observed in lattice mismatch epitaxial growth. GaAs nanowires (NWs) on Si (111) substrates to be used as low dimensional functional devices were grown and the effect of growth parameters on the morphology of NWs were investigated in detail by electron microscopes. Throughout the study the grown samples were deeply analyzed by various characterization tools such as atomic force microscopy, high resolution X-ray diffraction, photoluminescence spectroscopy, scanning electron microscope and transmission electron microscope.
3-feniltiyofen molekülü ve florlu türevlerinin yapısal parametreleri, elektronik ve lineer olmayan optik özelliklerinin teorik olarak incelenmesi
Bu çalı mada, 3-feniltiyofen ve fenil halkası üzerinde flor atomlarınınsayısı ve konumları de i tirilerek olu turulan 3-(florofenil)tiyofenlerinyapısal parametreleri, elektronik enerjileri, dipol momentleri, en yüksekdolu moleküler orbital (HOMO), en dü ük bo moleküler orbital (LUMO)enerjileri, polarizebiliteleri, anizotropik polarizebiliteleri vehiperpolarizebilite de erleri DFT B3LYP/6-31++G(d,p) ve HF/6-31++G(d,p) modelleri ile GAUSSIAN 98W paket programındahesaplandı. Elektronik enerji, dipol moment, HOMO-LUMO enerji farkı,polarizebilite, anizotropik polarizebilite ve hiperpolarizebilite de erlerielde edildi, dihedral açı 10º likdihedral açının fonksiyonu olarakaralıklarla 0 dan 180º ye kadar de i tirildi. Her iki hesaplama modelinde,flor atomunun sayısı ve konumu 3-(florofenil) tiyofenlerin üzerindekietkileri detaylı olarak tartı ıldı. Özellikle fenil halkası üzerinde orto floratomları bulundu u durumlarda, anti-form denge durumu dihedral açısı,syn-form denge durumu dihedral açısından düzlemselli e 10º kadardaha yakındır. Moleküler orbital hesaplama sonuçları polarizebilite ileHOMO-LUMO enerji farklarının dihedral açıya ba lı olarak de i imleriarasında ters bir ba ıntı oldu u görüldü. Öyleki, HOMO-LUMO enerjifarkı syn-forumda (0º< < 90º arası) artarken anti-formda (90º< <180ºarası) azalmaktadır. Polarizebilite de erleri ise syn-forumda azalırkenanti-formda artmaktadır.
Si(111)- (7x7) yüzeyinin değişik sıcaklıklarda STM ile incelenmesi
Bu çalışmada, Taramalı Tünellemeli Mikroskop (STM) kullanılarak Si(111) -7x7 numunesinin değişik sıcaklıklarda (25â¦C, -155â¦C ve 327â¦C) yüzey değişimiincelendi. ğne olarak elektrokimyasal yolla elde edilen tungsten uç kullanıldı.Bu numune 1250 ºC sıcaklıkta ve 2x10-10 mbar basınçta içinden bir DC elektrikakımı geçirilerek ısıtıldı ve ani akımla temizlendi. Örnek sıcaklığı bir kızıl ötesipyrometre ile ölçüldü. Yeniden yapılanan Si(111)-(7x7) yüzeyi doğrudan akımlaısıtma yöntemiyle hazırlandı. STM sonuçları deneysel sonuçlarlakarşılaştırıldı.
1,6-diaminohekzan molekülünün titreşim spektrumlarının teorik yöntemler ile incelenmesi
Bu çalışmada, 1,6-diaminohekzan molekülünün en kararlı olduğu durumdakigeometrik parametreleri ve titreşim frekansları Gaussian 98 W programıylateorik olarak hesaplandı. Bu titreşim frekanslarının işaretlemeleri yapılarakfrekanslara ait Infrared ve Raman şiddetleri belirlendi. Teorik olarakhesaplanan frekanslarla deneysel frekanslar birbirleriyle karşılaştırılarakkorelasyon grafikleri çizildi. Bu grafikler yardımı ile hesaplama metotlarıarasında karşılaştırmalar yapıldı. B3LYP metodu ile yapılan hesaplamalarındaha iyi sonuç verdiği gözlendi.
MgAuSn bileşiğinin elektronik yapısının ve titreşim özelliklerinin yoğunluk fonksiyon teorisi ile incelenmesi
Lineer tepki yaklaşımında, pseudo-potansiyel metot ve yerel yoğunlukyaklaşımı kullanılarak MgAuSn' nin kübik AlLiSi fazında yapısal ve elektroniközelliklerini hesapladık. Bu materyalin örgü sabiti 6.39 Ã bulundu ve bu değerdeneysel değer olan 6.41 Ã ile uyum içindedir.Örgü sabitinin yanında, kübik AlLiSi fazındaki MgAuSn' nin bulk modülü vebulk modülünün basınç türevi verildi. Bu materyalin elektronik bant yapısıyüksek simetri yönleri boyunca hesaplandı. Bizim hesaplamalarımızdaelektronik bant yapısı son zamanlarda hesaplanan TB-LMTO sonuçlarıylakarşılaştırıldı. Bu bileşik için yapısal ve elektronik özellikleri deneysel ve teorikolarak çalışılmasına rağmen, fononları henüz deneysel yada teorik olarakçalışılmamıştır. Bununla birlikte, titreşim özellikleri özgül sıcaklık, termalgenleşme, ısı iletimi ve elektron-fonon etkileşmesi için çok önemlidir. BöyleceMgAuSn' nin durum yoğunluğu ve fonon dispersiyon eğrileri hesaplanmasındalineer tepki teorisi kullanıldı. Bölge merkezi fonon modlarının frekansları 143cm-1 ve 213 cm-1 olarak bulundu. Î, X ve L simetri noktalarında seçilmiş fononmodlarının atomik yerdeğiştirme desenleri gösterildi. Bu yerdeğiştirmedesenlerinden, Mg ve Au (veya Sn) arasındaki büyük kütle farkı yüzünden Mgatomlarının titreşimi en yüksek optik fonon modunu oluşturduğu gözlendi.
Siklopentilamin (C5H9NH2) molekülünün teorik ve deneysel olarak incelenmesi
Bu çalışmada,siklopentilamin molekülünün yapısı harmonik ve anharmoniktitreşim frekansları B3LYP yoğunluk fonksiyonel yöntemi ve 6-31G(2d,2p)temel seti kullanılarak hesaplanmıştır. Daha önceki çalışmalarda belirlenenbirçok temel titreşim modları B3LYP/6-31G(2d,2p) yöntemi ile yenidenbelirlenmiştir. Temel titreşim modlarının Potansiyel Enerji Dağılımları (PED)da bulunmuştur. PED değerlerine dayanarak Literatürdeki deneysel titreşimfrekanslarının işaretlemesi yapılmıştır.
Metal-yarıiletken kontaklarda Schottky engelinin sığa özellikleri
Bu çalışmada, (100) yönelimli, 300 µm kalınlığında, kükürt(S) katkılı, n tipiGaP kullanılarak metal buharlaştırma metodu ile Au/n-GaP Schottky diyotlarıhazırlandı. Bu diyotların 80-375 K sıcaklık aralığında farklı sıcaklıklarda akım-gerilim(I-V) ve sığa-gerilim(C-V) ölçümleri yapıldı. Elde edilen verilerdenSchottky engel yüksekliği, idealite faktörü, seri direnç ve diğer bazı diyotparametreleri hesaplandı. Arayüzeydeki engel yüksekliklerininhomojensizliğinden dolayı Gauss dağılımına sahip olduğu gözlendi. Gaussdağılımı için ortalama engel yüksekliği ve standart sapma değerleri sırasıyla0,96 eV ve 0,0998 V olarak elde edildi. Deneysel I-V verilerinden sıcaklığınartmasıyla engel yüksekliğinde artış ve idealite faktöründe ise azalma olduğubelirlendi.Tünelleme faktörünün akım iletiminde etkin olduğu gözlendi. C-Völçümlerinden ise sıcaklık artarken engel yüksekliğinin azaldığı görüldü.
İndiyum galyum arsenik üçlü alaşımının yapısal ve elektronik özelliklerinin hesaplanması
Bu çalışmada Yoğunluk Fonksiyonel Teorisini (DFT) esas alan Kohn-Sham'ınoluşturduğu sistemi kullanan CASTEP (Cambridge Serial Total EnergyPackage) bilgisayar paket programı kullanılarak In katkılama oranına bağlıÃÃ1Ã1Ã1 süper örgüye sahip InxGa1-xAs üçlü alaşımının elektroniksel ve yapısalözellikleri hesaplandı. Elde edilen veriler, deneysel ve teoriksel çalışmalarlakarşılaştırıldığında uyumlu olduğu tespit edildi.
Tek duvarlı (8,0) zig-zag karbon nano tüpten bor-nitrür nano tüp sentezlenmesi
Bu tezde 64 atomlu (8,0) zig-zag karbon nano tüp' ten bor-nitrür nano tüpsentezlenmesinde olası (8,0) zig-zag C64-(x+y)BxNy nano tüp yapılarının; minimumenerji geometrisi, enerji bant yapısı ve elektron durum yoğunluğu gibiözellikleri ve (8,0) zig-zag ve (5,5) sandalye BN nano tüplerin H atomu ileetkileşmeleri incelenmiştir. Bütün hesaplamalar CASTEP paket programında480 eV kesilim enerjisinde Ultrasoft sözde potansiyel kullanılarak GGA-PW91değiş-tokuş korelasyon fonksiyonu ile ab-initio olarak gerçekleştirilmiştir.Bununla birlikte, KNT' nin iletkenliği (8,0) ve (5,5) nano tüpler için testedilmiştir.
Fenilalanin molekülü türevlerine na+ ve k+ katyonları ve konformasyon etkisinin teorik ve deneysel olarak incelenmesi
Fenilalanin bir α-aminoasit olup C6H5CH2CH(NH2)COOH formülü ile verilir. Genetik bozukluk olan fenilketanöri (PKU) hastalığı fenilalanin molekülünün metabolize olma eksikliğinden kaynaklanır. Kanda uygun olmayan seviyelerde fenilalanin birikimi, özellikle beyin gelişimine olumsuz yönde etkiler göstermektedir. Tedavisi yapılmayan PKU özellikle ileriki yaşlarda zihinsel ve dolayısıyla sosyal gelişime mani olacak sonuçlar doğurmaktadır. Kan plazması kanın toplam hacminin yaklaşık % 55'ini temsil eder. Çoğunlukla sudan oluşur. Bunun yanı sıra çözünmüş proteinler ve Na+, Ca+2, Mg+2, Cl- ve K+ gibi elektrolitler ihtiva etmektedir. PKU hastalığının etkin aktörlerinden olan fenilalanin molekülünün kan plazması içerisinde, plazmada yer alan elektrolitlerle etkileşimini incelemek bu çalışmanın ana teması olacaktır. Bu çalışma kapsamı içerisinde fenilalanin molekülü ve türevlerinin Na+ve K+ elektrolitleriyle oluşturduğu olası etkileşim noktaları ve olası yapısal konformasyonlar yoğunluk fonksiyon teorisi (DFT) metoduna ait B3LYP yöntemi ile incelenecektir. Moleküllerin FT-IR ve Raman spektrumları deneysel olarak kaydedilecektir. Teorik hesaplamalar ve deneysel sonucunda fenilalanin molekülüne halojen (F, Cl, ve Br) ve iyon etkisi incelenecektir.
Moleküler ve kiristal bor bileşiklerinin yoğunluk fonksiyonu teorisi ile incelenmesi
Bu çalışmada Gaussian 03W ve Castep programları kullanılarak Bor bazlı bazılineer olmayan optik moleküllerin fiziksel ve kimyasal özellikleri yoğunlukfonksiyonu teorisi (DFT) ile hesaplanmıştır. B3O5, LiB3O5, NaB3O5, KB3O5,Na2BB4O7 moleküllerinin yapısal parametreleri ile elektronik ve spektrumözellikleri yoğunluk fonksiyonu teorisinin B3LYP hibrit yaklaşımı kullanılarakyapıldı. Potansiyel enerji yüzeyi ve frekans-şiddet grafiği çizildi. Buhesaplamalar Gaussian 03W paket programı ile gerçekleştirilmiştir.LiB3O5,LiAlB2O5 moleküler kristallerinin bağ uzunlukları, bağ açıları, band yapıları vedurum yoğunluğu yoğunluk fonksiyonu teorisi içerisinde LDA yaklaşımınınCA-PZ modeli kullanılarak yapıldı. Bu hesaplamalar Castep programıylagerçekleştirilmiştir. Sonuçların literatür değerleri ile uyum içinde olduğugörülmüştür.
Kalsiyum çalkojenlerin yapısal, termodinamik, elastik ve elektronik özelliklerinin ab initio yöntemle incelenmesi
Bu çalışmada kalsiyum çalkojenlerin bazı yapısal termodinamik, elastik veelektronic özelikleri norm-conserving pseudo potensiyel ve yoğunlukfonksiyonel teorisine dayanan ab initio metodla hesaplanmıştır.Herbileşiğin,örgü parametreleri, Debye sıcaklığı, erime sıcaklığı, elastik sabitleri,band yapıları hesaplanmış ve fonon dispersiyon eğrileri çizilerek mevcutdeneysel sonuçlarla kıyaslanmıştır.Ayrıca alastik sabitlerin ve band aralığınınbasınç ile değişimi incelenmiştir.Kullandığımız metodun kalsiyum çalkojenlerinbu özelliklerini oldukça doğru bir şekilde tahmin ettiği görülmüştür.
Altın ve alüminyumun bazı termoelastik özelliklerinin moleküler dinamik simülasyon tekniği ile incelenmesi
Bu çalışmada EAM kullanılarak Al ve Au'nun faz diyagramları MolekülerDinamik Yöntemle incelenmiş, ayrıca termodinamik parametrelerin sıcaklık vebasınçla olan değişimleri klasik termodinamik yaklaşımlar yolu ilehesaplanmıştır.P-T grafikleri, lineer genleşme sabiti, öz ısı, radyal dağılım fonksiyonları, ikincidereceden elastik sabitleri ve bulk modülünün sıcaklık ve basınçla değişimlerihesaplanmıştır. ncelenen metallerdeki camsı yapıların oluşumu vekristalizasyon sıcaklığı elde edilmiştir.
Kızılötesi görüntü çevirici ve ATLAS Deneyi'nin veri toplama sistemlerinin optimizasyonu
Bu tezde kızılötesi görüntü çeviricide veri edinimini otomatikleştirmek vesistemi analiz edebilmek amacıyla bilgisayar kontrollü bir veri toplama sistemigeliştirilmiştir. Geliştirilen veri toplama sistemi yardımı ile iyonizasyon tiplikızılötesi görüntü çeviricinin fiziksel süreçlerinin incelenmesi ve çalışmaşartlarının optimizasyonu mümkün olmuştur. GaAs katotlu gaz boşalmahücresinin davranışı, farklı ışık şiddetleri, boşalma aralıkları, elektrot çapları,ve farklı basınç değerleri için deneysel olarak incelenmiştir. Diğer taraftanATLAS deneyinin tetikleme ve veri toplama sisteminin ?preseries? deneyortamında yapılan çalışmalar, ATLAS/TDAQ'ın son sistem ihtiyaçlarınınbelirlenmesini ve TDAQ parametrelerinin iyileştirilmesini sağlamıştır. Bununlabirlikte kurulma aşamasında olan ATLAS/TDAQ sisteminin, ATLAS deneyiiçin gerekli performansı sağladığı yapılan çalışmalar sonucu ortaya konmuştur.
Güneş pili uygulamaları için epitaksiyel gaas ince filmlerin kaldırılması ve esnek tabanlara nakli
Epitaksiyel film kaldırma (EFK) yöntemi son zamanlarda GaAs tabanlı III-V grubu geniş alan güneş pili/hücresi uygulamaları için maliyet etkin yenilikçi bir teknoloji olarak ilgi çekmeye başlamıştır. EFK yöntemi, epitaksiyel olarak büyütülen III-V grubu ince film elektronik/optoelektronik aygıt yapılarının üzerine büyütüldükleri pahalı alttaştan ayrılmasına, alttaşın yeniden büyütme işlemi için kullanılmasına izin veren ve aktif aygıt yapısının ucuz taşıyıcılara (esnek plastikler, Si alttaş, cam vs.) aktarılmasını sağlayan teknik bir yaklaşımdır. Bu tez çalışmasında, güneş pili uygulamaları için moleküler demet epitaksi (MBE) yöntemiyle GaAs alttaş üzerine büyütülen GaAs ince filmlerin EFK yöntemiyle kaldırılması esnek plastik tabanlara nakli gerçekleştirildi. Yapılan EFK geliştirme ve iyileştirme süreçleri sonrasında yaklaşık 30 mm/saat kaldırma hızında ve 3 inç tam alttaş büyüklüğünde GaAs ince filmler kaldırılarak esnek taşıyıcıya başarıyla nakledildi. EFK tekniği pratik uygulama olarak; tasarlanıp büyütülen esnek ince film GaAs tabanlı güneş pili yapılarına uygulandı. Fabrikasyonu yapılan pillerin enerji dönüşüm verimliliği ve kuvantum verimlilik değerleri ölçüm standartlarına uygun olarak ölçüldü. Yapılan ölçümler sonucunda plastiğe nakledilen esnek ince film GaAs pillerden %18,78, alttaş tabanlı üretilen referans GaAs pillerden ise %22,03 enerji dönüşüm verimlilik değerlerine ulaşıldı.
Yeni geliştirilmiş deneysel formuller kullanılarak 14-15 MeV'lik nötron reaksiyonlarında çiftlenim etkisinin incelenmesi
Son yıllarda özellikle nötronlarla oluşturulan reaksiyonlar için eşik enerjisicivarında daha hassas ve daha fazla sayıda yeni deneysel tesir kesiti ölçümleriyapılmaktadır. 14-15 MeV'lik nötronlarla oluşturulan bu çekirdek reaksiyontesir kesitleri ve parçacık yayınlanma spektrum ölçümleri nükleer kuvvetler ilenükleer yapının anlaşılması ve nükleer modellerin yeniden geliştirilmesibakımından önemlidir. Bu yeni deneysel değerler kullanılarak Tel vearkadaşları tarafından çekirdek kabuk modeli ve asimetri parametresis = (N - Z) /A 'de göz önüne alınarak, yeni bir deneysel (n,p) reaksiyon tesir112-124kesiti formülü geliştirilmiştir. Betak ve arkadaşları, Sn ince hedef içinyapmış oldukları en son deneylerinde bu formülün tek-A'lı tesir kesitlerinihesaplamalarda uyumlu olduğunu gözlemişlerdir. Çiftlenim etkisini de gözönüne alan bu yeni deneysel formül (n,2n) ve (n,α) reaksiyonlarına modifiyeedilerek Tel ve ark. tarafından literatüre uygun yeni katsayılı formüller eldeedilmiştir.Bu çalışmada, Tel ve arkadaşlarının geliştirmiş olduğu tesir kesiti için bu yenideneysel (n,p), (n,2n), (n,α) ve (n,t) formüller ve yeni deneysel sonuçlar gözönüne alınarak, çekirdek kabuk modelinin tek-çift etkisi ve temelnükleon-nükleon etkileşmesi tartışılmıştır.
Bazı metal 2-asetilpridin bileşiklerinin infrared spektroskopisi yöntemi ile incelenmesi
Bu çalışmada, MX2L, MX2L2 [ M = Cd, Co, Zn, Cu, Ni, Mn ; X = Cl, Br,I, ; L = 2-Asetilpridin] genel formülü ile verilen metal halojen bileşiklerikimyasal yollarla ilk defa elde edildi. Elde edilen bileşiklerin infraredspektrumları 4000-400 cm-1 bölgesinde kaydedildi. Bu bileşiklerin C, H, N,analizlerinin sonuçları verildi. Ligandın (2-asetilpridin) titreşim frekanslarıiçin işaretlemeler saptandı. Serbest ligand molekülü ile bileşiklerdegözlenen ligandın titreşim frekansları karşılaştırıldı. Bileşiklerin ligandfrekanslarında bileşik oluşumu nedeniyle, serbest ligand molekülüne görekaymalar gözlendi. Bu kaymaların sebeplerine değinildi.
Hidroksi schiff bazı türevlerinin ve geçiş metal komplekslerinin sentezi ve yapılarının aydınlatılması
Bu çalışmada ilk önce 2- Hidroksi -3- metoksibenzaldehit ile 2- aminofenol'ün reaksiyonu sonucu ilk Hidroksi Schiff bazı türevi sentezlenmiştir. Daha sonra 2-Hidroksi-3-metoksibenzaldehit'in 2- amino- 4- metilfenol ve 4- bromanilin ile daha sonra 5- Klorosalisilaldehit'in 2- aminofenol, 2- amino- 4- metilfenol ve 4- bromanilin' den reaksiyonu sonucu toplam altı adet Hidroksi Schiff bazı türevi aynı yöntemlerle sentezlenmiştir. İkinci aşamada sentezlenen bu altı adet Hidroksi Schiff bazı türevlerinin Cu (II), Co (II) ve Mn (II) geçiş metalleri ile on sekiz adet kompleksleri sentezlenmiştir. Sentezlenen altı adet Hidroksi Schiff bazı türevleri ile on sekiz adet Schiff bazı metal komplekslerinin FT-IR, 13C NMR, 1H NMR ve UV-vis. spektrumları kaydedilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hidroksi Schiff bazı, Metal kompleksleri, FT-IR, NMR, UVvis
Aromatik schiff bazı türevlerinin sentezlenmesi, yapılarının spektroskopik ve teorik yöntemlerle incelenmesi
Bu tez çalışmasında, aldehit olarak salisilaldehit, amin olarak 4-bromoanilin, 4-aminofenol, 4-metoksianilin, 4- aminoasetofenon, 2-nitroanilin, 4-aminobenzonitrile kullanılarak altı farklı Schiff bazı türevi sentezlenmiştir. Sentezlenen Schiff bazı türevleri İnfrared, Nükleer Manyetik Rezonans, Ultraviyole-Görünür Bölge spektroskopileri ile deneysel olarak incelenmiştir. ChemOffice 2015, ChemAxon MarvinSketch ve Gaussian 09W paket programları kullanılarak teorik hesaplamaları yapılmış, elde edilen bulgular, deneysel gözlem sonuçları ile kıyaslanmıştır. Anahtar Sözcükler: Schif Bazı, IR, NMR, UV-Vis, DFT, B3YLP, HOMO, LUMO
Hiperbolik oktonionlarla plazma fiziği denklemlerinin yeniden formülasyonu
Bu tezde, elektrodinamik ve akışkanlar dinamiğinin temel denklemleri arasındaki teorik benzerlikten yararlanılarak, çok akışkanlı plazmanın Maxwell tipi denklemleri hiperbolik oktonionlar cinsinden ifade edilmiştir. Sunulan model, bu türdeki plazmanın Lamb ve vortisite (girdaplanma) vektörlerini hiperbolik oktonionlarla genelleştirilmesine olanak tanımaktadır. Böylece çok akışkanlı plazmanın temel denklemleri, daha önce bu formalizm kullanılarak elde edilen elektromanyetik ve gravitasyonel alanlardaki karşılıklarıyla benzer bir formda türetilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hiperbolik oktonionlar; Maxwell denklemleri; Plazma denklemleri; Oktonion cebiri; Elektromanyetik teori
Geniş yasak enerji aralıklı sıcak elektron lazer ve ışın yayıcı yarıiletken hetero-yapılar
Bu çalışmada, InGaN/GaN çoklu kuantum kuyu yapısının, sıcak elektron etkisi ile ışıma yapan bir aygıt olan sıcak elektron ışın yayıcı ve lazer heteroeklem (Hot-Electron Light emission and Lasing In Semiconductor Heterostructures, HELLISH) aygıtı olarak çalışması incelendi. InGaN/GaN heteroeklem yapısı safir alttaş üzerine n ve p-tipi GaN tabakalarının arasına, n-tipi GaN içerisine aktif InGaN kuantum kuyu sisteminin yerleştirilmesi şeklinde tasarlandı. İndiyum oranı 0,16 olan dört kuantum kuyulu InGaN/GaN heteroeklem yapısı İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi Nanoteknoloji Araştırma Merkezi tarafından Metal Organik Kimyasal Buharlaştırma sistemi kullanılarak büyütülmüştür. Fabrikasyon aşamaları İstanbul Üniversitesi bünyesinde bulunan İleri Litografik Yöntemler Laboratuvarı'nın olanakları kullanılarak gerçekleştirildi. p-n ekleminde doğrusal olmayan bir potansiyel dağılımı oluşturabilmek için Top-Hat HELLISH (THH) geometrisinde, iki farklı boyutta InGaN/GaN THH aygıtı üretimi yapıldı. Aygıtların karakterizasyonları İstanbul Üniversitesi Nano-Optoelektronik Araştırma Laboratuvarı'nda yapıldı. THH aygıtlarının bünyesinde bulunan klasik ışık yayan diyot (LED) yapılarında akım-voltaj, voltaja bağlı ışık şiddeti ve dalgaboyu değişimine göre elektrolüminesans şiddeti ölçümleri gerçekleştirilerek, çalışma voltajı, ışıma gücü ve ışıma dalgaboyları gibi aygıt parametreleri elde edildi. THH aygıtlarında ise akım-elektrik alan, dalgaboyuna bağlı elektrolüminesans şiddeti değişimi ve elektrik alan-ışık şiddeti ölçümleri oda sıcaklığında yapıldı ve çalışma elektrik alanı, ışıma gücü ve ışıma dalgaboyları parametreleri belirlendi. Elde edilen tüm bulgular literatürdeki benzerleriyle karşılaştırılarak değerlendirildi.
Yüksek verimli ince film güneş hücresi uygulamaları için GaAs epikatmanların si alttaş üzerine büyütülmesi
Günümüzde GaAs alttaşların tekrar tekrar kullanımına izin veren epitaksiyel film kaldırma (EFK) yöntemine dayalı GaAs tabanlı III-V grubu yarıiletken güneş hücresi teknolojisi fotovoltaik alanında oldukça dikkat çekmektedir. Bu hücre teknolojisi yüksek verimli III-V grubu hücrelerin üretim maliyetini asgari seviyeye indirirken, esnekliği ve hafifliğinin getirdiği işlevsellikler sayesinde birçok pratik uygulama alanında geniş bir kullanım ve yaygınlaşma potansiyeli sunmaktadır. Bu tez çalışmasında GaAs tabanlı III-V grubu esnek ince film güneş hücrelerinin maliyetini çok daha düşük seviyelere çekebilmek için bu hücre teknolojisinin pahalı GaAs alttaş yerine ucuz ve gelişmiş Si alttaşlar üzerinden geliştirilmesi amaçlanmıştır. Si üzerine kaliteli heteroepitaksiyel büyütme yapabilmek için 3 farklı yapıda kusur azaltıcı tampon katmanlar tasarlanmıştır. Bunlar; kuantum nokta, gergin katmanlı süperörgü ve termal döngüde farklı büyütme sıcaklılarında büyütülmüş GaAs yaklaşımlarıdır. Tasarlanan esnek ince film GaAs güneş hücreleri yapıları bu tampon katmanlar kullanılarak Si alttaşlar üzerine moleküler demet epitaksiyel büyütme sistemi kullanılarak büyütülmüştür. Tampon tabakaların ve güneş hücrelerinin optiksel ve yapısal karakterizasyonları film kaldırma işlemi öncesi ve sonrasında yapılarak aktif hücre epikatman filmlerin kalite ve kusur yoğunluğu analizleri yapılmıştır. EFK yöntemiyle esnek ince film GaAs güneş hücrelerinin ilk defa Si alttaşlar üzerinden fabrikasyonu yapılmış ve test edilmiştir.
A simulation study of terahertz quantum well photodetector at 3 THz
In the last few decades, scientists have been rapidly developing new techniques to exploit the THz part of the spectrum, and with the development of fast and reliable THz sources like THz Quantum Cascade Laser, the need to develop fast and reliable THz detectors became obvious and urgent, and the THz QWP is one of the best candidates to fill this gap. This thesis reports a new THz quantum well photodetector with a peak frequency operation of about 3.1 THz and presents a simulation study for the potential profile, the absorption coefficient and the dark current of the device using a developed MATLAB simulations that have been tested by replicating previously published results in the literature.
1-10000 K arasındaki düşük yoğunluklu He3, He4, eşdeğer karışımının termofizik özelliklerinin ve ikinci virial değerlerinin hesaplanması
Soğutma endüstrisinde, magnetohitrodinamik güç sistemlerinde, bazı tip yarıiletkenlerinüretiminde, elektriksel güç üretme sistemlerinde ve itme gücüyle çalışan yakıt sistemlerindekullanılan akışkanlardan bazıları ozon tahrip edici olduklarından (kloroflorokarbon vetürevleri) kullanım için elverişli değillerdir. Bunlardan bazıları da moleküler yapılarınedeniyle ozon tahrip edici olmadıklarından çevre kirliliği açısından kullanıma dahaelverişlidirler. Bu nedenle ozon tahrip edici gazların yerine, günümüzde yukarıda bahsedilenteknolojik ve bilimsel çalışmalarda soğutucu ve itici akışkanlardan olan 3He, 4He veyabunların eşdeğer karışımlarının kullanılması çalışmaları başlatılmıştır. Bu çalışmalardoğrultusunda varılan bazı sonuçlara göre 3He, 4He veya bunların eşdeğer karışımlarının çokdüşük sıcaklık aralığında kullanılabileceği gibi, yüksek sıcaklık (104 K gibi) aralığında dakullanılabileceği araştırmacılarca belirtilmiştir.3 4Günümüzde, He, He veya bunların eşdeğer karışımlarının teknolojik ve bilimselaraştırmalarda kullanılabilmeleri için, termofiziksel özelliklerinin duyarlı ve belirsizliği enÖZET(devam ediyor)az olacak şekilde belirlenmesi gerekir. Bu nedenle, bu akışkanların termofiziksel özelliklerinbelirlenmesinde kullanılan kuantum mekaniksel ⦠(n, s ) çarpışma integrali bağıntısının vetermodinamik fonksiyonların hesaplanmasında kullanılan kuantum mekaniksel ikinci virialB(T) bağıntısının da duyarlı olarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu yapılan çalışmalarda 3He,41-104 K arasındakiHe ve bunların eşdeğer karışımlarından oluşan akışkanlarıntermofiziksel özelliklerinin ve termodinamik fonksiyonlarının doğru ve belirsizliklerinin en azolacak şekilde bulunması ve hesaplanmasını amaçlamaktadır.Yapılan bu çalışmada, akışkanların termofiziksel özelliklerinin hesaplanmasında kullanılan⦠(n,s ) (T) çarpışma integrali bağıntısının elde edilmesi için iki yöntem kullanılmıştır. Birinciyöntem, yalnızca düşük yoğunluklu 4He için, klasik kuantum mekaniksel ⦠(n,s ) (T ) çarpışmaintegrali bağıntısı kullanılarak yapılan hesaplama yöntemidir. Bu hesaplamalar sonucunda 1-104 K sıcaklık aralığı için teorik ⦠(n,s ) (T ) çarpışma integrali değerleri elde edilmiştir. İkinciyöntem ise, 4He, 3He ve eşdeğer karışımlarından oluşan her bir akışkan için sonuçlarıdeneysel sonuçlara da uyan 1-104 K sıcaklık aralığında, duyarlı ve belirsizliği en az olan, ayrıayrı çarpışma integralleri önerilerek yapılan hesaplama yöntemidir. Bu hesaplamayönteminde, sıcaklığın bir fonksiyonu olarak önerilen duyarlı ve belirsizliği en az olançarpışma integralleri, literatürde deneysel ve standart olarak kabul edilen ab initio hesapsalverilere fit edilerek belirlenmiştir. Yapılan bu her iki hesaplama sonucunda 1-104 K sıcaklıkaralığında düşük yoğunluktaki ele alınan her akışkan ve eş karışımları için önerilen ⦠(n,s ) (T)çarpışma integrali bağıntısı kullanılarak, viskozite η(T), termal iletkenlik λ(T) ve kütledifüzyon katsayısı D(T) teorik değerleri elde edilmiştir.Bu çalışmada, 3He, 4He ve eşdeğer karışımlarına ait ve termodinamiksel fonksiyonlardanolan, iç enerji değişimi (âU), entalpi değişimi (âH), entropi değişimi (âS), sabit hacimdeki ısıkapasitesi (âCv), sabit basınçtaki ısı kapasitesi (âCp), Joule-Thomson katsayısı (µ) ve akışkaniçindeki ses Hızı (c) nın hesaplanabilmesinde kullanılan, 1-104 K kadar geçerli olan veincelenen akışkanın her biri için ayrı ayrı olacak şekilde B(T) ikinci virial terimi bağıntılarıönerilmiştir. Ayrıca B(T) ikinci virial bağıntıları önerilirken, bu bağıntıların sıcaklığın birfonksiyonu olduğu fiziksel olgusu göz önüne alınmış ve buna göre, 4He, 3HeÖZET(devam ediyor)ve eşdeğer karışımları için sıcaklığın analitik fonksiyonu olan dört değişik tipte ikinci virialterimi önerilmiştir.Sonuç olarak, çizelgelerden de görüleceği üzere önerilen termofizik yarı hesapsal ifadeler,literatürdeki pek çok önerilen yarı hesapsal ifadelerin katsayılarından daha az katsayılıolmasıyla birlikte daha hassas sonuçlar elde edilmiştir. Önerilen bu ifadelerin hassasiyetiyanında, literatürdeki pek çok önerilen ifadeden daha kullanışlı ve anlaşılır olmasıbakımından önemlidir.İkinci virial katsayıları, hal denklemi, Termofizik, Termodinamik,Anahtar Sözcükler:akışkanlarda ses hızı, Helyum, viskozite, ısı iletkenliği, kütledifüzyon katsayısı.Bilim Kodu: 4040301
Bazı gaz-yüzey sistemlerinde çarpışma dinamiği: Klasik yolak incelemesi
ivBAZI GAZ-YÜZEY REAKSIYONLARINDA ÇARPIŞMA DİNAMİĞİ:KLASİK YOLAK (TRAJECTORY) İNCELEMESİ(Doktora Tezi)Ülkü BAYHANGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜAğustos 2006ÖZETTungsten (100) ve (110) yüzeyine tutunmuş hidrojen atomu ile O2 ve N2moleküllerinin çarpışma reaksiyonunu modellemek üzere klasik yolakmetodunun kullanıldığı bir bilgisayar program kodu geliştirildi. Model olarakseçilen O2(gaz) / H(ads) / W(100) ve N2(gaz) / H(ads) / W(100) sistemlerindeadatom kopma olasılığının potansiyel derinliğine, komşu atom sayısına veçarpışma enerjisine,yüzey düzleminin yapısına(W(100) ve W(110)) bağlılığıincelendi. Kopma olasılıkları için elde edilen veriler mevcut teorik ve deneyselsonuçlarla uyum göstermektedir.Bilim Kodu : 202.1.008Anahtar Kelimeler : Hidrojen, Oksijen Molekülü, Adsorbent, Atom-MolekülÇarpışma Reaksiyonu, Reaksiyon, Tungsten, KimyasalYüzey reaksiyonları, Klasik Yolak Yöntemi, KopmaOlasılığı.Sayfa Adedi : 57Tez Yöneticisi :Doç. Dr. Mehmet ÇİVİ
2-fenil-2H-fitalazin-1-on, 6-[3-fenil-5-(triflorometil)pirazol-1-il]-piridazin-3(2H)-on ve krom (III) asetilasetonat kristallerinin x-ışınları kırınım yöntemi ile yapı çözümü ve teorik incelenmesi
iv2-FENİL-2H-FİTALAZİN-1-ON,6-[3-FENİL-5-(TRİFLOROMETİL)PİRAZOL-1-İL]-PİRİDAZİN-3(2H)-ONVE KROM (III) ASETİLASETONAT KRİSTALLERİNİNX-IŞINLARI KIRINIM YÖNTEMİ İLE YAPI ÇÖZÜMÜ VE TEORİKİNCELENMESİ(Doktora Tezi)Nefise DİLEKGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEkim 2006ÖZETBu çalışmada, 2-fenil-2H-fitalazin-1-on (a = 8,085(4) à , b = 6,817(6) à , c =19,69(1) à , β = 94,03(4)°, monoklinik, P21/n); 6-[3-fenil-5-(triflorometil)pirazol-1-il]-piridazin-3(2H)-on (a = 7,603(2) à , b = 8,079(2) à , c = 11,202(4) à , α =82,97(3)°, β = 74,84(3)°, γ = 84,95(3)°, triklinik, P 1 ) ve krom (III) asetilasetonat(a = 13,999(5) à , b = 7,549(5) à , c = 16,376(5) à , β = 98,960(5)°, monoklinik,P21/c) kristallerinin x-ışını tek kristal kırınım yöntemi ile yapı çözümü yapıldı.Daha sonra moleküler mekanik yöntem, yarıdeneysel metotlar ve ab-initiohesaplamaları ile geometrik optimizasyon yapıldı. Kristal yapıların geometrikparametreleri teorik olarak elde edildi ve deneysel sonuçlarla karşılaştırıldı.Bilim kodu : 202.1.147Anahtar Kelimeler : X-ışını, Kırınım, Kristal yapı çözümü,MM+, AM1, PM3, MNDO, ab-initioSayfa Adedi : 173Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Bilal GÜNEŞ
Quadratic curvature gravity theories in various dimensions with and without torsion
In this thesis work, generalized gravity models are examined in n-dimensional spacetimes. Generalized gravity theories are described by a Lagrangian that involves a gravitational function expressed in terms of the scalar curvature, Ricci-squared and Riemann-squared terms in general. The models are investigated for two seperate cases, in which the connection of the spacetime is torsion-free and the connection of the spacetime involves spacetime torsion. By using exterior algebra formalism, the field equations of the theory are obtained by making independent variations of the gravitational action with respect to metric co-frame and connection fields. 3-dimensional gravity models such as Topologically Massive Gravity, New Massive Gravity, Minimal Massive Gravity and Generalized Massive Gravity are examined within the same framework. For certain generalized gravity models, some new exact solutions are achieved. Among them are the constant curvature solutions of quadratic curvature gravity model in a spacetime involving torsion. In addition, Lifshitz-type and Bianchi-type static and stationary solutions and Schrödinger-type solutions of R2-corrected gravity model are presented. Also, pp-wave solutions of Minimal Massive 3D Gravity theory are examined for both vacuum case and for the gravity model that is minimally coupled to Maxwell-Chern-Simons electromagnetic theory.
Öğütülmüş uçucu kül ve çelikhane cürufunun cam seramik eldesinde kullanılabilirliğinin araştırılması
Bu tez çalışmasında, Çayırhan (Ankara) Termik Santrali'nden temin edilen uçucu kül (UK) ve yardımcı malzeme olarak da Erdemir Demir Çelik Fabrikası A.Ş'den temin edilen bazik oksijen fırını (BOF) cürufu atıklarının farklı oranlardaki karışımlarının 2, 4, 8, 12 ve 16 saat süreyle gezegen tipi bilyeli bir değirmende öğütme işlemlerinin sinterlenme davranışına etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, öğütme işleminin atık malzeme üzerinde mineralojik ve mikroyapısal olarak etkilerini görme amacıyla Parçacık Boyut Dağılımı (PSD), X-ışını Kırınım Analizi (XRD) ve Taramalı Elektron Mikroskopu (SEM) analizleri gerçekleştirilmiştir. SEM görüntülerinden parçacıkların 8 saatlik öğütme süresinden sonra topaklanma eğilimi göstermeye başladığı görüldü. Çalışmanın ikinci aşamasında ise, öğütme süresi, karışım oranları ve sıcaklık parametrelerine bağlı olarak optimum sinterleme koşullarını belirlemek amacıyla, öncelikle UK ile BOF cürufunun farklı oranlarda karışımları 2, 4, 8, 12 ve 16 saat süreyle yaş olarak öğütüldü. Öğütme işleminden sonra, herhangi bir katkı maddesi, bağlayıcı vb. kullanmadan silindirik formda preslenerek 950°C, 1000°C, 1050°C ve 1100°C olmak üzere dört farklı sıcaklıkta sinterlenerek mekanik, mineralojik ve mikroyapısal özellikleri belirlenmiştir. Basınç dayanım testleri sonucunda mukavemet değerleri 4,56 ila 83,95 MPa aralığın da değişim gösterdiği sonucuna varıldı. 2/3 oranında UK ile 1/3 oranında BOF cürufu karışımının 8 saat öğütülmesi ve 1050°C'de sinterlenmesi sonucunda en yüksek mukavemet değeri elde edildi.
Preonik modeller ve e-e+ Zy sürecinde uyarılmış Z bozon üretimi
PREONİK MODELLER VE e-e+â Z γ SÜRECİNDE UYARILMIŞZ BOZON ÜRETİMİ( Yüksek Lisans Tezi )Erdoğan AKYAZIGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEylül 2006ÖZETStandart Model çerçevesinde çözülemeyen problemler mevcut olup bunlardanbazıları; fermion kütleleri ve karışımları, L-R simetri kırılması, kuark-leptonsimetrisi, temel parçacık sayısının ve serbest parametre sayısının fazla oluşuolarak sıralanabilir. Bu problemlerin aşılması için fizikçiler pek çok yeniparçacık ve yeni tür etkileşimler öngören yeni kuramlar geliştirmişlerdir.Örnek olarak; Preonik Modeller, Süpersimetri, Ek Boyut teorileri verilebilir.Fiziğin tarihi gelişimine bakıldığında yeni fizik için altyapı yaklaşımı makulgörünmektedir. Bu tezde, kuark, lepton ve ara bozonların ortak bileşenlerdenoluştuğunu öngören Preonik Modeller incelenmektedir. Son olarak uyarılmış Zbozonun CLIC elektron-pozitron çarpıştırıcısında üretilmesi ve özellikleri elealınmıştır.Bilim kodu : 202.1.149Anahtar kelimeler : Standard Model, Preonik Modeller, Uyarılmış Z bozonSayfa Sayısı : 51Danışman :Prof. Dr. Saleh Sultansoy
Application of geometric algebra to theoretical molecular spectroscopy
In this thesis, the general definition of geometric algebra (Clifford algebra) and the basic principles for studying the geometric properties of this algebra are discussed. Next, geometric algebra was used to create a general and practical method for obtaining the operators of the kinetic energy of the molecular vibration-rotation of polyatomic molecules. On the other hand, these polyatomic molecules' precise intrinsic operators of the kinetic energy include a metric tensor, the elements of this metric tensor was expressed as the mass-weighted sum of measuring vector inner products vectors compatible with the molecule's nucleus. Whereas, the vibrational and rotational measuring vectors that appear in the metric tensor for any geometrically defined coordinates of the shape and frames of the body were easily determined using geometric algebra. The current method (geometric algebra) generates molecular vibration-rotation kinetic energy operators that are in perfect agreement with earlier studies.
Eğri bir uzay-zamanda relativistik dalga denklemlerinin çözümleri
Bu tez çalışmasında, kozmik sicim tarafından üretilen kiral konik uzay-zaman geometrisinde spin-0 parçacıkların relativistik kuantum dinamiklerini Klein Gordon salınıcı, Duffin-Kemmer-Petiau (DKP) ve DKP salınıcı denklemleri ile araştırılmıştır. Ayrıca, düzgün bir manyetik alan ile Klein Gordon ve DKP salınıcılarının etkileşimi de incelenmiştir. Analitik metotlar kullanılarak, bu sistemlerin enerji özdeğerleri ve dalga fonksiyonları elde edilmiştir. Bu sistemlerindeki parçacığın, enerji seviyelerinin ve dalga fonksiyonlarının uzay-zaman geometrisini karakterize eden parametrelere bağlı olduğu gösterilmiştir. Bu bağımlıklar nedeniyle, Klein Gordon denkleminin çözümü olan dalga fonksiyonlarında Aharonov-Bohm etkisine benzer kütle çekimsel bir etki de vardır.
Paul Scherrer Enstitüsü ve MEGAPIE (ADS) uygulaması
PAUL SCHERRER ENSTİTÜSÜ VE MEGAPİE (ADS) UYGULAMASI(Yüksek Lisans Tezi)Pehlül Serkan BİLGİNGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEylül 2006ÖZETTürk Hızlandırıcı Merkezi projesi çerçevesinde GeV enerjili protonhızlandırıcılarına örnek olmak amacıyla dünyanın önde gelen hızlandırıcımerkezlerinden Paul Scherrer Institute (PSI) incelenmiştir. PSI'ın protonhızlandırıcıları, ikincil demetleri, deney istasyonları tanıtılmıştır. Ayrıca PSI'ınAccelerator Driven System (ADS)'e yönelik hazırlanan MEGAPİE projesiincelenmiştir.Bilim Kodu : 221.1.149Anahtar Kelimeler : PSI, proton siklotronu, N-bölgesi, ADSSayfa Adedi : 65Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Saleh Sultansoy
Sinkrotron ışınımının katıhal fiziğindeki uygulamaları
ivSİNKROTRON IŞINIMININ KATIHAL FİZİĞİNDEKİ UYGULAMALARI(Yüksek Lisans Tezi)Banu Nurşat GENÇGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEylül 2006ÖZETBu tezde sinkrotron ışınımının fiziği ve uygulama alanları açıklanmıştır.Dünyadaki sinkrotron ışınımı laboratuvarları ile ilgili kısa bilgilerverilmiştir. TAC (Türk Hızlandırıcı Kompleksi) çerçevesinde kurulmasıöngörülen sinkrotron ışınım kaynağının ana parametreleri ve demethatları tanıtılmıştır. Bunun yanında sinkrotron ışınımının yarıiletken vekatıhal fiziği üzerindeki uygulamaları açıklanmıştır.Bilim Kodu : 202.1.149Anahtar Kelimeler : Sinkrotron, TAC, Işınım, Yarıiletken,FloresanSayfa Adedi : 67Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Saleh SULTANSOY
Dördüncü standart model ailesinin lepton çarpıştırıcılarında incelenmesi
DÖRDÜNCÜ STANDART MODEL AİLESİNİN LEPTONÇARPIŞTIRICILARINDA İNCELENMESİ(Doktora Tezi)Rena ÇİFTÇİGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜTemmuz 2006ÖZETBu çalışmada, DMM (Democratic Mass Matrix) yaklaşımı çerçevesindedördüncü standart model ailesinin varlığı araştırıldı, dördüncü ailefermiyonlarının kütle limitleri verildi. Ayrıca dördüncü standart model ailesininilk üç aile ile karışımlarını gösteren CKM (Cabibbo Kabayashi Maskawa)matrisleri elde edildi. Dördüncü aile fermiyonlarının bozunma kipleriincelendi. Dördüncü aile kuarklarının kuarkonyum oluşumu için gerekli şartısağladığı gösterildi. η 4 (1S0) ve Ï 4 (3S1) kuarkonyumlarının mümkün olan bütünbozunma kipleri incelendi. Dördüncü standart model ailesi fermiyonlarıgelecekte sadece TeV enerjili çarpıştırıcılarda gözlenebilecektir. Bu çalışmada,lineer lepton çarpıştırıcılarında hem dördüncü aile fermiyonlarının çiftüretimine, hem de kuarkonyum üretimine bakıldı. Üretim tesir kesitleri vebunlara karşılık gelen yıllık olay sayıları hesaplandı. Elde edilen sonuçlara göreyüksek enerjili lepton çarpıştırıcıları dördüncü aile fermiyonlarının vekuarkonyasının üretimine ve gözlenilmesine olanak sağlar.Bilim Kodu : 202.1.149Anahtar Kelimeler : Standart model, kuark, kuarkonya, çarpıştırıcı, olay sayısıSayfa Adedi : 125Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Saleh SULTANSOY
Hızlandırıcılarda müon bölgesi ve uygulama alanları
ivHIZLANDIRICILARDA MÜON BÖLGESİ VEUYGULAMA ALANLARI(Yüksek Lisans Tezi)Abdulkadir TEZCANGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEkim 2006ÖZETBu çalışmada, TRIUMF laboratuarının genel yapısı, deney istasyonları veburada gerçekleştirilen araştırmalar incelenmiştir. En dikkati çekenuygulamalar arasında radyoizotop üretimi , proton ve pion terapi yöntemiylegöz tedavisi gösterilebilir. Özellikle müon demetine dayalı müon bölgesiuygulamalarına değinilmiştir. Bu uygulamalar arasından da µSR tekniğiincelenmiştir. Bu laboratuarda yapılan bazı µSR deneyleri ayrıntılı olarak elealınmıştır.Bilim Kodu : 202. 1. 108Anahtar Kelimeler : TRIUMF, ISAC, Siklotron, Proton demeti, µSRSayfa Adedi : 62Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Saleh SULTANSOY
Doğal ve modifiye klinoptilolitin karakterizasyonu
Bu çalışmada Manisa Gördes yöresine ait klinoptilolit numunesi incelenmiştir. Gördes klinoptilolitin kimyasal formülü [(Na0,5K2,5)(Ca1,0Mg0,5)(Al6,Si30)O72. 24H2O]. Doğal potasyum, kalsiyum, magnezyum, sodyum hidrate alumino-silikat mineralidir. Doğal ve H2SO4 asit çözeltisi ile hazırlanan 0,25M; 0,50M; 1,00M; 1,50M; 2,00M; 2,50M ve 5,00M modifiye formlarının karakterizasyon işlemleri X-ışınları difraksiyonu (XRD) ve X-ışınları floresans (XRF) spektroskopisi yöntemiyle incelenmiştir. Klinoptilolit asit çözeltisi ile modifiye edildiğinde zeolitin yer değiştiren katyonları ve alüminyum gideriminden dolayı, zeolitin kimyasında değişimler meydana gelmiştir. Si/Al oranındaki artışla birlikte H2SO4 asit etkili olmuştur. Gördes klinoptilolitin asitle modifiye işlemlerinden sonra kimyasal bileşimlerinin ve özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
ZnO:Cu ve ZnO:Mn tabanlı boya duyarlı güneş pillerinin fabrikasyonu ve karakterizasyonu
Bu çalışmada, nanoyapılı çinko oksit (ZnO) tozları hidrotermal sentez yöntemiyle elde edilmiştir. Elde edilen nanoyapılı ZnO tozu, bakır (Cu) ve mangan (Mn) elementleriyle %0,1, %0,5, %1, %3 ve %8 oranlarında katkılanmıştır. Katkılama işleminin katkısız ZnO nanoyapısı üzerindeki morfolojik, yapısal ve optik özelliklere etkisi Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), X-Işını Difraktometresi (XRD), X-Işını Fotoelektron Spektrometresi (XPS) ve UV-VIS Spektrofotometresi ile incelenmiştir. Katkısız ve katkılı nanoyapılı ZnO tozları, pasta haline getirilerek sıyırma tekniği (doctor blade) ile flor katkılı kalay oksit (FTO) kaplanmış cam yüzeyler üzerine kaplanmıştır. Üretilen filmler 450 °C sıcaklıkta kademeli olarak tavlanmış, sonrasında rutenyum 535-bis TBA boya çözeltisi içerisine daldırılarak üzerlerine boya emdirilmesi sağlanmıştır. Daldırma süresinin etkisini incelemek adına filmler farklı süreler boyunca daldırılma işlemine maruz bırakılmıştır. Süre, verimin doyuma ulaştığı an ile sınırlandırılmıştır. Üzerlerine boya emdirilen ZnO filmleri XRD, SEM ve UV-VIS spektrofotometresi cihazlarıyla karakterize edilmiştir. Üzerine boya emdirilen filmler, sandviç tipi DSSC oluşumunu sağlamak için platin kaplı karşıt elektrot ile birleştirilmiş ve içerisine elektrolit olarak iyodür çözeltisi eklenmiştir. ZnO bazlı boya duyarlı güneş pillerinin (DSSC), solar simülatör altında akım yoğunluğu-voltaj (J-V) grafikleri elde edilmiştir. Bu grafiklerden; güneş pili verimi (η), kısa devre akım yoğunluğu (Jsc), açık devre gerilimi (Voc), dolum faktörü (FF) değerleri elde edilerek pil performansları değerlendirilmiştir.
4x4 k.p yöntemiyle süperörgü sistemlerinin valans band hesaplamaları
Evaluating the band structure of semiconductors is one of the most important for building quantum lasers, MOS-FETs, bipolar transistors, diodes, semiconductor sensors. This thesis studies generalize k.p method to Compute the band structure of some materials such as zincblende. We calculated the band structure of AlGaAs and GaAs compounds, using both 4×4 Kane's model and Luttinger-Kohn's model approximations. The Kane's model provides incorrect effective mass for heavy hole band, neglected distance between bands and it considered only four bands. However, this model developed basis functions which are useful for Luttinger Kohn model. Luttinger Kohn model correct all Kane's model errors and classified bands as main interest bands named class A and some other bands called class B which influence the main interest bands (class A). In this master thesis the multi-band effective-mass theory also is used. This approximation is helpful for wide-band-gap semiconductors such has GaAs. This wide energy band gap, isotropic simple parabolic is used for conduction band while 4×4 Luttinger-Kohn Hamiltonian is used for valence band. Finally, finite-difference method is used to solve numerically results. Keywords: k.p method, Kane's Model, Luttinger-Kohn Model,
Nükleer fiziğin tıpta uygulaması – pozitron emisyon tomografi
Bu çalışmada nükleer tıp alanında kullanılan medikal görüntüleme yöntemlerinden pozitron emisyon tomografi (PET) sisteminin avantajlarının ve dezavantajlarının araştırılması amaçlanmıştır. PET sisteminin tasarımı, dedektör tipleri ve kristal çeşitleri incelenmiştir. Ayrıca radyofarmasötiklerin PET sisteminden elde edilen görüntüye etkisi ve PET sisteminin görüntü elde etmesinde anhilasyon fotonlarının etkisi incelenmiştir. Elde edilen bilgiler ile PET sisteminin performansını pozitif ya da negatif yönde etkileyen özellikler araştırılmıştır. Radyofarmasötik kullanarak görüntü elde eden PET ve tek foton emisyonlu bilgisayarlı tomografi (SPECT) sistemlerinin arasındaki temel farklar araştırılıp PET sisteminin özellikle kanserli hücre tespiti için kullanılma nedeni araştırılmıştır. Pozitron emisyon tomografi–bilgisayarlı tomografi (PET-BT) hibrit sistemindeki BT sistemi ile elde edilen anatomik görüntü ve PET sistemi ile elde edilen fonksiyonel görüntünün birleşimi ile elde edilen hibrit sistem görüntüsünün teşhis konusunda etkisi incelenmiştir. Türkiye'deki hastanelerde elde edilmiş tarama görüntüleri ve raporları incelenmiş, ayrıca tarama sırasında kullanılan radyofarmasötiklerin yan etkileri araştırılmıştır. Ülkelerde bulunan PET tarayıcı sayısı, yapılan tarama sayısı ve bu istatistiklere bağlı olarak Türkiye'nin dünyadaki yeri gözlemlenmiştir.
1,8-diaminooktan molekülünün titreşim spektrumunun teorik olarak incelenmesi
iv1,8-DİAMİNOOKTAN MOLEKÜLÜNÜN TİTREŞİMSPEKTRUMUNUN TEORİK OLARAK İNCELENMESİ(Yüksek Lisans Tezi)Nurcan ZAFERGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEylül 2006ÖZETBu çalışmada, 1,8-diaminooktan molekülü için Gaussian 98 W programıkullanılarak en kararlı olduğu durumdaki geometrik parametreleri vetitreşim frekansları teorik olararak hesaplandı. Bu titreşim frekanslarınınişaretlemeleri yapılarak frekanslara ait Infrared ve Raman şiddetleribelirlendi. 1,8-diaminooktan molekülüne ait korelasyon grafikleri çizildi. Bununiçin;teorik olarak hesaplanan frekanslarla deneysel olarak hesaplananfrekanslar birbirleriyle karşılaştırıldı.Bilim Kodu :202.1.008Anahtar Kelimeler :1,8-diaminooktan, İnfrared, Raman, BLYP, B3LYP, HFSayfa Numarası :60Tez Yöneticisi :Yrd. Doç. Dr. Akif ÖZBAY
Homojen olmayan vücut yapıları için, üç boyutlu tedavi planlama algoritmalarının doğruluklarının dozimetrik olarak karşılaştırılması
Bu çalışmada ESOGÜ Radyasyon Onkolojisi A.D.'nda bulunan Elekta markaPrecise model lineer hızlandırıcı cihazının 6 MV ve 18 MV x-ışını enerjilerikullanılarak, randofantom ile CMS marka XiO model 4.2.2 versiyon tedaviplanlama sistemi içerisinde bulunan ölçüm-tabanlı ve model-tabanlıalgoritmaların homojen olmayan vücut yapıları için doğruluklarıkarşılaştırılmıştır. Randofantomun bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleri eldeedilip, BT'den gelen enine kesitlerde üç boyutlu görüntü oluşturulacak şekildekonturlama yapılmıştır. Homojen olmayan tedavi alanları, sağ akciğeri vemediasteni içine alacak şekilde 15x15 cm2 ön -arka alanlardan ve kranium da10x10 cm2 sağ-sol yan alanlardan izosentrik olarak TPS'de hesaplatılansürelerden ışınlanmıştır. Film dozimetresi yapılarak her iki algoritmanınhomojen olmayan alanlarda doğrulukları değerlendirilmiştir. Model-tabanlıalgoritma akciğer inhomojenitesi için film dozimetresi ile ±%2 içinde,ölçüm-tabanlı algoritma ±%5 içinde uyumludur. Kranium inhomojenitesi içinher iki algoritma film dozimetresi sonuçları ile ±%2 içinde uyumludur.