1,253
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Fuzzy çizgeler
Bu tezde fuzzy çizgeler ele alınmış ve bu konuda yapılan çalışmalar çeşitli kaynaklardan derlenmiştir. Çizge, genel olarak bir V kümesindeki farklı elemanlar arasındaki belirli ilişkileri temsil eder. Bu bize V kümesinin herhangi iki elemanı arasındaki ilişkileri genelleştirmek için bir fikir verebilir. Eğer çizge ağırlıklı bir çizge ise ve herhangi iki köşe arasındaki tüm ağırlıklar biliniyorsa, V kümesindeki herhangi iki eleman arasındaki ilişki hakkında bir yorum yapılabilir. Ancak gerçek hayatta bu ağırlıkların kesin olarak bilinebilmesi mümkün olmayıp bu ağırlıklar genelde bulanık (fuzzy) biçimdedir. Dolayısıyla, V kümesinin elemanları arasındaki ilişkiler için fuzzy bağıntıların kullanılması daha uygun olur. Örneğin, V kümesinin elemanları çeşitli bölgeleri gösteriyorsa ve bu bölgeleri birbirine bağlayan yollar inşa edilmek istenirse, iki bölge arasına bir yol inşa etmenin maliyeti kesin bir sayı olmayıp, bir fuzzy sayı olur. Bu nedenle gerçek hayat problemlerinde fuzzy çizgelerin kullanılması çok daha gerçekçi olacaktır. Fuzzy çizgenin ilk tanımını Kaufman vermesine karşın, fuzzy çizge kuramının temellerini atan Rosenfeld ile Yeh ve Bang olmuştur. Çalışmada ilk olarak fuzzy kümeler, fuzzy bağıntılar ve klasik çizgeler ile ilgili ön bilgiler verildikten sonra fuzzy çizgelerin tanımı ve temel kavramları sıralanarak fuzzy çizgelerde bağlantılılık konusu incelenmiştir. Daha sonra, fuzzy ormanlar, fuzzy ağaçlar ve fuzzy kesi kümeleri tanımlanarak temel özellikleri çalışılmıştır. Son olarak, fuzzy köprüler, fuzzy kopma noktaları ve fuzzy bloklar ele alınarak bu kavramları karakterize eden çeşitli sonuçlar verilmiştir.
Optimality conditions and duality relations in nonconvexoptimization
This thesis aims to establish conditions for the objective and the constraint functions such that the zero duality gap condition is satisfied without convexity assumptions. In the literature, the conditions given on the objective and the constraint functions for guaranteeing the zero duality gap condition are still an unsolved problem. We investigate the zero duality gap condition for a class of nonconvex optimization problems. In this study, a positively homogeneous and lower semicontinuous objective and constraint functions are defined on a conic set and the zero duality gap condition is obtained by showing the perturbation function is weakly subdifferentiable at the origin. Also, the weak subdifferentiability theorem is proven for the Lipschitz functions. This theorem is based on the separation theorem in the space where epigraph is defined. To prove this theorem augmented dual cones are extended to a higher dimension since epigraph is defined in R^(n+1). Additionally, we investigate the sum rule for the weak subdifferential. It is shown that the weak subdifferentials of some classes of the Clarke directionally differentiable functions and the tangentially convex functions, satisfy this property in the form of equality. A relationship between the weak subdifferential of the indicator function and the augmented normal cone to a nonconvex set is revealed.
Havalimanı kadın çalışanlarının iş stresi ile başa çıkmalarında zaman yönetiminin etkisi
Havacılık sektörü ve havalimanı iş süreçlerine bakıldığında zamanın ne kadar önemli bir etken olduğu ve zaman unsurunun çalışanlar üzerinde baskı oluşturarak strese neden olduğu gözlenmektedir. Kadınların özel hayatları ve iş hayatında karşılaştıkları baskılar nedeniyle daha çok strese maruz kalmaları havalimanı kadın çalışanlarındaki zaman yönetimi ile iş stresi ilişkisinin araştırılması ihtiyacını doğurmuştur. Bu nedenle çalışmada havalimanı kadın çalışanlarındaki iş stresi incelenip; birçok etmenin neden olduğu iş stresine, zaman yönetiminin etkisinin olup olmadığı irdelenmiştir. Çalışmanın amacı havalimanı kadın çalışanlarındaki iş stresi ile zaman yönetiminin ilişkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda diğer bir amaç ise havalimanı kadın çalışanlarının iş stresi ile baş etmelerinde zaman yönetiminin etkisini belirlemektir. Çalışmaya Türkiye'nin farklı bölgelerinde faaliyet gösteren havalimanlarında görev yapan 383 kadın çalışan katılmıştır. Katılımcılara, kişisel bilgi formu, zaman yönetimi ölçeği ve algılanan iş stresi ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma verilerine göre havalimanı kadın çalışanlarının zaman yönetimi konusunda ortalamanın az üzerinde (ort.=3,07) başarılı oldukları söylenebilir. Analiz sonucunda kadınların medeni durumlarının, çalıştıkları kurum türünün ve yaşlarının iş stresi ve zaman yönetimi konusunda herhangi bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Eğitim durumu ve çalışma süreleri açısından ise anlamlı farklılık olduğu ve bunun sonucunda eğitim durumu yükseldikçe iş stresi, zaman yönetimi, zaman planlama ve zaman kaybı açısından daha başarılı olunduğu görülmüştür. Bölgesel olarak ise Ege bölgesinde ve Akdeniz bölgesinde çalışan kadınların algılanan iş stresinin daha fazla olduğu belirlenmiştir.
Kömür ile çalışan termik santrallerde enerji üretiminin çevresel etkilerinin yaşam döngüsü değerlendirmesi yöntemiyle belirlenmesi
Bu çalışmada kömürle çalışan termik santrallerin çevresel etkileri yaşam döngüsü değerlendirmesi yöntemiyle belirlenmiş ve karşılaştırılmıştır. Mevcut durum olarak pulverize subkritik kazan teknolojisi kullanılan kömür santralleri ele alınmış olup alternatif teknoloji olarak pulverize süperkritik, pulverize ultra süperkritik ve akışkan yatak kazan teknolojileri değerlendirilmiştir. Bu teknolojiler karşılaştırılarak yaşam döngüsü değerlendirmesinin kategoriler üzerinde etkisi incelenmiştir. Karşılaştırma, SimaPro 9.1 yazılımı kullanılarak ReCiPe 2016 Midpoint (H) metodu ile yapılmıştır. Karekterizasyon kategorilerinde; tatlı su ötrofikasyonu potansiyeli ve fosil kaynak tüketim potansiyeli dışında tüm etki kategorileri açısından akışkan yatak teknolojisinin pulverize sistemlere göre çevresel etkisinin daha fazla olduğu görülmüştür. Pulverize sistemlerde ise çevresel etkinin subkritik sistemlerde daha fazla olduğu, süper kritik sistemlerin partikül madde oluşum potansiyeli (%8,9), ozon oluşumu karasal ekotoksisitesi potansiyeli (%18,7) ve karasal asidifikasyon potansiyeli (%8,8) hariç tüm katergorilerde ultra süperkritik sistemlerden daha fazla etki gösterdiği görülmüştür.
Özdeğerlerin minimizasyonu problemlerinde iç nokta yöntemlerinin uygulanması
Bu tez çalışmasında matrisler ailesinin gürbüz Hurwitz kararlılığı problemi incelenmektedir. Afin matrisler ailesine karşılık gelen parametreye bağlı Lyapunov fonksiyonlarının varlığı için koşullar verilmiştir. Afin simetrik matrislerin maksimal özdeğerini minimalleştiren bir algoritma oluşturulmuştur. Verilen afin matris aileleri için parametreye bağlı Lyapunov fonksiyonların varlığı bu algoritma ile de incelenebilmektedir. Matris ailelerinin gürbüz kararlılık problemleri lineer matris eşitsizlikleri ile ifade edilebilmektedir. Bu tür eşitsizliklerin çözümü için bir bariyer yöntemi incelenmiştir. Ek bariyer fonksiyonu tanımlanarak bu fonksiyonun self-concordant özelliğe sahip olduğu gösterilmiştir. Yeni bariyer fonksiyonu kullanılarak modifiye edilen yöntem, matrislerin ortak Lyapunov fonksiyonunun varlığı ve LMI problemlerine uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar sayısal olarak örneklerle açıklanmıştır.
Uçak performans parametrelerinin çok kriterli karar verme metodu ile değerlendirilmesi
Tarih öncesi çağlardan beri insanlar kuşların uçuşunu gözlemlemişler ve bunu yapacak güçten yoksun olmalarına rağmen onları taklit ederek uçmak istemişlerdir. Mantık, kuşların küçük kasları onları havaya kaldırabiliyor ve destekleyebiliyorsa, o zaman insanların daha büyük kaslarının da bu başarıya ulaşabilmesi gerektiğini dikte etti. Asırlar geçtikçe, bilim, teknoloji ve insan beyninin birleşmesiyle insanlar kendi uçma hayallerine kavuştular. Gittikçe gelişen çeşitli hava araçları günümüz dünyasında hem sivil, hem de askeri alanda çok önemli değere sahiptir. Bu yüzden uçuş emniyet ve güvenliğinin sağlanması, uçakların bakımının yapılması, en üst düzey performans veriminin alınması gibi konular havayolu şirketlerinin en büyük sorumluluğudur. Saatlerce süren uzun mesafeli uçuşlarla birlikte uçak performansının dengeli ve verimli kalması çok önemlidir. Uçak performansının düşmemesi ve arttırılması için birçok araştırma ve çalışma yapılmaktadır. Uçak performansına etki eden pek çok faktör mevcuttur. Bu çalışmada; uçak performansına etki edebilecek faktörler kapsamlı literatür taraması yapılarak belirlenmiştir. Bu faktörlerin uçak performansına ne derecede etki edebileceği "Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV)" yöntemi olan "Aşamalı Ağırlık Değerlendirme Oran Analizi (SWARA – Stepwise Weight Assessment Ratio Analysis)" yardımıyla analiz edilmiştir. Alanında uzman karar vericilerin görüşleri doğrultusunda elde edilen veriler SWARA yöntemi ile analiz edilerek; analizler sonucunda ağırlık kriterinin uçak performansına etki edebilecek diğer kriterlere nazaran daha fazla etki edebileceği belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Havacılık, Uçak performansı, Çok kriterli karar verme, SWARA
Riemann manifoldlarında paralel vektör alanları
Bu tezde türevlenebilir manifold tanımından sonra türevlenebilir eğriler yardımıyla tanjant vektör kavramı tanımlanmıştır. Kotanjant vektör, vektör alanı, 1-form ve tensör alanı gibi temel bazı kavramlar verilmiştir. Riemann manifoldların temel teoremi farklı bir biçimde ifade edilip sonrasında ispatlanmıştır. Riemann eğriliği, Ricci eğriliği ve skaler eğrilik tanımlanmıştır. Riemann manifoldlarında bazı diferansiyel operatörler verilmiştir. Killing ve Harmonik vektör alanlarının paralelliğini içeren iki teorem ispatlanmıştır.
Köşe noktaları adlandırılmış ağaçların sayıları
$n$ köşe noktalı bir ağacın köşe noktaları $l_1,l_2,\ldots,l_n$ gibi etiketlerle birbirinden ayrılabiliyorsa böyle ağaçlara köşe noktaları adlandırılmış ağaçlar denir. İki ağaç izomorfik olsa bile köşe noktaları farklı adlandırılmışsa bu ağaçlar farklı ağaçlar olarak kabul edilir. Cayley teoremine göre $n$ köşe noktalı köşe noktaları adlandırılmış $n^{n-2}$ farklı ağaç vardır. Prüfer, $n$ köşe noktalı ağaçlarla $n-2$ uzunluğundaki $0$ ile $n-1$ arasıdaki sayılardan oluşan dizilerin bire bir karşılık geldiğini göstererek bu formülün bir kanıtını vermiştir. Bu sayı dizilerine Prüfer dizisi denir. Prüfer dizileri ağaçların alışılagelmiş gösterimlerine bir alternatif sunar. Bu çalışmada, bir bilgisayar cebir sistemi olan Maple için Prüfer dizilerinden faydalanılarak ağaçlarla ilgili prosedürler içeren bir kütüphane sunulmaktadır. Ayrıca, köşe noktaları adlandırılmış çift-yıldız, örümcek, kırkayak, vb. birçok özel ağacın sayıları Prüfer dizilerinden yararlanılarak kombinatoryal yöntemlerle hesaplanmıştır.
Spor influencerlarının tüketicilerin satın alma davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, günümüz sosyal medya ve internet dünyasında yeni bir çalışma alanı olan influencer kavramının, spor endüstrisinin geniş yelpazesindeki konumunu, etkisini, öneminin aktarılarak influencerların hangi özelliklere sahip olduklarını ve bu özellikler doğrultusunda spor endüstrisi içerisindeki markalar veya şirketlerle yapılan iş birlikleri sayesinde tüketicilerin hedeflenen ürünleri veya hizmetleri satın alma aşamalarındaki tutumlarını ortaya koyarak açıklamaktır. Bu amaç doğrultusunda spor endüstrisi içinde kullanılan influencerlara yönelik yapılan araştırmalar incelenmiştir. İncelenen araştırmalar sonucunda spor endüstri içinde yer alan spor influencerları, tüketicilerin satın alma tutumları üzerinde tüketiciyle buluşturulması hedeflenen ürünler veya hizmetler üzerinde olumlu yönde bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Bu olumlu etkilerin gerçekleşmesinde pay sahibi olan ve araştırmamızın da baş rolü olan spor influencerlarının, tüketicilerin satın alma tutumları üzerindeki etkilerinin çeşitli faktörlerle gerçekleştiği çalışmamızda aktarılmaya çalışılacaktır.
Loop zero forcing on graphs
The loop zero forcing number of a graph is based on the loop color change rule: If a white vertex v is the only white neighbor of a black vertex u, then change the color of v to black. If the neighbors of a white vertex v are all black, then change the color of v to black. A minimum loop zero forcing set is a set of black vertices that changes the entire graph to black and has a minimum cardinality. The loop zero forcing number of a graph is the cardinality of a minimum loop zero forcing set of the graph. The loop propagation time is the least number of rounds; it takes for a minimum loop zero forcing set to change the whole graph to black. A failed loop zero forcing number is the largest set that fails to change the entire graph to black. The loop throttling number minimizes the sum of a loop zero forcing set and its loop propagation time. In this work, we establish various properties of the loop zero forcing number, loop propagation time, loop throttling number, and failed loop zero forcing number of graphs. Graphs giving the extreme values of these concepts are also characterized.