3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Yüksek enflasyondan düşük enflasyona geçiş sürecinde Türk bankacılık sektörü
Türkiye Ekonomisi'nde uluslararası rekabete açık ve düzenlemeler itibariyle Avrupa Birliği'ne uyuma hazır olan sektörlerin başında bankacılık sistemi gelmektedir. Piyasa ekonomisine geçilen 1980Tı yıllarda uygulamaya konulan reform niteliğindeki yapısal değişiklikler, bankacılık sektörünün ve mali sektörün gelişmesini ve büyümesini sağlamıştır. Diğer taraftan bu büyümenin motoru olan enflasyon 1990'lı yıllardan itibaren ekonominin en ciddi sorunu haline gelmiştir. Enflasyonla beraber banka bilançolarının yapısında ve bileşiminde önemli değişiklikler olmuştur. Menkul kıymetlerin payı krediler aleyhine artarken, kaynaklar çok kısa vadelerde yoğunlaşmıştır. Döviz kurundaki ve enflasyon rakamlarındaki yıllık ortalama değişim değerlerinin ihale faiz oranlarının altında kalması, bankalara açık pozisyonla kârlılıklarını artırabilme imkanı sağlamıştır. Kârlılık bir taraftan bankacılığı cazip hale getirirken, diğer taraftan kur ve faiz riskinin artması, mali gücü zayıf bankaları olası krizlere karşı korumasız kılmıştır. Bu çalışmada, yüksek enflasyondan bankacılık sistemininin nasıl etkilendiği üzerinde durulmuş, bilanço ve gelir-gider tablolarının ana kalemlerindeki değişimler için analitik sonuçlara varılmıştır. Tersi durumda düşük enflasyon dönemlerinde düşük enflasyon süreci yaşayan ülkelerin tecrübeleri ve ülkemizle olan korelasyon da dikkate alınarak sektörü bekleyen riskler, alınması gereken tedbirler ve düzenlemeler için öngörüler yapılmış, sektör için olası projeksiyonlar tasarlanmıştır.
Turizmin Türkiye ekonomisindeki yeri ve ekonomik etkileri
Günümüzde büyük kitleleri ilgilendiren bir olgu haline gelen turizmin yarattığı ekonomik, sosyal, kültürel ve politik etkiler; gerek ülkelerin kendi bünyeleri gerekse uluslararası ekonomik ve politik ilişkiler açısından önemli sonuçlar doğurmaktadır. Uluslararası turizm sektörünün değişik kesimleri birbirleriyle bütünleşmekte, sektörün sahiplik yapısı değişmekte, çok uluslu dev turizm şirketlerinin pazara egemen olduğu bir sektör yapısı yaratılmaktadır. Turizm sektörü, II. Dünya Savaşı'ndan sonra hızla gelişmiş, daha geniş halk kitlelerine ve uzak mesafelere yayılmıştır. Ulusal ve uluslararası düzeyde kazandığı dev boyutlarla turizm; yatırımları ve iş hacmini geliştiren, gelir yaratan, döviz sağlayan, yeni istihdam alanları açan ve sosyal-kültürel hayatı etkileyen sosyo-ekonomik bir faaliyet haline gelmiştir. Bunun sonucunda; ülkelerin dikkati bu ekonomik faaliyet üzerinde yoğunlaşmaya başlamıştır. Türkiye açısından ise turizm, ekonominin giderek önemli bir sektörü haline gelmiştir. Yıldan yıla artan bir şekilde yarattığı gelir, istihdam ve yatırım olanakları ile doğrudan ve dolaylı olarak Türkiye ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır. Turizm sektörünün Türkiye ekonomisindeki önem ve yerini ortaya koymayı amaçlayan bu tez çalışmasının Birinci Bölümünde, turizm ve turist kavramlarının tanımının yanı sıra turizmi geliştiren faktörler açıklanmıştır. Aynı zamanda, bir bilimsel ilgi alanı olarak turizmin özellikleri ve çeşitli sosyal bilim dallarıyla ilişkisi irdelenmiştir. İkinci Bölümde, dünyada turizmin geçirdiği tarihsel süreçler açıklanmış ve Türk turizminin dünya genelindeki payı, önemli turizm ülkeleri ile karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Üçüncü246 Bölümde, turizm sektörünün yapısı; teorik olarak açıklanarak, turizm ürününün tanımı, turizm sektörünün özellikleri ve işletme türleri ortaya konmuştur. Diğer yandan turizm sektöründe talep ve arz yapısı incelenmiştir. Son Bölümde ise, turizmin 1980 sonrasında Türkiye ekonomisindeki yeri ve önemi; ödemeler bilançosu, milli gelir, istihdam ve diğer sektörler üzerindeki etkileri açılarından incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca, sürdürülebilir turizm ve Türkiye başlığı altında bu konuya dikkat çekilmiştir. Son olarak da Türkiye'de turizm gelirleri tahmini üzerine bir ekonometrik çalışma ile gelecekte Türk turizm sektöründe beklenen gelişmeler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuç Bölümünde ise, analizin bulguları değerlendirilmiştir.
Dış ticaret hadlerinin gelişimi ve Türkiye üzerine bir uygulama
ÖZET 1980'li yıllardan itibaren Türkiye dış ticarette önemli bir liberalizasyon yaşamıştır. Aynı yıllarda uluslararası ticaret önemli bir ivme kazanmış küreselleşme, bölgesel pazarların korunması gibi kavramlar eşanlı olarak literatürde geniş bir yer bulmaya başlamıştır. Uluslararası arenada dış ticaret endüstriler arası ticaret halini almaya başlamış ancak 1950'lerde ilk defa ortaya atılan Singer- Prebisch tezi AGÜ'lerin dış ticaretten kazançları konusunda bu gelişmelere önemli bir alternatif oluşturabilecek hale gelmiştir. GATT görüşmeleri sırasında AGÜ'ler üzerinde dış ticaret liberalizasyonu konusunda önemli baskılar yapılmıştır. Bu da doğal olarak AGÜ'lerin dış ticaret kazançları konusunda hem teorik hem amprik çalışmaları ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmayla dış ticaret hadlerinin Singer-Prebisch tezi çerçevesinde gelişmiş ülkeler aleyhine gelişip gelişmediği Türkiye baz alınarak incelenmeye çalışılmıştır. 1969-1998 verilerini kullanarak Türkiye için dış ticaret hadleri trend analizi ve gelir etkisi hesaplanmaya çalışılmıştır. Bu trend analizleri kullanılarak geleceğe yönelik öngörüler yapılmaya çalışılmıştır.