Dış ticaret hadlerinin gelişimi ve Türkiye üzerine bir uygulama

ÖZET 1980'li yıllardan itibaren Türkiye dış ticarette önemli bir liberalizasyon yaşamıştır. Aynı yıllarda uluslararası ticaret önemli bir ivme kazanmış küreselleşme, bölgesel pazarların korunması gibi kavramlar eşanlı olarak literatürde geniş bir yer bulmaya başlamıştır. Uluslararası arenada dış ticaret endüstriler arası ticaret halini almaya başlamış ancak 1950'lerde ilk defa ortaya atılan Singer- Prebisch tezi AGÜ'lerin dış ticaretten kazançları konusunda bu gelişmelere önemli bir alternatif oluşturabilecek hale gelmiştir. GATT görüşmeleri sırasında AGÜ'ler üzerinde dış ticaret liberalizasyonu konusunda önemli baskılar yapılmıştır. Bu da doğal olarak AGÜ'lerin dış ticaret kazançları konusunda hem teorik hem amprik çalışmaları ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmayla dış ticaret hadlerinin Singer-Prebisch tezi çerçevesinde gelişmiş ülkeler aleyhine gelişip gelişmediği Türkiye baz alınarak incelenmeye çalışılmıştır. 1969-1998 verilerini kullanarak Türkiye için dış ticaret hadleri trend analizi ve gelir etkisi hesaplanmaya çalışılmıştır. Bu trend analizleri kullanılarak geleceğe yönelik öngörüler yapılmaya çalışılmıştır.