Islamic Law

التفريق القضائي في الفقو الإسلامي مقارنة بقانون الأحوال الشخصية الع ا رقية

There is no doubt that the subject of judicial separation is one of the important topics that needs to be discussed in the field of scientific research, the stability of marital life is one of the most important goals that Islam has been keen on, as the family is the first building block and the main pillar for building and sustaining society. Marriage is the only lawful method that God has permitted for reproduction, and the continuation of marital life. The Islamic law has laid down precise legislations for the permanence and continuation of the marital relationship. As marriage is a contract which stresses on perpetuation, the Islamic Sharia ordered both spouses to promote wellbeing, for the husband to treat his wife kindly, and for the wife to safe keep her husband's children and property in his absence. when contemplating the Sharia, one can see that it is comprehensive, encompassing all of an individual's needs and reflects any changes which may occur in an individual's life including any changes in a marital life, which could make the harm caused by its continuity outweigh the benefits gained by a divorce. In addition, it is known that the religion of Islam is compatible with the intuition and nature of mankind, thus considered and accounted for cases of disharmony and dispute that can occur between the spouses and lead to the impossibility of continuing the marriage. I began my research with an introduction and a preamble, and divided it into five chapters and a conclusion. Each chapter addresses several concepts, in the introduction I summarized the importance of this thesis in several points, the reasons behind choosing this topic for my thesis, the former studies conducted on the topic of judicial separation, and the methodology I have adopted to writing this thesis. The first section in the first chapter sheds light on the meaning of judicial separation, its legitimacy and conditions, the second section elaborates on the differences between judicial separation, divorce, annulment and abrogation. The second chapter, which contains four sections, discusses separation because of intentional harm, for example separation due to poor companionship or deprivation of the wife of expenses or lawful copulation, or separation due to the absence of the husband and any other intentional harm practiced by one of the spouses that could lead to their separation. The Third chapter discusses separation caused by unintentional harm for example the imprisonment of the husband, or for insolvency for expenses or dowry. The fourth chapter is dedicated to the reasons and the permissible faults for any of the spouses to request separation. The fifth chapter discusses separation due to apostasy or should any of the spouses convert to Islam, and the type of separation executed in the case of apostasy. The end of each chapter vi includes the legal texts according to the Iraqi law and a comparison between the legal texts and the Islamic law. In the conclusion, the thesis draws a conclusion based on the research conducted in this thesis. The conclusion is followed by the list of references that have been used in this thesis. This thesis is but a humble attempt to expand further on such an important topic and is the accumulation of research done over countless of hours. Should this thesis be deemed praise worthy then success a blessing awarded by God and should this thesis contain errors, I humbly take pride in learning from my errors as glory and perfection is an attribute of God alone. To conclude, after having delved into this broad field of study, I hope that it will be received well and would like to use this occasion to express my sincere gratitude and thanks to my highly esteemed Doctor, Muhammad Salim Aslan for his efforts and valuable instructions, which proved to be highly beneficial in the course of writing my thesis. I ask God Almighty to envelop him with his blessings and grant him the highest of rewards. I would also like to extend my utmost appreciation and respect to Doctor Hemin Balisani whose feedback and constructive notes shaped this thesis. My everlasting gratitude also goes to all the professors and teachers who provided me with their support to complete this thesis. Key words: Islamic Law, Divorsce, Judiciary, Judgment

İslam Hukukunda nikah akdinin fonksiyonu ve sürdürülebilirlik problemleri

Bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın amacını, İslam'ın muamelat noktasında nikâha ve dolayısıyla evlilik müessesine yüklemiş olduğu misyonunun irdelenmesi, akabinde de bu misyon ile bağlantılı olarak nikâhın sürdürülebilirliğini etkileyen problemlerin tespiti oluşturmaktadır. Bu tespit, aynı bir marazın teşhisi gibi, İslam'ın sunduğu prensiplerden bağımsız olarak inşa edilen nikâh müessesesinin, yaşamına devam etmesini engelleyen problemlere ışık tutmayı gaye edinmektedir. Girişte konunun önemi ve amacı, çalışmanın kapsam ve yöntemine yer verilmiştir. Birinci bölümde ise İslam hukukuna göre nikâhın mahiyetine dair; ne anlama geldiği, hükmü, nasıl gerçekleştiği, kurulabilmesi için gerekli olan şartların neler olduğu ve çeşitleri incelenmiştir. İkinci bölümde de "insan" ve "toplum" için nikâhın nasıl bir fonksiyona haiz olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise öncelikle nikâh kurumunun yaşayan bir yapıya sahip olması sebebiyle en sağlıklı şekilde yürütülebilmesi için İslam'ın ortaya koyduğu ve Müslüman olan bireylerden bu nizama göre yaşamalarını beklediği hususlar açıklanmıştır. Akabinde de İslamî bir niteliğe sahip olmaktan kısmî veya topyekûn olarak uzaklaşan bireylerin nikâh müesseselerini sürdürebilmeleri noktasında karşılaştıkları problemler irdelenmiş ve çözüm yollarının İslam hukukundaki varlığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Nikâh, Aile Hukuku, Boşanma, Nitelikli İnsan ve Toplum

İslam hukukunun hadım konusuna yaklaşımı

Bu çalışma, İslam dininde hadım etme (kısırlaştırma) konusunu Kur'an, Hadisler ve İslam hukukçularının görüşleri çerçevesinde ele almaktadır. İslam'ın yaratılışa ve bedensel bütünlüğe verdiği önem doğrultusunda, hadım etme işlemi insan hakları ve etik ilkeler ışığında incelenmiştir. Kur'an-ı Kerim'de doğrudan hadım etme ile ilgili bir hüküm bulunmamakla birlikte, yaratılışa müdahale ve bedensel bütünlüğün korunması prensipleri, hadım etmenin yasaklanmasını destekler. Peygamber Muhammed (sav), hadislerinde hadım olmayı açıkça yasaklamış ve cinsel arzuların kontrol altına alınması için oruç tutmayı tavsiye etmiştir. İslam hukukçuları, insanın hadım edilmesini yaratılışa müdahale ve kişisel hakların ihlali olarak gördüklerinden genellikle haram olarak kabul ederler. Kur'an'da hayvanların hadım edilmesi hakkında doğrudan bir hüküm bulunmamakla birlikte, Peygamber Efendimiz'in sünneti ve hadisler, hayvanlara iyi davranmayı ve onlara gereksiz yere acı çektirmemeyi öğütler. İslam hukukçuları arasında, hayvanların insanların yararına olacak şekilde hadım edilmesi kabul edilebilir görülmekte, ancak bu işlemin hayvanlara gereksiz acı çektirmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. İslam, insan hakları ve bedensel bütünlük ilkelerine büyük önem verir. Hadım etmenin insan onurunu zedelemesi ve bedensel bütünlüğünü bozması nedeniyle yasaklanmış olması, yaratılışa saygı ve insan haklarının korunması prensiplerine dayanır. Hayvanların hadım edilmesi ise, onların yaşam kalitesini artırmak amacıyla kabul edilebilir olarak görülmekte, ancak bu işlemin etik ve insancıl bir şekilde yapılması gerektiği belirtilmektedir. İslam'da hadım etme, insan onuru, bedensel bütünlük ve yaratılışa saygı prensipleri doğrultusunda ele alınır. İnsanın hadım edilmesi yasaklanırken, hayvanların hadım edilmesi belirli koşullar altında kabul edilebilir görülmektedir. Bu çalışma, İslam'ın genel etik ve ahlaki ilkeleri ışığında hadım etme konusunu değerlendirir ve bu işlemlerin dikkatle ele alınması gerektiğini vurgular.

6 numaralı Adana şer`iyye sicili (H. 1203/M. 1788-H. 1204/M. 1789)

10 Numaralı Adana Şer`iye Sicil Defteri; 1241 / 1825 - 1260 / 1844

77 nolu İstanbul şer`iyye sicili defteri (Davud Paşa Mahkemesi) H. 5 Şa`ban-11 Zi`l-ka`de 1238

İslam hukukunda bir irade beyanı olarak teâtî

Tabiatı itibariyle sosyal bir varlık olan insan, hayatın her alanında diğer insanlarla iletişim halindedir. Yazılı, sözlü ve fiili olmak üzere çeşitli yollarla gerçekleşen bu iletişim biçimlerinin hukuki sonuç doğurabilmesi, karşılıklı rızanın ortaya konulması şartına bağlıdır. Rızanın dışavurum şekilleri ise farklılık göstermektedir. Burada önemli olan kişinin içteki rızayı tereddüde mahal bırakmayacak şekilde ortaya koymasıdır. Bu olmadan herhangi bir şekilde hukuki hüküm tesisi mümkün değildir. Sözlü veya yazılı bir beyan olmaksızın yalnızca davranışla hukuki işlem tesisinin mümkün olup olmayacağı hususu öteden beri fukahânın gündeminde olmuş, mesele fıkıh literatüründe ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Çağdaş dönemde ise konu oldukça yeni ve farklı boyutlar kazanmıştır. Özellikle konunun güncel açılımlarının varlığı, bu meselenin araştırma konusu olarak belirlenmesinde etkili olmuştur. Çalışma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte konunun önemi, amacı, sınırları ve kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, teâtînin hukuki niteliğinin iyi kavranmasına katkı sunacağı öngörüsüyle kavramsal çerçeve ortaya konulmuş, teâtînin benzer kavramlarla olan ilişkisine temas edilmiş ve hukuki niteliği itibariyle teâtî konusu ele alınmıştır. İkinci bölümde, dört fıkıh mezhebi eksen alınmak suretiyle klasik fıkıh doktrininde teâtî konusundaki tavırlar ve hükümler tespit edilmiş, ardından modern dönemde ortaya çıkan teâtî açılımlarına temas edilmiştir. Nihayet bu çalışma neticesinde oluşan tespit ve kanaatler, sonuç kısmında ifade edilmiştir

Yeni fıkıh tarihi yazımında dönemlendirme sorunu

Fıkıh tarihi yazımı ve dönemlendirme şablonları, "tarih yüzyılı" lakabıyla anılan 19. yüzyıldan itibaren araştırmacıların ilgisini çekmiştir. Bu süreçte fıkıh tarihini dönemlendirmeye yönelik çok sayıda yöntem ortaya çıkmış, farklı kriterler esas alınarak iki yüzü aşkın dönemlendirme önerisi ortaya konmuştur. Bu tez, literatürdeki dönemlendirme önerilerinin kökenlerini, aktarım sürecini ve metodolojik zaaflarını incelemektedir. Söz konusu dönemlendirmeler, araştırmacının yeni fıkıh tarihi yazımı olarak adlandırdığı literatürden seçilen örneklem üzerinden analiz edilmiştir. İlk olarak dönemlendirme teşebbüslerinin dayandığı tarihi zemin incelenmiş ve bağlamı inşa edilmiştir. Bu bağlamda YFT literatürüne hâkim olan gerileme paradigması şablonunun 19. yüzyılda oryantalist Arapça literatür tarihi yazarları tarafından kullanıldığı, bu şablonun hem oryantalist hem de modern İslam dünyasında kurulan üniversite müfredatlarına zahmetsizce taşındığı görülmüştür. Bu taşımada ve yeniden üretilme sırasında 18. yüzyıl ıslahatçılarının ve ıslahatçı ekolün rolleri tespit edilmiştir. Ayrıca mevcut tarih felsefesi açmazları ile Türk-Arap ilişkileri arasındaki sorunların YFT dönemlendirmelerini üretmedeki yardımcı rollerini ortaya koyulmuştur. İkinci bölümde iki yüzü aşkın dönemlendirme içerisinden bir örneklem belirlenmiş ve bu örneklem üzerinden ilk kitap olarak tespit edilen çalışmadan itibaren tezin tamamlandığı 2025 yılına kadar yapılmış dönemlendirmeleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise genel tarih felsefesi ve tarihyazımı literatüründe yer alan dönemlendirme eleştirileri ile önerilerden yola çıkarak mevcut YFT tasniflerinin taşıdığı zaaflara değinilmiştir. Tez, mevcut tasniflerin beş temel ilkeye (kavramsal sadelik, kapsayıcılık, muhtevaya delalet, ölçütlerde açıklık ve tutarlılık, tarihi doğru yerden bölme ve gerçeklik) uymadığını ortaya koymaktadır. Ek bölümünde yer alan tablolarla da çalışmanın grafiksel özeti yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Tarihyazımı, Fıkıh tarihi, Fıkıh tarihi yazıcılığı, dönemlendirme, Yeni fıkıh tarihi yazımı.

Şeriat ve hukukta estetik ameliyatlar ile ilgili hükümler (Karşılaştırmalı çalışma) / Provisions related to beautician surgery in sharia and law (Comparative study)

This research is about the provisions of beautician surgery, which is a contemporary medical case, from the perspective of Islamic rules, and based on the four famous sects of the legal jurisprudence of some contemporary Arab and foreign countries. The nature of this research required to be divided into three chapters: In the first chapter, we mentioned the historical development of beautician surgery and the reasons behind its propagation nowadays, and also the terms that are related to the title of research to the scientists of religion, laws and medicine. In the second chapter, we have explained the stance of Islamic religion by mentioning the opinions of the jurists and their proofs of the medical in general and the beautician surgeries in particular, and then we have analyzed these 0pinions within an examples of some beautician surgeries and their types. And in the third chapter, we talked about the legal provisions for beautician surgeries, after we have mentioned about the legal basis of the medical in general, we entered into the stance of legislation in some contemporary countries and did our research about the obligations, duties and conditions related to beautician surgeries. And our research ends with a conclusion that includes the results. Keywords: Islamic law, Law, Processes, Surgery, Beautician.

Bâkıllânî'nin et-Takrîb ve'l-İrşâd adlı eserinde tahsîs kuramı

Tezimiz, usul tarihi açısından Şâfiî'den sonra mütekellim usulünü derinleştirip sistemleştiren ve kendinden sonraki usulcüler üzerinde ciddi etkisi bulunan Bâkillân'i'nin et-Takrîb ve'l-İrşâd es-Sağîr adlı eseri çerçevesinde tahsîs kavramını işlemektedir. Bu çerçevede Bâkillânî'nin tahsîs kuramını belirleyen âmm, hâss ve muhassis kavramlarının tahlilini yapmaktadır. Bu tez, kavramlara yüklenen anlamlar ile ilgili farklı ekoller arasındaki tartışmaları Bâkillânî'nin bakış açısıs ile tahlil edip sunmaktadır.Tezimiz, Giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş'te çalışmamızın kapsam ve yöntemini ele aldık. Çalışmamızın konusu olan Bâkillânî ve et-Takrîb adlı eseri hakkında kısa bilgi verdik.Birinci bölümde, âmm kavramı incelenmiştir. Bu bölüm kapsamında Bâkillânî'nin usulünde âmm kavramının lafzın anlam aralığına giren iki ve daha fazla varlığı kapsayan kelime olarak tanımladığı ortaya konulmuştur. Âmm lafzın bu varlıklardan hangisini kapsayıp hangisini kapsamadığının ise ancak karine ile ortaya çıkabileceği anlaşılmıştır.İkinci bölümde tahsîs konusu tartışılmıştır. Netice itbariyle Bâkillânî'nin tahsîsi, mütekellimin lafızdan irade ettiği varlıklar ile dışarıda bıraktığı varlıkların hangileri olduğunun beyanı olarak gördüğü ortaya konmuştur.Üçüncü bölümde ise tahsîs edici deliller incelenmiştir. Bu bölümde Bâkillânî'nin tahsîs edici delilleri iki kısma ayırdığı ortaya konmuştur. Birincisi, cümle yapısından anlaşılan istisnâ, şart gibi muttasıl delillerdir. İkincisi ise cümleden bağımsız müstakil deliller olan akıl, sünnet, icma, kıyas gibi munfasıl delillerdir.Anahtar kavramlar: Bâkilllânî, Âmm, Hâss, Tahsîs, Muhassis, Teâruz

Şafiî usûlcülere göre istidlâl

Tezimiz, usûl tarihi açısından en verimli olan hicri beşinci asır ve daha sonra gelen tanınmış Şafiî usûlcülerin, ?edille-i erbâa?dan sonra beşinci delil diye adlandırdıkları istidâl delili hakkındaki görüşlerini işlemektedir. Bu dönemlerde yaşayan usûlcülere göre istidlâl kavramının ne anlama geldiği hakkındaki düşünceleri, istidlâlin dayanağı olarak zikrettikleri delilleri, istidlâl ile ilgili aralarında vuku bulan ihtilâflar ve istidlâl için getirdikleri örnekleri sunmaktadır.Eser, önsöz ve giriş dışında üç bölüm ile sonuç bölümünden ibarettir.Girişte hicri V. asra damgasını vuran Şafiî ekolüne tabi bazı usûlcülerin hakkında bilgi verilmiştir.Birinci bölümde istidlâlin tanımı ve mahiyeti ele alınmıştır.İkinci bölümde istidlâlin hücciyeti konusundaki görüşler üzerinde durulmuştur.Üçüncü bölümde istidlâlin kısımları ele alınmıştır.Yine bu bölümün sonunda hicri V. asırdan sonra gelen usûlcülerin ?istidlâl ile irtibatlı olan deliller? diye açıkladıkları şer'î delilerden kısa da olas bahsedilmiştir. Anahtar kavramlar: Şafiî, usûlcü, istidâl, şer'î deliller, akli deliller,

İslam hukukunda gerçek kişilerin ehliyeti

Investigation and definition of the manuscript of the footnote of Ebussuud Efendi on the book of sales from "Al-Inaye fi Sharh Al-Hidayah"

One of the first concerns of Muslim scholars throughout the ages is the principles of Islamic jurisprudence because of its importance as it is a source of knowledge of the provisions of halal، haram، worship، duties and sunan. One of the most important sections of the jurisprudence: Jurisprudence transactions، it is a daily need in the transaction life of a Muslim. One of the jurists interested in this section of jurisprudence Ebussuud Efendi، who wrote a footnote (Al hashyah) on the chapter of the sale from the book " AL-Inaye fi Sharh Al-Hidayah Bidayat al-Mubtadi" by Islamic scholar Burhan al-Din AlMarghinani and still until this time manuscript. Because of its importance, it was chosen, achieved, and studied in this thesis. In this abstract, research objectives will be presented, its scientific value, the difficulties that the researcher faced, the most important ideas presented in the thesis and the results that were reached. The thesis contains introductions and tow chapters The first chapter: It includes a profile of Ebussuud Efendi, the book (AlHidaya), its author Al-Marghinani, and the book (AL-INÂYE) and his book Al-Babarti The second chapter: It includes the manuscript and that the manuscript is attributed to its owner, its data, and the researcher's plan in the investigation, and then the verified text. At the conclusion of the thesis were the results of the research. Keywords: Abussuud Efendi، Heed، Al-Babarti، Sales، Stipulated right of cancellation

Teminat mektuplarının islami finans uygulamaları ve fıkhi analizi

Finansman ihtiyacı, iktisadî hayatın temel unsurlarından biridir. Modern bankacılıkta bu ihtiyaç yalnızca nakdî kredilerle değil, teminat mektubu, akreditif ve aval/kabul gibi gayrinakdî kredi ürünleriyle de karşılanmaktadır. Bu ürünler içinde teminat mektubu, bankanın müşterisi lehine üçüncü kişiye karşı belirli şartlar altında ödeme taahhüdünde bulunduğu önemli bir finansal araçtır. Teminat mektupları konvansiyonel bankalar yanında katılım bankaları tarafından da kullanılmakta; ancak bu işlemin fıkhî mahiyeti ve karşılığında alınan ücretlerin hükmü İslam hukuku bakımından tartışmalı bir alan oluşturmaktadır. Bu tezde banka teminat mektuplarının hukukî ve fıkhî niteliği İslam hukuku çerçevesinde incelenmektedir. Çalışmada klasik fıkıh literatüründe kefalet akdinin mahiyeti, ücret karşılığında kefalet tartışmaları, modern bankacılıkta teminat mektubunun işleyişi ve çağdaş İslam hukukçularının konuya ilişkin yaklaşımları ele alınmaktadır. Araştırmada teminat mektubunun yalnızca hangi akit türü altında değerlendirileceği değil, bankanın fiilen neyin karşılığında gelir elde ettiği de dikkate alınmaktadır. Bu bağlamda, teminat mektubunda bankanın üstlendiği yükümlülüğün kredi/karz taahhüdü niteliği taşıması sebebiyle alınan komisyonun borç verme taahhüdünden menfaat elde edilmesi sebebiyle faizle benzerlik taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bedene müdahale bağlamında dövme yaptırmanın hükmü

Bu tezin amacı, dövme ile alakalı Hz. Peygamber'den (s.a.v.) gelen rivayetler ışığında fıkıhta dövmenin illetini ve buna bağlı olarak hükmünü tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda klasik fıkıh eserlerinden ve hadis şerhlerinden yararlanılmıştır. Çalışma toplamda üç bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde dövme hakkında etimolojik ve tarihi bilgilere yer verilmiştir. Dövmenin insanlık tarihi kadar eski olduğu, geçmişte ve günümüzde birçok millet tarafından güzelleşmek, kötü ruhlardan korunmak, bir gruba ait olmak, nazardan korunmak, dini sembolleri vücutlarında taşımak gibi hedefler doğrultusunda yaptırıldığı saptanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümde klasik fıkıh eserlerinde mezheplerin farklı görüşlerine ve alimlerin hadis şerhlerindeki görüşlerine yer verilmiştir. Tezin üçüncü bölümde ise dövme yasağının muhtemel illetleri ayrı bir başlık altında ele alınmıştır. Yapılan araştırmalar neticesinde, dövmenin klasik ve çağdaş dönem fakihlerinin büyük çoğunluğu tarafından tedavi maksatlı uygulanmasına cevaz verilmekle birlikte; yaratılışı değiştirme, fıtratı bozma, insanın saygınlığını zedeleme, bedene zarar verme ve güzelleşme isteğinde haddi aşma gibi nedenlere binaen hükmünün haram olarak ortaya konduğu belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: İslam Hukuku, Fıkıh, Dövme, Bedene Müdahale, Yaratılışı Değiştirme.

Mâlikî kaynaklarında nikahta şahitlik ve ilân

Bu çalışma Mâlikîlerin nikahta şahitlik ve ilân konusuna bakışını, delillerini ve bu hususta cumhurdan ayrılan görüşlerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Öncelikle giriş bölümünde genel hatlarıyla İslam hukukunda şahitlik konusu üzerinde durulmuştur. Mâlikîlerin görüşüyle karşılaştırmak maksadıyla birinci bölümde cumhurun nikahta şahitlik ve ilân hususundaki görüşleri incelenmiştir. Bu bağlamda cumhur alimlerinin nikah şahitliğine yaklaşımı tahlil edilmiştir. İkinci bölüm Mâlikî kaynaklarında nikahın ilânı konusuna ayrılmış, Mâlikî fakihlerin bu husustaki görüşü ve cumhura karşı itirazları kendi kaynaklarından hareketle kronolojik olarak incelenmiştir. Son bölümde Mâlikî kaynaklarında nikah şahitliği ve nikahu's-sir (gizli nikah) hususu derinlemesine tahlil edilmiş, bu konuda cumhurla olan ihtilafları ele alınmıştır.

Faizsiz bir ekonomide finansal sözleşmeler (Doğuşu, meşruiyeti ve fonksiyonu)

"Faizsiz Bir Ekonomide Finansal Sözleşmeler (Doğuşu Meşruiyeti ve Fonksiyonu)" adlı bu çalışmada, faizin yasak kabul edildiği iktisadi sistemde finans sağlayan sözleşmeler tespit edilip başta klasik kaynaklardan istifade etmek suretiyle doğuşu, meşruiyeti ve fonksiyonu bakımından incelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda şu sözleşmeler tespit edilmiştir: selem, istisna', bey' bi'l-vefâ, bey' bi'l-istiğlal, îne satışı, murabaha, leasing, muzaraa, musakat, müşareke. Selem, satış bedelinin peşin, malın vadeli olmasıdır. İstisna, sanat erbabına bir eşya yaptırmaktır. Bey' bi'l-vefa, satıcı bedeli geri verince alıcının da satılan malı geri vermesi şartıyla yapılan satıştır. Be'y bi'l-istiğlal, bir malın gelirinden faydalanmak için onun bizzat satıcısına kiralanmasıdır. Îne satışı, bir malın vadeli olarak satılmasından sonra aynı malın, peşin parayla satıldığı fiyattan daha ucuza alınmasıdır. Murabaha, malın maliyetinin karşı tarafa bildirilerek üzerine kar ilavesiyle yapılan güvene dayalı satım şeklidir. Leasing, mülkiyetin temliki ile sona eren menfaatin temlikidir. Mudârabe, bir tarafın emeği bir tarafın sermayesi ile kurulan ortaklık türüdür. Muzaraa, mahsulü paylaşmak üzere arazi sahibiyle emek sahibi arasındaki ortaklıktır. Muşaraka, ticari ortaklıktır. Önceki fukaha, finansman ihtiyacı ile şer'î ilkeler arasında şartlara uygun meşru çözüm bulamadıklarında en azından haramların açıkça ihlalini önlemek adına yine hukukun içinde hile-i şer'iyyeden yararlanmıştır. Bu surette ilave bir getiri sağlayan kredi işlemlerine cevaz vermiştir. Bunların bir kısmı günümüzde de varlığını ve fonksiyonunu devam ettirmektedir. Günümüzde de çağdaş murabaha ve leasing gibi birtakım meşru finans temin yöntemleri geliştirilmektedir. Müslüman toplumların sahip olduğu aşkın değerlerle yaşadıkları hayat arasında meşruiyet sorununu aşması için meşru finansman bulma çabasının önceki zamanlara göre daha öncelikli hale geldiği söylenebilir.