244
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Turizmin bölgesel ekonomik kalkınmaya etkisinin ampirik analizi
İkinci Dünya Savaşı sonrası artan ulaşım ve teknolojik gelişmeler turizm endüstrisini dünyanın en büyük sektörlerinden biri haline getirmiştir. Bu denli kısa zamanda küresel büyüklükte bir endüstri haline gelen turizmden birçok ülke daha fazla pay alabilmek için politikalar belirlemektedir. Büyük teknoloji ve alt/üst yapı yatırımlılarına ihtiyaç duyulmadan yatırım yapılmasına imkân sağlayan turizm özellikle azgelişmiş bölgelerin kalkınmasında en önemli araçlardan biri olarak görülebilmedir. Bu tezin amacı, sosyo-ekonomik açıdan Türkiye'nin en az gelişmiş bölgelerinden biri olan TRC Bölgesinin kalkınmasında turizmin sektörünün etkisinin ekonometrik analizlerle tespit edilmesidir. Panel veri analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada iki dönem ait veri seti kullanılmıştır. Bu iki döneme ait veri setinden beş farklı model oluşturulmuştur. Elde edilen analiz sonuçlarına göre; oluşturulan tüm modellerde turizm değişkeninin beş farklı bağımlı değişken (LSAG, LIHR, LOK, LKULT, LKYIC) üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu sonucu elde edilmiştir. Kişi başına gelirin modellerde yer alan bağımlı değişkenler üzerindeki etkisine bakıldığında iki değişkeni (LSAG, LIHR) pozitif, iki bağımlı değişkeni de (LOK, LKULT) negatif olarak etkilediği ve bir değişken (KYIC) üzerinde anlamlı bir etsinin olmadığı sonucu elde edilmiştir. Turizm değişkeninin Gaziantep ve Kilis illerinde modellerde yer alan bağımlı değişkenler üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak araştırmanın veri seti ve sonuçları açısından öneriler sunulmuştur.
Yerel yönetimler arası uluslararası ilişkiler faaliyetleri: Türk Dünyası Belediyeler Birliği örneği
Küreselleşmeyle birlikte uluslararası arenada daha görünür hale gelen ve halka en yakın hizmet birimleri olan yerel yönetim birimleri; insanı temel alan, ekonomik, siyasal ve kültürel iş birliği araçlarından da istifade eden ve küresel ölçekteki fikir ve uygulamaların yerel düzeyde etkinlik kazandığı bir diplomasi uygulamaktadır. Etkin hizmet üretme gayesi ve yerel düzeyde yaşanan problemlerin sınır ötesi boyutları, ulus altı yönetim birimlerini kendi çabaları ile ya da yerel yönetim birlikleri aracılığı ile iş birliği yapmaya yöneltmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, yerel yönetimlerin uluslararası iş birliğine gitme nedenlerini incelemek, Türkiye'deki 148 yerel yönetim biriminin de arasında bulunduğu uluslararası iş birliği kurumlarından Türk Dünyası Belediyeler Birliği'nin yerel yönetim birimleri arasındaki iş birliğini artırmaya yönelik sosyal, kültürel, ekonomik faaliyetlerini ele almak ve bu faaliyetlerin kültürler ve medeniyetler arasındaki diyaloğun geliştirilmesinde katkısı olup olmadığını araştırmaktır.
Ekoturist etiğinin değerlendirilmesi: Bir ölçek uyarlama çalışması
Sorumlu bir seyahat biçimi olan ekoturizmin başarısı, ekoturistlerin duyarlı davranışlarına bağlıdır. Ekoturistlerin; ekoturizmin etik prensiplere uygun davrandıkları varsayılsa da gerçekten böyle olup olmadığını tespit etmek için somut verşihtiyaç duyulmaktadır. Bu gerekçelerle hazırlanan çalışmanın amacı, Nowaczek tarafından ekoturistlerin etik davranışlarını ve düşüncelerini ölçmek için geliştirilen Ekoturist Etik Ölçeği (EEÖ)' ni Türk dili ve kültürüne uyarlamaktır. Ölçek, teleoloji, deontoloji ve varoluşçu etik boyutlarına sahip 24 maddeden oluşmaktadır. Çalışmada veriler farklı meslek gruplarına mensup 422 kişiden elde edilmiştir. Uyarlama aşamasında ölçek maddeleri uzmanlar tarafından Türkçe 'ye çevrilmiş ve Türk diline uygunluğu incelenmiştir. Geri çeviri yöntemi ile orijinal ölçek ile arasındaki tutarlılığa bakılmıştır. Ölçeğin faktör yapısını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Mevcut yapının doğruluğu iki farklı model ile test edilmiştir. DFA sonucunda Model 1'in, Model 2'ye görece daha iyi uyum göstergeleri ürettiği görülmüştür. Elde edilen iyi uyum göstergeleri genel olarak iyi ve mükemmel düzeydedir. Güvenirlik için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmış ve bulunan .80 ölçeğin güvenilir olduğunu göstermiştir. Ölçeğin güvenilirliği ayrıca Spearman Brown iki yarı test korelasyonu ile hesaplanarak ortaya konmuştur. Analiz sonuçları ölçekten elde edilen puanlara yönelik güvenilirlik ve geçerlilik kanıtlarının yüksekliğini ortaya koymaktadır. Bu durum, Türk kültürüne uyarlanan Ekoturist Etik Ölçeği'nin Türkiye bağlamında kullanılabileceği kanıtlanmıştır.
Ege bölgesi'ndeki millî parkların ekoturizm potansiyelinin araştırılması
Zorlaşan hayat şartları insanların dinlenme ihtiyaçlarını artırmaktadır. Deniz, kum, güneş turizmi mevsimsel bir özelliğe sahip olduğundan, insanlar bu ihtiyaçlarını giderebilmek için farklı turizm türlerinin arayışı içine girmektedir. Millî parklar bu ihtiyacı karşılama potansiyeline sahip olan alanlardır. Ancak, millî parklar aynı zamanda korunan alanlardır. Bundan dolayı dinlenme ihtiyacı karşılanırken millî parklara zarar vermemek gerekmektedir. Bu noktada, temel felsefesi "doğada ayak izinden başka bir şey bırakmamak" olan "ekoturizm" akla gelmektedir. Millî parklarda tahribata sebep olmamak için, yapılabilecek en uygun turizm şekli "ekoturizm"dir. Bu araştırmada Ege Bölgesi'nde yer alan millî parkların ekoturizm potansiyellerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Ekoturizm ve millî parklar ile ilgili yayınlar ve çalışmalar, bu konularla ilgili haberler, elektronik kaynaklar ve web siteleri, kanun ve yönetmelikler incelenmiştir. Ege Bölgesi'nde yer alan millî parklar araştırılmıştır. Bu millî parkların mevcut rekreasyon faaliyetleri, bu alanlarda bulunan kaynak değerler ve doğal güzellikler incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Millî parkların bulunduğu alanların coğrafî özellikleri, tarihî ve kültürel gelişimi üzerine incelemeler yapılmıştır. Öte yandan, bu millî parkların sahip oldukları ekoturizm potansiyeli ve yapılabilecek faaliyetler irdelenmiştir. Millî parklar yerinde gözlemlenmiştir. Doğa Koruma ve Millî Parklar Bölge Müdürlükleri, Şeflikleri ve millî parkların ziyaretçi merkezleri ziyaret edilmiş ve yetkili kişilerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kullanılan fotoğrafların büyük çoğunluğu yazar tarafından çekilmiştir. Millî parklarda çeşitli rekreasyon faaliyetleri yapılmasına rağmen, bazı parklarda potansiyelin altında kalındığı sonucuna varılmıştır. Bu rekreasyon faaliyetlerinden bazılarının ise parkların korunması ve sürdürülebilirliği açısından tehlikeli olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Ekoturizm, Millî Parklar, Ege Bölgesi
İslami finans eğitiminde yaşanan zorluklar ve çıkış yolları: Yükseköğretim programları açısından ampirik bir değerlendirme
Sektörel gelişimine paralel olarak, Türkiye'de İslami finans eğitimine son yıllarda yoğun bir ilgi söz konusudur. Bununla birlikte eğitim sürecinde yaşanan birçok sorun ve zorluk bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, yükseköğretim düzeyinde yaşanan bu sorunları tespit etmek ve çözüm yollarını ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup, veriler mülakat yöntemi ile elde edilmiş ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışmanın amacı kapsamında Konya, İstanbul, Bursa, Sakarya ve Ankara gibi İslami finans eğitimlerinin ön planda olduğu illerdeki üniversitelerde bu alanda eğitim gören öğrenciler ve eğitim veren akademisyenler ile toplamda 30 görüşme yapılmıştır. Veri analiz sürecinde MAXQDA 2022 programı kullanılmıştır. Sonuçta, a) Ders materyali eksikliği, b) Standart ve kademeli bir eğitim müfredatının bulunmaması, c) Akademik çalışmalardaki tek düzelik/benzerlik, d) Eğitmenlerin niteliği ve sayısındaki yetersizlikler, e) Öğrenci profili (heterojen) ve kalitesi, f) Mezuniyet sonrası istihdam sorunu ve g) Alana yönelik ideolojik bakış olmak üzere 7 sorun kategorisi belirlenmiştir. Çözüm yolları ise; a) Standart ve kademeli bir eğitim müfredatının hazırlanması, b) Eğitimcilerin eğitimi ve yetkinliğinin artırımı, c) Sektör-kamu – üniversiteler arası ortak çalışma platformlarının oluşturulması ve bilimsel yayın sayısının artırılması, d) Ulusal ve uluslararası akademik faaliyetlerin yaygınlaşması ve lisans/lisansüstü program sayısının artırılması, e) Verilen eğitimlerin pratik olması; sektöre, piyasaya, insanlara dokunması ve sorunlara çözüm sunması, f) Alana yönelik farkındalık yaratımı, finansal okuryazarlık ve siyasi destek sağlanması, g) Alanın akademik unvan ve atamalarda ayrı bir disiplin olarak kabulü, h) Lisans programları için denklik verilmesi olmak üzere 8 kategoride ifade edilmiştir. Bulguların, yükseköğretim kurumlarının yetkili birimlerinin, sektör temsilcilerinin ve ilgili kamu otoritelerinin alana yönelik kararlarına değer katması beklenmektedir.
Yahya b. Nasuh b. İsrail'in Şerhu Lugati Ferişteoğlu adlı eserinin tahkiki
Bu çalışmada manzum Arapça-Türkçe sözlüklerin ilki niteliğindeki Ferişteoğlu Lugati'nin şerhi olan, Yahya b. Nasûh b. İsrâil'e ait Şerḥu Luġati Ferişteoğlu adlı eserin, el yazması nüshalarının karşılaştırılması ile tahkiki yapılmış ve eserin günümüze kazandırılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden, dokümanların incelenmesi ve bilgilerin değerlendirilip düzenlenmesi sistemi ile yapılan çalışma ana iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm şerhe konu olan Ferişteoğlu Lugati ve yazarı İbn Melek ile Şerḥu Luġati Ferişteoğlu ve yazarı Yahya b. Nasûh b. İsrâil hakkında bilgiler içermektedir. Ayrıca tahkik çalışmasında kullanılan nüshaların bilgileri ve tahkik aşamalarına da yer vermektedir. İkinci bölüm ise eserin Mevlâna müzesinde bulunan nüshasının diğer bazı nüshalar ile karşılaştırılması sonucunda elde edilen tahkikli Arapça metinden oluşmaktadır. Tahkikte nüshalar arasındaki farklar belirtilmiş, sonuna bazı fihristler ve kaynakça eklenmiştir.
1924 Anayasasının öz Türkçeleştirilmesi
Türk dil devriminden bugüne, hukuk dilimiz büyük oranda öz Türkçeleşmiştir. Bu özleşme hâli elan, günbegün sürmektedir. Hukuk dilinde yaşanan bu dönüşüm, dil devriminin 1930'lu yıllar boyunca süren yoğun çalışmalarının da etkisiyle, anayasa dilinin öz Türkçeleştirilmesi ile başlamıştır. Cumhuriyet devrinin ilk anayasası olan 1924 Teşkilât-ı Esâsiye Kanunu'nun 10 Ocak 1945 tarih ve 4695 sayılı Kanunla öz Türkçeleştirilmesi, hukuk dilinin özleştirilmesinin de resmî miladı olmuştur. Pek çok hukukî terim, bu değişiklik sonrasında yerini yeni üretilen öz Türkçe karşılıklarına bırakmıştır. Başta "anayasa" olmak üzere, "yasama, yürütme, yargı, savcı, milletvekili, bakan, cumhurbaşkanı, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay…" gibi hukuk dilinin en sık kullanılan terimleri hep bu değişiklikle hukuk diline girmiştir. Türk hukuk dilinin dönüşüm seyri incelendiğinde, 1945'te anayasa dilinin öz Türkçeleştirilmesinin son ve en keskin dönüm noktası olduğu anlaşılmaktadır. Ancak tarihî önemi hâiz bu süreç, henüz tüm noktalarıyla aydınlatılmamıştır. Bu araştırmada, 1924 Anayasasının 1945 yılında öz Türkçeleştirilmesi tüm yönleriyle ele alınmış ve bu değişikliğin hukuk dilimize olan etkileri incelenmiştir. Birincil kaynakların kullanımına azamî önem gösterilen bu araştırmanın, Türk hukuk dilinin dönüşümündeki en önemli safhanın aydınlatılmasına katkı sağlaması hedeflenmektedir.
Hesaplamalı mimari tasarımın anlamının sorgulanması ve hesaplamalı tasarım yöntemlerinin iç mimari tasarım sürecine etkisinin irdelenmesi
Hesaplamalı mimari tasarım her geçen gün gelişen ve güncellenen bir konudur. Bu anlamda konuyla ilgili kavramlar sürekli olarak sorgulanmaktadır. Bu gelişim ve değişimle birlikte konuyla ilişkili bazı kavramlar anlam karışıklığı yaratacak şekilde kullanılabilmektedir. Bu çalışmada bu anlam karışıklıklarını önlemek için kavramların güncel ve kapsamlı bir bakış açısıyla ele alınması amaçlanmıştır. Çalışmada hesaplamalı tasarlarken ortaya koyduğumuz hesaplamalı faaliyetlerden yola çıkarak bilişsel farkındalığımız irdelenmiş ve hesaplamalı mimari tasarımın anlamı bu bilinç üzerinden sorgulanmıştır. Hesaplamalı mimari tasarım yaklaşımları ve yöntemlerini hesaplamalı kılan özellikler ortaya konmaya çalışılmış, bu yaklaşımlar sınıflandırılarak diğer yaklaşımlarla ilişkileri irdelenmiştir. Hesaplamalı tasarım yaklaşımlarının iç mimari tasarım pratiğine etkileri örnekler ile değerlendirilerek hesaplamalı tasarım süreçlerinin geleneksel tasarım süreçlerinden farkları incelenmiştir. Çalışmada hesaplamalı mimari tasarımın hesaplamalı düşünme ve hesaplamalı yapmanın kesiştiği bir konumda olduğu bulunmuştur. Hesaplamalı mimari tasarım; doğadan ilham alan, veriye dayalı, parametrik, algoritmik, üretken, optimizasyona dayalı, performansa dayalı olarak sınıflandırılmıştır. Hesaplamalı modellerin ve yöntemlerin birbirleriyle birçok yönden kesiştiği ve birbirlerinden beslendiği görülmüştür. Hesaplamalı yaklaşımlar birbirlerinden etkilense de tasarım süreçlerinde odaklandıkları fikirler ve tasarımda kullanılan yöntemler ile birbirlerinden ayrılmıştır. Bu anlamda yöntem ve modelleri, neyi sağladıklarından çok nasıl sağlayabildikleri ile tanımlamanın daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Hesaplamalı mimari tasarım yöntemlerinin farklı iç mekân tasarımı uygulamalarında yararlanılabileceği görülmüştür. Ancak iç mimarlık disiplini açısından yorumlanan hesaplamalı tasarım araştırmaları nispeten daha azdır ve yeterli değildir. Bu anlamda bu alanda yapılacak çalışmaların konuya farklı bakış açıları getirebileceği düşünülebilir.
BIST imalat sektörü şirketleri için finansal oranların temel eksen faktör analizi ile sınıflandırılması
Finansal analizin firmalar için kaçınılmaz bir gereklilik olduğu söylenebilir. Bir firmanın, yönetim kurulu, yatırımcıları, kreditörleri ve firma ile ilgilenen her kimse, firmanın gerçek finansal durumunu ortaya çıkarmak için finansal analize başvurabilir. Finansal analiz yapmak için çeşitli yöntemler vardır, bunlardan en yaygın olanı finansal oranların incelenmesidir. Literatürde yer alan birçok finansal oran vardır ve bunların çoğu arasında korelasyon söz konusu olmaktadır. Ayrıca, çok fazla sayıda finansal orana başvurmak doğru ve güvenilir sonuçlar anlamına gelmez. Değişkenler topluluğun varyansının büyük bir kısmını açıklayacak az sayıda yeni değişkenleri türetmek istatiksel analizler için daha avantajlıdır. Bu çalışma BIST İmalat Sektörü Şirketleri için finansal oranların temel eksen faktör analiziyle sınıflandırılmasını ve bağımsız yeni değişkenler olarak ifade edilmesini amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşmak için finansal analizden bahsedilip, faktör analizine dair bilgiler verilmiştir. Bunun yanında, imalat sektöründe faaliyet gösteren 186 firmanın verileri derlenerek, SPSS programında temel eksen faktör analizini kullanarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak, temel eksen faktör analiz yöntemi kullanılarak beş faktör çıkarılmış ve 22 finansal oran bu beş faktöre dağıtılmıştır. Bu faktörler örneklemin toplam varyansının %67,24'ünü açıklamaktadır. Varimax yöntemi kullanılarak ortogonal döndürme işlemi gerçekleştirildikten sonra faktör doygunluğu sonuçları okunarak, örneklem büyüklüğüne uygun doygunluk elde edilen finansal oran sayısının 16 finansal oran olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ilgili taraflara BIST'te işlem gören herhangi bir imalat sanayi şirketinin finansal durumunu analiz ederken bu çalışmada elde edilen 16 oranın kullanılması önerilebilirken, farklı sektörler arasında karşılaştırmalı bir çalışma yapılması ve bu sektörlerdeki varyansı mümkün olduğunca açıklayan uygun oranların bulunması da çalışmayı zenginleştirecektir.
Mesnevî adlı eseri bağlamında Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin tarih kullanımı
Kendisi bizâtihi bir tarihçi olmayan Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Mesnevî adlı eserinde tarih biliminin inceliklerinden faydalanmıştır. Söylenişten ziyade anlam üzerine yoğunlaştığı bu eserinde, tarihî olay ve anlatımlara geniş yer vermiştir. Düşüncelerini insanlara beyan etmek ve ikna kabiliyetini arttırmak için tarih bilimini bir alternatif olarak görmüştür. Bugün Mevlânâ'nın bakış açısının, sadece yaşamış olduğu coğrafyada değil dünyanın pek çok yerinde kabul gördüğünü göz önünde bulundurduğumuzda, tarih anlatımının gücünü doğru yönde kullandığı sonucunu çıkarabiliriz. Hayatta olduğu dönemde kendisini bir tarihçi olarak tanımlamadığı gibi sonrasında da ona böyle bir sıfat atfedilmemiştir. Bizâtihi tarihçi olmaması hasebiyle, geleneksel ve çağdaş tarih anlayışları içerisinden bir veya birkaçını benimsemiştir demek doğru olmayacaktır. Ancak üslup ve anlatım tarzını analiz ederek, bu tarih anlayışlarından hangileri ile aynı doğrultuda hangileri ile zıt olduğu tespit edilebilir. Mevlânâ'nın Mesnevî'deki anlatımlarında genel itibariyle tarihsiz tarih yaklaşımına göre hareket ettiği söylenebilir. Onun, yalnızca tarih değil aynı zamanda mekân ve kişi gibi tarihi bir bilim yapan temel kavramlara da büyük oranda yer vermediği tespit edilmiştir. Rivayetleri doğrudan nakletmek yerine yaşadığı toplumun gözünden yansımalar ile eserine almıştır. Mesnevî'de tarihi derinlemesine işlemiş olan zatın tarihî anlatımları nasıl ele aldığını, kendi eklemeleri ve üslubuyla okuyucusuna nasıl sunduğunu analiz etmek, bir tarihçiye muhakkak yeni bakış açıları sunacaktır.