2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
2010 sonrası popüler komedi filmlerinde kadın mekân etkileşimi
Sinema; birey ve toplumun anlam dünyasını, üretim ilişkilerini, politik, kültürel reflekslerini anlatan ve dönüştüren, yeniden üreten bir sanattır. Sinema aynı zamanda toplumsal cinsiyet normlarına ilişkin temsiller sunan ve bu normların yeniden üretilmesini sağlayan ya da değişmesine vesile olabilecek kültürel bir araçtır. Sinemada anlatının kurucu unsurlarından en önemlisi zaman ve mekânın organize edilmesidir. Mekân, fiziksel bir yeri tarif etmekle beraber toplumsal ilişkilerle oluşan, değişen ve aynı zamanda toplumsal ilişkileri değiştiren bir yapıdır. Toplumsal cinsiyet bağlamında kadın ve erkeğin gerilimli ilişkisinin vuku bulduğu yer olan mekân, aynı zamanda sinemada dramatik anlatının oluşturulmasında oldukça önemlidir. Bu önemden hareketle, toplumla karşılıklı etkileşim halindeki sinemanın toplumsal cinsiyet normlarını mekân üzerinden aktarıp aktarmadığı bu çalışmanın problemini oluşturmaktadır. Kadın ve mekân etkileşiminin çok boyutlu yapısını toplumsal cinsiyet perspektifinden ele alan bu çalışmayla; toplumsal cinsiyet rollerinin sinemasal mekânlar aracılığıyla ne şekilde üretildiği, temsil edildiği veya nasıl pekiştirildiğinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu çalışmanın örneklemini oluşturan ve geniş kitlelere ulaşması sebebiyle 2010 sonrası çekilmiş popüler filmler arasından amaçlı örneklem ile seçilen Görümce (Kıvanç Baruönü, 2016), Eltilerin Savaşı (Onur Bilgetay, 2020) ve Zengo (Şahan Gökbakar, Müge Manuş, 2020) adlı filmler, Umberto Eco'nun mimariye göstergebilimsel yaklaşımı gözetilerek, sosyolojik film eleştirisi çerçevesinde çözümlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda: Seçilen filmlerde karakter yaratımında, çatışmanın oluşturulmasında mekânların anlatının merkezinde yer aldığı ve kadın temsillerine ilişkin kültürel örüntülerin somutlaştığı yer olarak işaret edildiği gözlemlenmiştir.
Yedinci Sanat sinema dergisinde Türk sineması (1973-1975)
Dergiler, süreli yayınlar kategorisine girmektedir. Dergilerin en önemli özelliği ise, içinde bulunduğu dönemi; yani, yayınlandığı süre zarfında siyasi, sosyoekonomik koşulları tam anlamıyla yansıtmalarıdır. Diğer yandan dergiler, güne hâkim olan; politik, felsefi ve ideolojik fikirlerin ortaya koyulduğu platformlardır. Bu açıdan da dönemine ışık tutan, döneminin en önemli tanıkları olarak karşımıza çıkmaktadır. Dergileri, kitaplardan ayıran en temel fark; kitaplarda genellikle tek bir yazarın görüş ve düşünceleri yer alırken; dergilerde, birden fazla yazarın görüş ve düşüncelerine yer verilmesidir. Bu özelliğiyle dergiler, içinde bulunduğu dönemi; farklı bakış açılarıyla ortaya koyan, zengin içerikler sunan derleyici, toplayıcı, niteliğe sahip kaynaklardır. Ülkemizde yayınlanan sinema dergileri tarihsel olarak incelendiğinde, hemen hemen hepsinin; İstanbul'da yayın hayatlarına başladıkları, kısa süre sonra da yayın hayatlarının sona erdiği görülmektedir. Bu sinema dergilerinin genel özelliklerine baktığımızda ise, sinema eleştirmenliği veya sinema tarih yazımından, Türk sinemasını ele almaktan uzak; genel olarak, sadece vizyona yeni giren Hollywood filmlerinin tanıtımının yapıldığı; diğer kısmının ise, Yeşilçam filmlerini magazinsel boyutta ele alan yayınlar oldukları görülmektedir. Dönemi açısından, uzman bir sinema dergisi olan Yedinci Sanat dergisi; Türk ve Dünya sinemasını kuramsal olarak ele alan yapısıyla, kendinden önce yayınlanmış çoğu sinema dergisinden ayrılmaktadır. Derginin, sinemanın kuramsal yönüne bu denli eğilmesinin nedeni ise; yeni bir sistem ve sinemacı kuşağı yetiştirmeyi hedeflemiş olmasından kaynaklanmaktadır. 1973-1975 yılları arasında ülkemizde aylık, süreli bir şekilde yayınlanan Yedinci Sanat dergisinin yayın felsefesini, işleyişini, çalışmalarını ve sinema kültürünün gelişimine sağladığı katkıları; temelde ise Türk sinemasına bakışını içeren bu çalışma, Yedinci Sanat aylık sinema dergisinde yer alan metinlerin farklı açılardan tahlilini ve tasnifini içermektedir. Bu hedef doğrultusunda, tezin birinci bölümünde Yedinci Sanat dergisinin genel özellikleri analiz edilmiş; ikinci bölümünde ise Yedinci Sanat dergisinin kuruluş süreci kendi içinde tarihsel dönemlere ayrılarak ele alınmıştır. Tezin üçüncü bölümünde, Yedinci Sanat dergisinde öne çıkan bölümlerden olan; karikatürler incelenmiştir.