الجـدل العقـدي مع أهل الكتاب سـورة آل عمران أنموذجـاً

İnsan aklı ikna etmenin gücünü hep araştırmış ve aradığı şeye de deliller ve burhanlar yoluyla ulaşmıştır. Bu, münazara, karşılıklı konuşma ve tartışma yoludur. İslam kültüründe münazara çok karşılaşılan bir şey değildir ancak yeni fikirleri ve değerleri üreten bir etmendir. Özellikle ikna edici bir münazarayı hazırlayan tartışma aletleri, muhtelif dini anlayışlara ve sınıflara mensup insanların muhtaç oldukları diyaloğu inşa etme yolundaki araştırmanın ulaştığı şeylere göre ortaya çıkar. Kur'an bu insanlara bir rahmet olarak inmiştir. Bu sebeple o insanlara düşünce ufkunu açmak, apaçık hakkı idrak etmek için kendisine yol gösterici ayetler vasıtasıyla veya tartışma ve münazara kapısını açmak suretiyle bir tartışma yöntemi de getirmiştir. Maksat onları kendi öz kanaatlerine ulaştırmaktır. Tartışma ve diyalogda Kur'an'ın üslubu budur. Ben de Ehl-i kitabın sapık itikatlarında ve Allah'a iftiralarında onlarla tartışmada büyük bir öneme sahip olduğu için bu başlığı tercih ettim. Kur'an-ı Kerim onlarla tartışırken hidayet ve rehberlik yolunu izlemiştir. Allah Teala insanı konuşan ve düşünen bir varlık olarak yaratmıştır. Ona bir takım düşünceler ve bilgiler gelir. Bu düşünceler ve bilgiler insanı zorunlu olarak bunları açıklamaya sevk eder. Bu araştırmadaki benim çalışmam da bu anlattığım şeylere uygun olarak gelişmiştir. Önce cedel (tartışma) kelimesini lügat ve ıstılah yönünden tarif ettim. Akide kelimesinde de aynı şeyi yaptım. Kur'an-ı Kerim'deki mücadele nevilerini ve onun Ehl-i kitapla ve başkalarıyla diyalog ve münazara üslubunu ele aldım. Alimlere göre tartışmanın hükmünü, daha sonra makbul bir tartışmaya götüren sağlıklı yöntemleri beyan ettim. Aynı şekilde Ehl-i kitabı, itikatlarının mahiyetini, kitaplarını, onlarla ilişkinin hükmünü tarif ettim. Ve yine Âl-i İmran suresini, nüzul sebebini, ele aldığı maksatları ve konuları tarif ettim. Daha sonra Âl-i İmran suresindeki uluhiyet, nübüvvet ve sem'ıyyat ile ilgili cedel ayetlerini ele aldım. Bundan sonra onların akait meselelerindeki tartışmalarını, Allah'ın sıfatları hakkındaki yakışıksız sözlerini ve Kur'an'ın bu iftiraları tartışma yöntemiyle nasıl bir üslupla reddettiğini anlattım. Nübüvvet meseleleriyle ilgili iftiraları ve iddialarını ve Kur'an'ın bunları nasıl reddettiğini de ele aldım. Son olarak ahiret günü hakkındaki itikatlarıyla ilgili ve Allah'ın Kur'an'da reddettiği şeyleri beyan ettim. Anahtar Kelimeler: Tartışma, akide, Ehl-i kitap, Ali İmran suresi, Kur'an'ın üslubu