قواعد الترجيح عند الإمام الواحدي في تفسيره الوسيط

Araştırmacı bu tezinde tefsir usûlünde önemli bir konuyu, yani tercih kaidelerini ele almıştır. Araştırmacı, Kur'an tefsirinde farklı görüşler arasında tercih kaidelerini benimsediği için metodolojisini açıklığa kavuşturmak amacıyla İmam El-Vâhidi'nin "el-Vasıt" tefsirini incelemeyi seçmiş ve İmam El-Vâhidi'nin takip ettiği tefsir âlimlerini tanıtmıştır. Giriş bölümünde araştırmacı, İmam El-Vâhidi'yi ve onun "el- Vasıt" tefsirini tanıtmış ve bilimsel değerini açıklığa kavuşturmuştur. Daha sonra tercih kaideleri tanıtılmış ve tercihin şartları, türleri ve esasları açıklanmıştır. Ardından ihtilafları ve nedenlerini tanıtılmış ve İmam El-Vâhidi'nin tercih konusundaki yaklaşımı tanıtılıp onun el-Vasıt tefsirinde benimsediği tercih kaideleri uygulamalı örneklerle birlikte sunulmuştur. Daha sonra benimsediği tercihi kaideleri ve bu kaidelerdeki âlimlerin sözleri zikredilmiştir. Bununla beraber her bir kaideyi tefsir ederken uygulamalı misaller sunulmuştur. Böylece El-Vahidi'nin tercih metodolojisi ve kaideleri ile kendisinden önceki alimleri takip etmesi hakkında bilgi sahibi olunmaktadır. Onun bazen kendinden öncekileri takip ettiğini, bazen de kendi tercihlerini kullanmış olduğunu, çoğu zaman da şeyhi Sa'lebî'yi takip ettiğini ve müfessirlerin imamı Taberî'nin tercihlerine katıldığını görürüz. İmam El-Vâhidi'nin kendine has bir metodolojisi vardı. Bazen bunu beyan ederdi, bazen de tercih sebebini belirtmekle yetinirdi. Kendisinde en çok tercih kaidesi bulunan görüşü tercih ederdi. Onun benimsediği kaideler arasında: Kur'an metninde tercih kaideleri: ve bunlara bağlı okumalar, zahiri metin, bağlam ve diğerleriyle ilgili kaideler yer alır. Ayrıca Peygamber'in (s.a.v.) sünneti ve deliliyle ilgili tercih kaideleri: Peygamber'in (s.a.v.) hadisleri, sahabe ve tâbiînin tefsiri ve icma ile ilgili kaideler yer almaktadır. Tercih kaideleri aynı zamanda dil ile bağlantılıdır. Bunlar: Arapların kelime, hakikat, mecaz ve diğer kullanımları ile ilgili kaideleridir. Sonuç bölümünde ise çalışmanın en önemli bulguları sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Tercih Kaideleri, İmam El-Vâhidi, el-Vasıt, Tefsir, Yöntem.