منهج العلامة ناصر سبحاني في تفسير القرآن الكريم

Tefsir ilmi, Yüce Allah'ın Kitabı'nı inceleyen bir ilim dalı olması hasebiyle en faydalı ilimlerden biridir. Âlimlerin bu ilimde kullandıkları metotlarının çeşitliliğiyle birlikte, her birinin Kur'ân'ın hazinelerinden yeni birşey keşfettiğini görmekteyiz. Allâme ve müfessir Nâsır Subhânî, hayatını Allah'ın Kitabı'na hizmet etmeye adayan alimlerden biri olmasına rağmen onun tefsirdeki yöntemi tefsir ilmi ile iştigal edenler arasında pek bilinmemiştir. Bu nedenle araştırmacı,müfessirin tefsirini ; "Allâme Nâsır Subhânî'nin Kur'ân Tefsirindeki Metodu" başlığı altında tahllî bir yöntemle kaleme alma ihtiyacı hissetmiştir. Buna binaen araştırmacı, mukaddime'den sonra müfessirin hayatını zikretmiştir. Bu başlık üç kısma ayrılmaktadır: " Hayatı ve Yetiştiği İlmi Ortam", " Eserleri", "Şahsiyeti, Fikri ve Reformist Gayreti, Hapise Atılması, Şehit Edilmesi ve Âlimlerin Övgüsü". Ardından çalışma iki bölüm ile devam etmektedir; Birincisi: "Müfessirin Kur'ân Tefsirindeki Yöntemi Bu kendi içinde "Rivâyet Tefsiri", "Dirâyet Tefsiri" ve "Dil" olmak üzere üç alt başlığa ayrılmaktadır. Ayrıca her bir alt başlık altında da yine alt başlıklar vardır. İkincisi: "Müfessirin Kur'ân'I Tefsir Ederken Takip Ettiği Metod" dur. Bu da iki alt başlığa ayrılmaktadır."Sûre mukaddimelerin Açıklanması" ve "Sure Makta'larının Tefsiri". Diğer taraftan her bir başlık altında da konular yeterince işlenmiştir. Tez araştırmacının çalışma sırasında ulaştığı en önemli sonuçlar ile sona ermektedir. Ulaşılan sonuçlar şu şekilde özetlenebilir: Müfessir, rivâyet tefsiri yönteminde Kur'ân'I Kur'ân ile tefsir etmiş, kıraatlere önem vermis, sahih hadisleri delil olarak getirmiştir. Ancak müfessir sahabe ve tabiun'dan nadiren rivâyette bulunmuş ve isimlerini de zikretmemiştir. Nesih konusunu ince bir şekilde analiz eder ve şartlara göre neshin tekraren vuku bulabileceğini söyler. Müfessir, dirâyet tefsiri ile ilgili olarak da; Aklî delillere yer verir, şeriata uygun olarak mantık yürütür, istidlâl ve istinbât usûllerine de değinir.Bunların yanısıra İsrâliyyât'tan da hiçbir surette nakilde bulunmamakta ve bid'at fırkaların delillerini de çürütmeye çalışır. Hurûf-u Mukatta' konusunda ise bunun Allah'ın bir sırrı olduğunu ve tehaddî(meydan okuma) için geldiğini söyler. Sıfatlar konusunu da Ehl-i Sünnet metodu üzerine açıklar. Filolojik tefsir konusunda ise, sarf, nahiv, belâgat ve kelimelerin anlamı üzerinde durur. Müellifin tefsir yöntemine gelince, müfessir her bir sûreyi ilk olarak içerdiği konular itibari ile açıklar; Daha sonra bunu bölümlere ayırır, hakiki sebeb-i nüzûlu ve kendisinden sonraki âyet ile münâsebâtına değinir. Daha sonra sûrenin bölümlerini şu aşamalarla açıklar; Kelimelerin Açıklanması, İcmâl-I Tefsir, İcmâlî Tefsirinin Tafsilatlandırılması, İlmî ve Davet Faydalarının Açıklanması ve Diğer Müfessirlerin İhtilafları. Allah'tan bizi doğrulardan kılmasını ümit ederiz.