0-6 yaş grubu çocuklara yönelik dijital ihmalin ve istismarın ebeveyn görüşlerine göre incelenmesi

Çocuk refahı alanında önemli bir sorun alanı olan ihmal ve istismar konusunda bilimsel araştırmalar oldukça fazla olmakla birlikte dijital ihmal ve istismar konusu yeni bir çalışma alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırma, dijital ihmal ve istismar kapsamında, ebeveynlerin çocuklarını hangi nedenlerle dijital teknoloji kullanımına yönlendirdiğini, ebeveynin gözünden dijital teknoloji kullanımının çocukların fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişimlerine olan etkisini ortaya koymak, çocuklara ait içeriklerin ve kişisel bilgilerin ebeveynlerin sosyal medya hesaplarından ya da çocuklara özel oluşturulan sosyal medya hesaplarından paylaşılması ile çocukların fiziksel, psikolojik ve sosyal olarak yaşayabilecekleri tehlikeler konusundaki ebeveyn görüşlerinin değerlendirilmesi ve olası tehlikelerden korunmak için yapılabilecekler konusuna dikkat çekmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaca yönelik olarak bu araştırma nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yöntemle yürütülmüştür. Bu kapsamda veri toplama araçları olarak; derinlemesine görüşme, gözlem ve doküman incelemesi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 0-6 yaş aralığında çocuğa sahip ve sosyal medya hesabı kullanan ebeveynler oluştururken amaçlı ölçüt örnekleme tekniğinin kullanıldığı araştırmanın örneklemini İstanbul ili Anadolu yakasında Ümraniye ve Kadıköy ilçelerinde yaşayan 0-6 yaş arası çocuğa sahip ve sosyal medya kullanan 16 ebeveyn oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" ve yarı yapılandırılmış "Yüzyüze Görüşme Formu" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi Maxqda 24 Nitel Veri Analiz Programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sorularından yola çıkılarak oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme soruları ve katılımcıların verdiği cevaplar kapsamında; dört tema ve temalara dair kategoriler ile bu kategorilere ait kodlar belirlenmiştir. Belirlenen dört tema; Kişisel Bilgiler, Dijital Teknoloji Kullanımı, Bilinçli İnternet Kullanımı ve Dijital İhmal ve İstismar şeklindedir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda; ebeveynin ekran süresi ile çocuğun ekran süresi arasında paralellik olduğu, ebeveynin kimi zaman dijital teknolojileri çocuk bakıcısı olarak kullanabildiği, ebeveynlerin dijital teknolojiler ve sosyal medyanın risk ve fırsatlarının farkındalığı ile çocuklarını fırsatlarından faydalandırırken risklerinden korumak amacıyla da birtakım önlemler aldıkları ve çocuğun üstün yararını korumak konusunda hassasiyetlerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal hizmet, Dijital çağ, Dijital ebeveynlik, Dijital ihmal ve istismar, Sosyal medya