1 numaralı Erzurum Ahkâm Defterinin (m.1742–1749) metin madenciliği tekniğiyle değerlendirilmesi

Teknolojik gelişmelere bağlı olarak büyük miktarda veri oluşmaya başlamıştır. Söz konusu veriler veri madenciliği ve metin madenciliği yöntemleri kullanılarak analiz edilebilmekte ve ayrıca bu verilerden faydalı bilgiler çıkarılabilmektedir. Veri madenciliği yapılandırılmış veriler üzerinde uygulanırken metin madenciliği yarı yapılandırılmış ya da yapılandırılmamış veriler üzerinde uygulanmaktadır. Arşivlere ya da veri tabanlarına bakıldığında buralarda depolanan veri miktarının çok yüksek olduğu görülebilir. Bu bağlamda Osmanlı arşiv belgeleri de önemli bir veri kaynağı olarak kabul edilebilir. Bu verilerin çoğu yapılandırılmamış ya da yarı yapılandırılmış metinsel veri formundadır. Büyük miktardaki metinsel verilerin manuel olarak düzenlenmesi, analiz edilmesi ve dolayısıyla faydalı bilgilerin elde edilmesi oldukça zor ve zaman alıcı bir işlemdir. Bu çalışmada, 1 Numaralı Erzurum Ahkâm Defterinin içerisinde bulunan metinsel hüküm verileri, metin madenciliği yöntemleri uygulanarak, otomatik bir şekilde konularına göre sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma işleminde Decision Tree, Support Vector Machine, Gradient Boosted Trees, Random Forest ve K Nearest Neighbor algoritmaları kullanılmıştır. Kullanılan doküman frekansı, ikili ağırlıklandırma, terim frekansı, ters doküman frekansı ve ters sınıf frekansı ağırlıklandırma yöntemlerine göre algoritmaların sınıflandırma başarıları değerlendirilmiştir. En başarılı sonuç %0,812 doğruluk oranıyla ters doküman frekansı ağırlıklandırma yöntemi kullanılarak Gradient Boosted ağaçları algoritmasıyla elde edilmiştir. Oluşturulan sınıflandırma modelinin geliştirilebilmesi ve Osmanlı arşiv belgeleri üzerinde uygulanacak metin madenciliği uygulamaları için önerilerde bulunulmuştur.