10. sınıf öğrencilerinin özel dörtgenlerin hiyerarşik ilişki kurma sürecinde sorgulamalarının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı 10.sınıf öğrencilerinin özel dörtgenlerin hiyerarşik ilişkisini kurma sürecinde sorgulama süreçlerinin incelenmesidir. 10.sınıf öğrencilerinin sorgulama süreçlerini incelemek amacıyla matematiksel sorgulama topluluğu yaklaşımı benimsenmiştir. Bu yaklaşımın 7 alt bileşeni vardır: (1) diyalog yoluyla matematik anlayışı geliştirme, (2) işbirlikçi problem çözme, (3)kendini gözden geçirme, hataları düzeltme, (4) topluluk üyelerinin risk alması, tartışma ortamı yaratılması, (5) alternatif yaklaşımlar önerilmesi ve geliştirilmesi, (6) sorgulama prosedürlerini sorgulama, (7) matematikçiler gibi matematik yapma. Bu sınıflama çalışmanın kavramsal altyapısı olarak ele alınmıştır. Nitel araştırma paradigması benimsenen bu çalışma, durum çalışması ile desenlenmiştir. Bu bağlamda 10. sınıf öğrencilerinin özel dörtgenlerin tanım ve özellikleri hakkındaki var olan bilgilerinin nasıl olduğunu ve özel dörtgenlerin hiyerarşik ilişki kurmada hangi sorgulama eylemlerinin kullanıldığı araştırılmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin özel dörtgenler konusundaki ön bilgilerinin özel dörtgenlerin hiyerarşik ilişki kurmadaki sorgulama sürecine etkisinin nasıl olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın katılımcıları, dört 10. sınıf öğrencisidir. Çalışmanın katılımcı grubu seçilirken, derinlemesine araştırılması gereken durumlara dair detaylı bilgi verdiğinden dolayı amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle dörtgenler konusu kapsamında sorgulama temelli sorular geliştirilmiş ve bu sorular yardımıyla görüşmeler yapılarak öğrencilerin sorgulama süreçleri incelenmiştir. 10.sınıf öğrencilerinin 6 haftalık uygulama sürecinde alınan video kayıtları ve öğrencilere ait cevap kağıtları çalışmanın veri grubunu oluşturmaktadır. Çalışmada uygulama sürecinde kaydedilen videolar, video metodolojisi kullanılarak, öğrencilerin cevap kağıtları doküman analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu çalışmada, sorgulama sürecinde öğrencilerin en fazla diyalog yoluyla matematik anlayışı geliştirme eylemini kullandıkları görülmüştür. Diyalog eyleminden sonra sırasıyla risk alma, iş birliği yapma, hataları gözden geçirip kendi kendini düzeltme, matematikçiler gibi matematik yapma, alternatif fikirler önerme eylemleri ortaya çıkmıştır. Sorgulama prosedürlerinin gözden geçirilmesi eylemi sorgulama süreci boyunca ortaya çıkmamıştır. Bu araştırmanın sonuçları dörtgenlerin hiyerarşik ilişkisinin kurulması sürecinde matematiksel sorgulama topluluğunun öğrencilerin dörtgenlerin hiyerarşik ilişkisine dair var olan bilgilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğrencilerin kavramlar arası ilişkilendirmeleri kendilerinin kurmasına olanak sağlayan sorgulama topluluklarının oluşturulmasının matematik öğrenmeyi güçlendireceği düşünülmektedir.