1300-1310 yılları arasında Hüdavendigar vilayetinde Kütahya Sancağı salnamelerinin transkribesi ve değerlendirilmesi

II ÖZET Hüdâvendigâr Vilâyeti'ndeki sancaklardan biri olan Kütahya Sancağı'nı on yıllık süre içerisinde değerlendirmek, 1884-1894 tarihlerinde Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu şartlardan vilayet ve sancakların nasıl etkilendiğini görmek araştırmamızın ana amacıdır. Yaptığımız incelemeler sonucu siyasi dağılmanın yam sıra ekonomik ve kültürel bozukluk içerisindeki Osmanlı idaresinin yerel yönetimlerinin de olumsuz etkilendiği ve ekonomik, kültürel, idari gerilemelerinin söz konusu olduğunu gördük. Sanayileşememe, savaşların getirdiği yükler gibi olumsuz faktörlerin bazı reformlar yapılsa da yetersiz kaldığım gözledik. Yapılan transkribe çalışması bir bütünün parçası olduğundan ve kendine ait dönemi aydınlatma açısından önemlidir. Vilayet salnameleri ilgili vilayetin idari bölünüşü, memur listeleri, mahalli tarih ve coğrafyası, eski eserleri, ticari ve ekonomik faaliyetleri, nüfus, okullar, kütüphaneler, yer altı ve yer üstü kaynakları, tekke ve zaviyeler vb. konularda ayrıntılı bilgiler verdiklerinden bizim araştırma konumuz olan Kütahya Sancağı Salnameleri de tüm bu bilgileri elde etmemizi sağlamıştır. Osmanlı Devleti'nin teşkilat yapısı, sistemi ve kaynaklan hakkında yazıldıkları döneme ait ayrıntılı bilgilere ulaştık. Her sene çıkarılmış olan bu yıllıklar çağdaşları olan Avrupa örnekleri gibi, onları yakalamaya ve birer vesika olarak dönemlerini yansıtmaya 1922 yılma kadar devam etmiştir.