140 Ru Amerikan asma anacının in vitro mikro çoğaltımı üzerine farklı silikon kaynakları ve konsantrasyonlarının etkisi

Değişik alanlarda yaygın kullanımı olan silikonun (Si) son yıllarda bitkisel üretimde in vivo ve in vitro çalışmalarda da kullanıldığı görülmektedir. Özellikle in vitro doku kültürü çalışmalarında büyüme ve gelişme üzerine etkisi araştırmalarda yer bulmaktadır. Bu çalışma, üç farklı silikon kaynağı ve bunların dört konsantrasyonunun 140 Ru Amerikan asma anacının mikro çoğaltımı üzerine etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Araştırmada eksplant olarak, 140 Ru Amerikan asma anacının tek gözlü yeşil çelikleri, besi ortamı olarak da MS (Murashige ve Skoog) kullanılmıştır. Çeliklerden sürgün elde etme aşamasında ortama 1 mg L-1 BA (Benzil Adenin); sürgünleri köklendirme aşamasında ise ortama 1 mg L-1 IBA (Indol Butirik Asit) eklenmiştir. Her iki aşamada da besi ortamına potasyum (K2SiO3), sodyum (Na2SiO3) ve kalsiyum silikatın (CaSiO3) 0 (Kontrol), 0.5, 1.0 ve 2.0 mg L–1 konsantrasyonları ilave edilmiştir. Uygulamaların etkisini belirlemek için eksplant canlılık ve ölüm oranı, sürme oranı, bitki uzunluğu, boğum sayısı, bitki yaş ve kuru ağırlığı, SPAD değeri, kök sayısı, ortalama kök uzunluğu, kök yaş ve kuru ağırlığı incelenmiştir. Çalışmanın varyans analizi, iki faktörlü Tesadüf Parselleri deneme düzenine göre yapılmıştır. Sonuçlara göre; silikon kaynakları arasında en yüksek sürme oranı (% 84.40) Na2SiO3 içeren ortamda tespit edilmiştir. En yüksek bitki yaş ve kuru ağırlığı (sırasıyla, 0.178 g ve 0.026 g) ile kök yaş ve kuru ağırlığı (sırasıyla, 0.213 g ve 0.023 g) K2SiO3, kök sayısı ise K2SiO3 ve CaSiO3 içeren (sırasıyla, 2.98 adet ve 2.91 adet) ortamlarda kaydedilmiştir. Konsantrasyonlar bakımından yapılan incelemede 1 mg L-1 silikat içeren ortamların daha başarılı olduğu saptanmıştır. Bu konsantrasyonda en yüksek değerler; bitki boyunda 4.49 cm, boğum sayısında 7.44 adet, bitki yaş ve kuru ağırlığında sırasıyla, 0.183 g ve 0.028 g, SPAD değerinde 28.37 ve kök sayısında ise 3.27 adet olarak belirlenmiştir. Çalışmanın bir sonucu olarak, besi ortamına K2SiO3, CaSiO3 ve Na2SiO3 eklemenin mikro çoğaltımdaki bazı özellikler üzerine olumlu etkileri nedeniyle 1 mg L-1 konsantrasyonun sonraki çalışmalarda kullanılabileceği kanısına varılmıştır.