151,153,155sm çekirdeklerinde düşük enerjili elektromanyetik dipol modların teorik olarak araştırılması

Çalışmanın konusunu yakın geçmişte 151,153,155Sm deforme çekirdeklerinde gözlenen düşük enerjili manyetik dipol (M1) ve elektrik dipol (E1) uyarılmaları için ilk ayrıntılı teorik hesaplamaların yapılması oluşturmaktadır. M1 uyarılmalarının hesabında Dönme Değişmez Kuaziparçacık Nükleer Model (RI-QPNM), E1 uyarılmalarının hesabında ise Öteleme ve Galileo Değişmez Kuaziparçacık Nükleer Model (TGI-QPNM) kullanılmıştır. Her iki teoride de nükleonler arasındaki monopol çiftlenimler hesaba katılmış ve ortalama alan potansiyeli olarak deforme Woods-Saxon potansiyeli kullanılmıştır. RI-QPNM'de M1 uyarılmalarının oluşumundan nükleonlar arasındaki spin-spin etkileşmeleri sorumlu iken TGI-QPNM'de E1 uyarılmaları dipol-dipol etkileşmeleri tarafından üretilir. Her iki teoride de ortalama alan yaklaşımı nedeniyle çekirdek hamiltoniyeninin kırılan simetrilerinin onarılmasında Pyatov Metodu kullanılmıştır. RI- ve TGI-QPNM kullanılarak 151,153,155Sm çekirdeklerinde hem M1 hem de E1 uyarılmaları için indirgenmiş geçiş olasılıkları, radyasyon genişlikleri, indirgenmiş radyasyon genişlikleri, seviye yapıları, tesir kesitleri ve ortalama enerji değerleri hesaplanmış, elde edilen sonuçlar Oslo metoduyla belirlenen deneysel veriyle karşılaştırılmıştır. RI- ve TGI-QPNM 2-5 MeV enerji aralığında ölçülen toplam radyasyon genişliklerini, uyarılmalara ait ortalama enerjileri ve tesir kesiti değerlerini başarıyla açıklamıştır. Beklendiği gibi bu enerji aralığındaki M1 geçişleri baskın biçimde orbital karakterlidir. Mikroskopik yapı hesaplamaları söz konusu enerjilerde M1 uyarılmalarının, E1 uyarılmalarının aksine kolektif yapıda olduklarını ortaya koymaktadır. Bu tez ile 151,153,155Sm çekirdeklerinin düşük enerjili M1 ve E1 uyarılma özellikleri üzerine ilk ayrıntılı teorik çalışma gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar iyi deforme tek kütle numaralı lantanit ve aktinit çekirdeklerinde gözlenen M1 ve E1 uyarılmalarını başarıyla açıklayan RI- ve TGI-QPNM'in aynı başarıyı zayıf deforme 151,153,155Sm çekirdeklerine de taşıdığını göstermektedir.