15467 numaralı Kosova nahiyesi temettuat defterinin tahlil ve değerlendirilmesi

Tanzimat dönemi Osmanlı tarihi içerisinde önemli bir yere sahiptir. Bu dönemde ülke ekonomisini düzenlemek ve ilerleyen batı ülkeleri karsısında geri kalmamak için mali, askeri ve içtimai alanda bir takım ıslahatlar yapılmıstır. Bu çerçevede yapılan önemli bir icraat da temettuat defterlerinin düzenlenmesidir. Bu defterlerde ülkede yasayan insanların sosyal ve iktisadi durumları hakkında önemli bilgiler mevcuttur. Yerlesim birimlerindeki hane sayısı, hane reislerinin isimleri, meslekleri, malları, yıllık gelirleri ve ödedikleri vergiler bu defterlerde kayıtlıdır. Bu vergiler o yerlesim biriminin sosyal ve iktisadi durumunu yansıtmaktadır. ?nsanların etnik durumları, inançları ve faaliyetleri de belirtilmektedir. Kosova Temettuat Defteri, 1845 (H/1261) yılında düzenlenmistir. Bu defterdeki kayıtlara göre Kosova, Pristine'ye bağlı bir nahiye olarak görülmektedir. Toplam 32 köyden olusan bu yerlesim yerinde yasayanların büyük bir çoğunluğu gayrimüslimdir. Bu yerlesim yerinde yasayan insanlar için en önemli geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Ekili alanların çok olması topraklarının verimli olduğunu göstermektedir. Hane reislerinin adına göre düzenlenmis olan bu defterde, alınan vergilerde Müslüman olanlarla olmayanlar esit kabul edilerek vergi-yi mahsusa, ösür gibi vergiler her iki taraftan da aynı oranlarda tahsil edilmistir. Vergi adaletini sağlamak için de düzenlenmis bu kayıtlardaki tutarsızlıklar hedefe istenilen ölçüde ulasılamadığını göstermektedir. Anahtar kelimeler: Temettuat Defterleri, Kosova, Demografik Yapı