18-25 yaş aralığındaki genç yetişkinler ve annelerinin erken dönem uyum bozucu şemaları ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişki

Bu araştırmadaki temel amaç, 18-25 yaş arasındaki genç yetişkinlerin erken dönem uyum bozucu şemaları ve çocukluk çağı travmalarının, gençlerin annelerinin erken dönem uyum bozucu şemaları ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisinin incelenmesidir. Literatürde genç yetişkin bireyler ve annelerinin erken dönem uyum bozucu şemaları ve çocukluk çağı travmalarının benzerlik taşıyıp taşımadığını direkt inceleyen bir araştırmaya rastlanmadığı için bu araştırma özgünlük değeri taşır. Literatüre katacağı yeni bulgular sayesinde bilime ve topluma katkı sağlaması umulmaktadır. Araştırma örnekleminin, 18-25 yaş arası 250 kadın, erkek ve diğer genç yetişkinler ve bu bireylerin annelerinden oluşan 500 kişi olması beklenmektedir. Katılımcılar basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenecek, araştırmada dahilinde kullanılacak ölçek ve formlar çevrimiçi olarak katılımcılara iletilecektir. Araştırma dahilinde kişisel bilgi formu, Young Şema Ölçeği (YŞÖ) ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği kullanılacaktır. Form ve ölçekler hem genç yetişkinlere hem de annelerine uygulanacaktır. Şemalar, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde gelişen, bireyin anıları, duyuları, bilişleri ve bedensel duyumlarından oluşan, fonksiyonel olmayan, kişinin kendilik algısı ve ilişkilerini olumsuz etkileyen, yaşam boyu tekrarı olan kalıplar ya da örüntüler olarak tanımlanmıştır (Young ve ark., 2003). Araştırmaya katılan genç yetişkinlerin ve annelerinin erken dönem uyum bozucu şemalarını analiz edebilmek ve aralarındaki ilişkiyi anlayabilmek için Young Şema Ölçeği (YŞÖ) kullanılacaktır. Bu ölçek, Young tarafından geliştirilmiştir. Türkiye'de 2008 yılında , Soygüt, Karaosmanoğlu ve Çakır tarafından geçerlilik ve güvenilirlik bakımından çalışması yapılmıştır. Çocukluk çağında duygusal, fiziksel ve cinsel anlamda olumsuz yaşantılara ve ihmale maruz kalan bireylerin, ergenlik ve erişkinlikte birçok psikiyatrik rahatsızlık açısından yüksek risk altında olduğu bilinmektedir. Çocukluk çağı travmaları, psikiyatrik bozukluklar dışında da yaşam boyu birçok sağlık değişkenini belirlediği ortaya çıkmıştır. (Şar ve ark., 2012). Çocukluk çağında yaşanılan travmaların, yetişkinlik döneminde yaşanan travmatik olaylara göre bireyin travma sonrası stres bozukluğu geliştirmesinde daha etkili bir yordayıcı olduğu araştırmalarla kanıtlanmıştır (Davies-Netzley ve ark., 1996; Neria ve ark., 2002). Araştırmada Bersntein ve ark. tarafından geliştirilen Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ) katılımcılara uygulanacaktır. Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği'nin Türkçe uyarlamasının geçerli ve güvenilir olduğu kanısına, 2012 yılında Şar, Öztürk ve İkikardeş'in yaptığı çalışma sonucunda varılmıştır. Genç yetişkinlerin ve annelerinin şemaları ve çocukluk çağı travmaları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının analiz edilmesinin, oluşabilecek olumsuz sonuçların önlenebilmesi için önemli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmanın hipotezleri aşağıdaki gibidir; H1: Genç yetişkinler ve annelerinin erken dönem uyum bozucu şemaları arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki vardır. H2: Genç yetişkinler ve annelerinin çocukluk çağı travmaları arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki vardır. H3: Erken dönem uyum bozucu şemalar ve çocukluk çağı travmaları sosyodemografik özelliklere göre değişiklik göstermektedir.