18-45 yaş bireylerde karbon monoksit düzeyi ile gündüz uykululuğu arasındaki ilişkinin saptanması

Giriş ve amaç: Gündüz aşırı uykululuk (GAU) hali, normal koşullarda uyku uyanıklık döngüsü içinde gün içinde uyanık kalmada güçlük ve istemsiz uyuklamalar olarak tanımlanmıştır. GAU hali dünyada artış gösteren ve hekimlerin sıklıkla karşılaştığı bir sorun olmasına rağmen, bu durumdan sorumlu mekanizmalar hala büyük ölçüde bilinmemektedir. Literatürde bazı kohort çalışmalarında sigara içen kişilerde gündüz aşırı uykululuk hali oranının arttığı ve sigarayı bırakan kişilerde ise azaldığı gözlenmiştir. Bu çalışmanın amacı 18-45 yaş bireylerde ekspiryum havasındaki karbon monoksit düzeyi ile GAU hali arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Yöntem: kesitsel tipteki bu çalışma 280 kişi de yapılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında; Sosyodemografik Veri Formu ve Epworth Uykululuk Ölçeği anketi uygulandı. Ayrıca Micro Smokerlyzer CO monitörü ile ekspiryum havasındaki karbon monoksit ölçüldü. Bulgular: Katılımcıların yaşları 18-45 arasında dağılmaktaydı ve katılımcıların yaş ortalamaları 27,09 (± 6,537) idi. Katılımcıların %55 i kadındı. Ekspiryum havasındaki karbon monoksit düzeyi ortalaması 9,33 ppm idi. Sigara içenlerde ekspiryum karbonmonoksit ortalaması 20,22(± 7,82) ppm ve sigara kullanmayanlardaki ekspiryum karbonmonoksit ortalaması 3,83(± 1,206) ppm 'den yüksektir. Katılımcıların %10,7'sinde gündüz aşırı uykululuk hali mevcuttu. GAU hali olan ve olmayan gruplar arasındaki ekspiryum karbonmonoksit değerleri ortalamaları anlamlı olarak farklıydı. Gündüz aşırı uykululuk halini etkileyen değişkenleri lojistik regresyon modelinde değerlendirdiğimizde riski en fazla artıranın karbon monoksit düzeyi olduğunu belirledik. Sonuç: GAU hali olanlar ile olmayanlar arasında ekspiryum havasındaki karbon monoksit düzeyleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı. Bu sonuç ekspiryum havasındaki karbon monoksit düzeyinin sigara içenlerde veya maruz kalanlarda yüksek olması nedeniyle literatürdeki sigara içenlerde GAU hali daha fazla olma durumu ile dolaylı olarak ilişkiliydi.