1848 ihtilâlleri sonrasında Osmanlı Devleti'ne sığınan Leh ve Macar mültecilerinin Osmanlı modernleşmesine etkileri

1831 ihtilâllerinde amaçlanan başarının sağlanamaması, 1848 ihtilâllerinin en önemli sebeplerinden birini oluşturur. 1848 ihtilâl Avrupa'da birçok yerde vuku bulduğu gibi Avusturya hâkimiyeti altında bulunan Macaristan'da da vuku buldu. Macarlar ve onlara gönüllü olarak katılan Leh ve İtalyan ihtilâlciler 1848 Mart ayında bir ihtilâle giriştiler. Başta başarılı olmalarına rağmen Avusturya ve Rusya birleşik orduları karşısında yenilerek Macaristan'dan kaçmak zorunda kaldılar ve Osmanlı Devleti'ne sığındılar. Osmanlı Devleti'ne sığınan mülteciler arasında Mustafa Celaleddin (Kostanty Borjecki). Osmanlı hizmetine giren Murat Paşa (General Józef Zachariasz Bem), Mehmet Sadık Paşa (Michal Czaykowski), Nihad Paşa (Seweryn Bilinski), Muzaffer Paşa (Wladyslaw Czajkowski), Macarlı Dr. Abdullah Bey ( Dr. Karl Edvard Hammerschmildt), Sefer Paşa (Wladyslaw Koscielski), İskender Paşa (Antoni İlinski) gibi önemli kişiler bulunmaktaydı. Bunlar ve diğer mültecilerin çoğu profesyonel okullarda iyi birer eğitim alarak yetişmiş ve mesleklerinde mahir insanlardı. Onların bu özellikleri, Osmanlı Devlet bünyelerinde istihdam edilmelerini sağlamıştır. Mülteciler genel olarak Osmanlı modernleşmesine yapısal ve fikrî olarak etkide bulunmuşlar. Yapısal etkileri genelde çeşitli birimlerde olmak üzere ordu, mühendislik, tıp, yerel yönetim alanlarında olmuştur. Fikrî alandaki etkileri ise öncelikle Türk milliyetçiliği, Adli modernleşme, 19. yüzyıl Osmanlı düşünce hayatına yönelik olmuştur. Fikrî alandaki etkileri, yapısal alandan daha belirgin olmuştur. Bu alandaki etkileri, Osmanlı rejimini de aşarak Yeni Türk Devleti'nin yapısına kadar ulaşmıştır. Bu durum Milliyetçilik çok belirgin bir biçimde geçerlidir. Kısacası mültecilerin Osmanlı modernleşmesine dair katkıları, Osmanlı devlet bünyesinde yapısal ve Fikrî dönüşüme katkılar sağlamış, bu katkılar, politika değişiklikleri, çeşitli düzenlemeler ve fikrî hareketlenmeler ve zihniyet değiminde hızlanma şeklinde özetlenebilir. Anahtar Kelimeler: Mülteciler Meselesi Osmanlı Devleti Leh-Macar Mültecileri Leh-Macar Mültecileri ve Osmanlı Modernleşmesi Osmanlı Yenileşmesi.