19-64 Yaş Arası Bireylerin Farklı Pişirme Ekipmanlarını Kullanım Durumları ve Pişirme Ekipmanlarından Asidik, Alkali, Nötr Su Çözeltilerine Ağır Metallerin Geçişinin Belirlenmesi

ÖZ: Bu araştırma da 19-64 yaş arası bireylerin en sık kullandıkları pişirme ekipmanları yüz yüze- online anket yöntemi ile tespit edilip satın alınarak bu pişirme ekipmanlarından farklı pH’lardaki çözeltilere ağır metal geçişini saptamak amaçlanmıştır. Katılımcıların en sık kullandıkları saptanan çelik (%58,59), granit (%37,24), teflon (%25,26) ve döküm demir (%9,38) tencerelerden pişirme ile geçebilecek ağır metal (alüminyum (Al), demir (Fe), nikel (Ni), kurşun (Pb)) seviyeleri analiz edilmiştir. Al, Pb, Ni; EPA 200.8 metoduyla Fe ise indüktif eşleşmiş plazma - kütle spektrometresi (ICP - Ms) metoduyla analiz edilmiştir. Pb için yapılan analizler sonucunda ekipman kaynaklı bir geçiş saptanmamıştır. Asidik pH’ da en yüksek Al salınımı döküm tencereden (0.703 mg/L) en yüksek Ni (0,338 mg/L) ve Fe (10,537 mg/L) salınımı ise paslanmaz çelik tencereden gerçekleşmiştir. Alkali pH’ a sahip numunelerden elde edilen sonuçlar çalışma verileriyle karşılaştırıldığında döküm tencere için Ni, diğer tüm tencereler için ise Fe geçişi önemsenmeyecek düzeyde bulunmuştur. Alkali pH’ da Al salınımı diğer tüm metallerden daha fazla olmuştur. Sırasıyla çelik, teflon, granit ve döküm tencere için alkali pH’ da Al geçişleri 0,033 mg/L, 0,303 mg/L, 0,205 mg/L, 0,237 mg/L şeklinde saptanmıştır. Sonuç olarak pişirme ekipmanlarından gıdalara ağır metal geçişinin gıdanın pH seviyelerine bağlı olarak değiştiği, pH düzeyi azaldıkça Ni ve Fe salınımının orantılı olarak arttığı, pH düzeyi arttıkça da Al salınımının arttığı gösterilmiştir. Konuyla ilgili granit ve teflon pişirme ekipmanları üzerinde yapılacak olan kapsamlı çalışmaların literatürdeki boşluğu dolduracağı düşünülmektedir.