19.yüzyılılın son çeyreği ve 20.yüzyılın ilk çeyreğinde Acaralar

Acaristan (1875-1925) adlı çalışmamız Gürcistan'a bağlı Acara ÖzerkCumhuriyeti'nin yerli halkını oluşturan Acaralıların tarihleri, Bizans, İslamDevleti(Emeviler), İran, Moğol ve Büyük Selçuklu Devleti dönemlerini kap-samaktadır.Osmanlı Devleti Acaristan'ı fethedince bölge Anadolu topraklarıyla bir-leşmiştir. Bu durum 1877-1878 yılında tarihimizde 93 Harbi olarak ifadeedilen Osmanlı-Rus Savaşına kadar sürmüştür. 93 Harbini Osmanlı kay-bedince Berlin Antlaşmasıyla Ruslar Acaristan'ı işgal etmişlerdir. Ruslar böl-genin demografik yapısını değiştirerek yerli halkı zorunlu göçe tabi tut-muşlardır. Bu durum I. Dünya Savaşı'ndan sonra Rusya'nın yaptığı Brest-Litovsk Antlaşmasına kadar sürmüştür. Brest-Litovsk'tan sonra Osmanlı böl-geyi tekrar topraklarına katmasına rağmen 30 Ekim 1918 Mondros Antlaş-masıyla bölgeyi İngilizlere bırakarak çekilmiştir.Osmanlıdan sonra bölgeyi İngiliz ve Gürcüler sırasıyla işgal ettiler.TBMM'nin kurulmasıyla Misak-ı Milli sınırlarındaki topraklar düşmandantemizlenmiştir. Fakat Acara, Misak-ı Milli'de yer almasına rağmen Türkiye to-prakları dışında kalmıştır. Bu çalışmada, bölgeden ilişkisini kesmeyenTürkiye'nin gayreti ile İslam dini ve Türk kültürünün korunması için uluslara-rası hukukta (Moskova ve Kars Anlaşmalarında) ve Gürcistan hukukunda si-yasi özerklik hakkının tanınması, bu hakkı ortaya çıkaran olaylar, sözü geçenhakkın uygulanması sonucu ortaya çıkan Acara Özerk Cumhuriyeti ile ilgilikonular incelenmektedir. Bu çalışmada, Acaralılar'a Moskova ve KarsAnlaşmalarıyla tanınan dini ve kültürel hakların 1938 ve 1978 tarihli AcaraÖzerk Cumhuriyeti'nin Anayasalarında yer almasına rağmen, bu hakkınSovyetler Birliği döneminde ihlali, 1991 yılından sonra ise, bu hakların garantialtına alınması ile ilgili konulara da yer verilmiştir.