1914-1918 yılları arasında sanat dergilerinde yayınlanan tiyatro ile ilgili tenkit yazıları

Tezimizin konusu 1914-1918 yılları arasındaki dört yıl içerisinde sanat dergilerinde yer alan tiyatro ile ilgili tenkit yazılarını kapsamaktadır. Bu dönemde Birinci Dünya Savaşı'nın getirdiği olumsuz etkiler nedeniyle sanat dergilerinde yer alan tenkit yazılarının az sayıda olduğu görülmektedir. Bu yıllar arasındaki tiyatro faaliyetlerinin günlük gazetelerde daha çok yer aldığını söyleyebiliriz. Dergilerde yer alan tenkit yazıları; oyun, oyuncu, seyirci, sahne ve dekor, bina, gelenekle ilgili düşünceler, batı tiyatrosu ile karşılaştırmalar, şark tiyatroları hakkında düşünceler açısından değerlendirilmiştir. 1914 yılı Meşrutiyet devri Türk tiyatrosunun en hareketli devresidir diyebiliriz. 1914 yılma kadar Saray Tiyatroları dışında devletin tahsisatıyla çalışan ciddî bir tiyatro müessesi kurulamamıştır. Bu sene içerisinde Osmanlı Donanma Cemiyeti 'nin kurulmasıyla Donanma Cemiyeti Heyet-i Temsil iyesi çalışmalar yapmıştır. Ayrıca, Darülbedaî kurulmuştur. Osmanlı Donanma Cemiyeti verdiği temsillerle tiyatronun gelişmesine büyük katkılarda bulunmuştur. İlk defa tiyatro seyircisi yetiştirme maksadına hizmet edilmesi önemlidir. Bunun yanında önemli te'lif eserler sahnelenmiştir. 1914 senesindeki mühim bir tiyatro faaliyeti olarak Darülbedaî'nin kurulmasını görüyoruz. Bu nedenle Fransız sanatkâr Andre Antoine yurdumuza gelmiş ve konservatuar çalışmalarında bulunmuştur. Darülbedaî'nin gösterdiği faaliyetler Osmanlı Devleti'nin Birinc Dünya Savaşı'na Almanya tarafında katılmasıyla yanın kalmıştır. Fransa ile muharebeye girmiş olmamız nedeniyle Andre Antione memleketine dönmüştür.IV Birinci Dünya Savaşı'nın etkileri sonucu 1915 ve 1916 senelerinde tiyatro faaliyetlerinde mühim bir azalma görülür. 1916 senesinde Darülbedaî nizamnamesini yeniden düzenleyerek, provalara başlamıştır. 1917 yılında Darülbedaî'nin verdiği temsillerle birlikte tiyatro faaüyetierinin arttığı görülmektedir. Birinci Dünya Savaşı'nın getirdiği sansür sahnelenen piyeslere ve tiyatro yayınlarına da etki etmiştir. Sonuç olarak; I.Dünya Savaşı 'mn yarattığı olumsuz ortama rağmen n.Meşrutiyet Dönemi içerisindeki bu dört yıl içerisinde tiyatro faahyetierinin batılılaşma sürecine paralel belirleyici bir unsur olarak devam ettiğini söyleyebiliriz.