1940 kuşağı toplumcu Türk şiirinde Nâzım Hikmet olgusu

Sanat hayatına "Putları Yıkıyoruz" diyerek yeni bir yön veren Nâzım Hikmet, Türk şiirinde etkisi hâlâ devam eden yenilikçi şairlerden biridir. Kırk Kuşağı Toplumcu Gerçekçi şairleri onun ilk takipçileridir. Bu şairler Nâzım Hikmet'i usta olarak kabul ederler. Ondan öğrendiklerini şiirlerinde tatbik ederler. Diğer taraftan ona verdikleri değeri şiirlerinde ve başka metinlerinde dile getirirler. Bu çalışmada Kırk Kuşağı Toplumcu Gerçekçi şairlerin Nâzım Hikmet'ten ne yönde etkilendikleri, onu şiirin konusu/imgesi haline getirmeleri, metinler üzerinden incelenecektir. Bu şairlerin metinlerinde Nâzım Hikmet'in yeri araştırılacaktır. Sürekli dile getirilen ancak somut verilerle ele alınmayan Nâzım Hikmet ve Kırk Kuşağı ilişkisi ortaya konmaya çalışılacaktır. Çalışmanın amacı Nâzım Hikmet'in 1940 Kuşağı şairlerince mitleştirilmesini eleştirmek ve yargılamak değil, bu mitleştirmeyi sebepleriyle birlikte, metinler üzerinden yerli ve yabancı edebiyatlardan hareketle ortaya koymak ve anlamaya çalışmaktır. Çalışma, Toplumcu Gerçekçi Kırk Kuşağı şairlerinden on şairle sınırla tutulmuştur. Ancak yeri geldikçe diğer şairlere de değinilmiştir. Belirlenen on şairin biyografi, anı, mektup, eleştiri yazısı vs. metinlerinden Nâzım Hikmet'le ve şiiriyle olan ilişkileri ortaya konulmuştur. Ardından bu şairlerin şiirlerinde belirgin olan Nâzım Hikmet etkisi (içerik, anlatım, biçim ve dil yönüyle) araştırılmış, benzerlikler tespit edilmiştir. Şairlerin Nâzım Hikmet için yazdığı övgü şiirleri, şiirlerinde onun için kullandıkları yüceltme ifadeleri, Nâzım Hikmet'e gizli ve açık göndermeleri metinlerden tespit edilmiştir. Buna göre Kırk Kuşağı şairlerinin ustalarını sadece metinler yönüyle değil hayatı yönüyle de sanatlarına dâhil ettikleri görülmüştür. Karşılaştırmalı edebiyatın pozitivist inceleme ve metinlerarasılık yöntemi bu incelemelerde yardımcı metotlar olmuştur.