1945 sonrası Bulgaristan Türklerine yünelik asimilasyon politikası

Bu tezin yazılma amacı 1945 sonrası süreçte Bulgaristan'da komünistlerin iktidara gelmelerini takip eden süreçte uyguladıkları asimilasyon politikalarının incelenmesidir. Bulgaristan Türklerinin yaşamış olduğu zorluklar asimilasyon politikasının sürekliliğine ve sistematik bir biçimde uygulanışına bağlanmıştır. 1945 sonraki süreç değerlendirilirken gerek Osmanlı döneminde gerekse Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında imzalanmış olan anlaşmalardan faydalanılmıştır.Tezdeki argümanları desteklemek amacıyla dönemin Komünist Parti toplantı tutanaklarından ve Politbüro kayıtlarından yararlanılmıştır. Bu belgeler ışığında 1984'ten sonra uygulamaya konan uyanış sürecinin altyapısının 1945'ten sonra atılmaya başlandığı savunulmuştur. Kanıtları kuvvetlendirmek amacıyla Bulgarca, Türkçe ve İngilizce kaynaklar kullanılmıştır.Bulgaristan'ın istikrarsız bir seyir izleyen azınlık politikası ve Türkiye'nin verdiği tepkiler incelenmiştir. 1951, 1968 ve 1989 göçlerinin arkasındaki nedenler detaylı bir şekilde sıralanmış ve bunlar Komünist Parti'nin asimilasyon politikalarıyla açıklanmaya çalışılmıştır.Tezde değerlendirilen bir diğer konu da Bulgar Milliyetçiliğinin gelişimi ve asimilasyon politikasına etkisi olmuştur. Yapılan araştırma sonucunda komünistlerin meşruiyetlerini arttırmak amacıyla milliyetçiliği kuvvetlendirmeye çalıştıkları görülmüştür. Tek bir etnik temele dayalı komünist Bulgar milletini oluşturma amacına hizmet etmek için Türklerin ve ülkedeki diğer azınlık mensuplarının isimlerini değiştirip Bulgarlaşmalarını sağlama konusunda ciddi bir planı uygulamaya koymuşlardır.Başta Pomaklar olmak üzere Tatar ve Çingenelere yönelik asimilasyon politikası başarılı bir şekilde sonuçlanınca sıradaki hedef olarakTürkleri görmüşlerdir. Ancak isimleri Bulgar adlarıyla değiştirilen Türkler bunu kabullenememiş ve protesto gösterilerine başlamışlardır. Bu durum kitlesel bir hal alınca da Bulgaristan'daki komünist iktidar zor anlar yaşamıştır. İlk olarak Türklerin Türkiye'ye göç etmesine izin verilmiş ardından da Türklere isimleri geri verilmiştir.Türklerin göç etmesini takip eden süreçte girdiği ekonomik kriz sonucu Bulgaristan'da komünist iktidar dönemi sona ermiş ve demokratik yeni bir yönetim kurulmuştur. Uyanış sürecinin sorumluları ise kesin bir şekilde bulunamamıştır. Bazı göstermelik tutuklamalar yapılmasına rağmen Todor Jivkov ve çevresindeki birkaç kişiye hafif cezalar verilmiştir.