1960-1980 yılları arasında Denizli'de yapılan apartmanların tasarım, uygulama ve kullanım aşamalarının değerlendirilmesi

Geleneksel olandan kopuşu ifade eden modernite kavramı yeni olanı nitelemekte ve güçlü bir değişim düşüncesini içinde barındırmaktadır. Batı kökenli bir kavram olan modernite zamanla tüm alanlarda uygulama alanı bulmuş, günlük yaşamı değiştirmiş ve hızla yayılmıştır. Modernleşme sürecinde, yeni malzeme ve teknoloji ile yapılar inşa edilmiş, yapı sürecinde standartlaşma, endüstrileşme gibi tartışmalar başlamış ve yeni bina tipolojileri oluşmaya başlamıştır. Modernizm, en etkili söylemini ise manifestolar aracılığıyla konutta gerçekleştirmiştir. Sıradan ve modern bireyler için yeni yaşam koşullarına uygun, yeni malzeme ve tekniklerle seri üretime olanak sağlayan konforlu, yalın, sağlıklı ve ideal konutun özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Evrensel özelliğe sahip modernleşme süreci, uygulandığı yerin dinamiklerine ve yere özgü durumlara göre farklı uygulamaların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Türkiye'de çağdaşlaşmanın bir gereği olarak görülen modernleşme sürecinde kentlerin görünümü değişmiş, geleneksel konutun yerini modern apartmanlar almıştır. Modernleşme süreci, büyük kentlerde yaşanan dönüşümün etkisiyle 20. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu kentlerinde etkisini göstermiştir. Bu araştırmada Denizli kentinin modernleşme sürecini okuyabilmek için modern mimari uygulamaları nedeniyle kentlerde hızla uygulanmaya başlanan apartman örnekleri incelenmiştir. Denizli'de 1960 ile 1980 yılları arasında inşa edilen ve modernleşmenin simgesi olarak görülen apartmanların tasarım, uygulama ve kullanım aşamaları araştırılmış, modern mimarlığın kentteki uygulama koşulları ve modern apartmanların yaşadığı değişimler ve bu değişimlerin nedenleri saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma sürecinde örnekler, alanda yapılan gözlem ve tespitler ile Denizli Belediyesi İmar Müdürlüğü Arşivi'nde yapılan çalışmalar sonucu belirlenmiştir. Örneklerin analiz edilmesi ve değerlendirilmesi aşamasında kullanılan diğer yöntemler literatür çalışması, bulunan projelerin dijital ortama aktarılması ve mimarlarla yapılan kişisel görüşmelerdir. Bu kapsamda, çalışmada öncelikle modernite kavramının oluşumu ve gelişimi incelenmiş, sonrasında modern mimarlık ve konut uygulamalarının Avrupa ve Türkiye'de nasıl gerçekleştirildiği araştırılmıştır. Sonraki bölümde modernleşme süreci kırılma noktası olarak kabul edilerek Denizli kentinin mekânsal gelişimi incelenmiş, Denizli'de inşa edilen geleneksel konut ve modern konutların genel özellikleri ele alınmıştır. Alan çalışmasının yer aldığı bölümde, belirlenen apartmanlar arşiv bilgilerine göre sınıflandırılmış ve tasarım, uygulama ve kullanım süreçleri detaylı olarak analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirildiği sonraki bölümde aktörler, mimari özellikler ve değişimler alt başlıkları ile modern bir konut sunum biçimi olan apartmanların Denizli'de nasıl uygulandığı belirlenmeye çalışılmıştır. Son olarak belge değerine sahip nitelikli ilk modern apartman örneklerinin kent belleği için önemi belirtilmiş ve geleceğe yönelik öneriler geliştirilmiştir.