1982 Anayasası döneminde yasama ve yürütme ilişkilerinin evrimi

Bir hükümet sisteminde yasama ve yürütme ilişkilerini değerlendirebilmek için söz konusu organlara tanınan yetkilere ve bu yetkilerin karşılıklı dağılımına bakmak gerekmektedir. Zira bir sistemde organlardan herhangi birinin tüm yetkileri kendinde toplaması ya da diğer organa oranla oldukça fazla yetkilere sahip olması hiç şüphesiz yasama ve yürütme ilişkileri arasındaki orantıyı bozacaktır. Dolayısıyla yasama ve yürütme ilişkilerinin dengeli bir zemine oturması kuvvetler ayrılığı açısından en önemli noktayı oluşturmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünü kuvvetler ayrılığı kuramı ve bu kurama dayalı hükümet sistemleri Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Birleşik Krallık ülkeleri örnek alınarak incelenecek ve bu ülkelerdeki yasama ve yürütme ilişkileri ele alınacaktır. İkinci bölümünde 1876 Kanun-u Esasî ile başlayan Osmanlı-Türk anayasa tarihindeki yasama ve yürütme ilişkileri incelenecektir. Üçüncü bölümde ise hükümet sistemi adına önemli bir değişim içeren 2007 tarihli ve 2017 tarihli anayasa değişiklikleri, bu değişiklikler sonucunda değişen hükümet sisteminin niteliği ve bu çerçevede yasama ve yürütme ilişkileri açıklanacaktır. Sonuç olarak da bu çalışma, kuvvetler ayrılığına dayanan hükümet sistemlerindeki yasama ve yürütme ilişkilerini incelemekte ve 1876'dan günümüze uzanan süreçte, özellikle de 1982 Anayasası dönemindeki, yasama ve yürütme ilişkilerini açıklamaktadır. Bu noktada 2017 tarihli anayasa değişikliği ile benimsenen yeni hükümet sistemine ilişkin karşılaştırmalı bir değerlendirme de yapmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kuvvetler Ayrılığı, Hükümet Sistemi, Anayasa.