1982 Anayasası'na 2010 Anayasa değişiklikleri ile getirilen Kamu Denetçiliği Kurumu ve idari yargı denetimi ile ilişkisi

Yöneten yönetilen ayrımının insanlık tarihi kadar eskilere dayandığı bilinmektedir. Tarihsel süreçte devlet denen yapıların oluştuğunu ve dönemsel olarak toplumların yapısı, çevre, iklim, nüfus, eğitim, sağlık, güvenlik gibi bir çok değişkene bağlı olarak çeşitli yönetim modellerinin benimsendiğini ve bu kapsamda farklı yöneten-yönetilen ilişkilerinin ortaya çıktığını belirtebiliriz. Günümüz modern hukuk devletlerinde ise, yönetimin elinde tuttuğu kamu gücünü, bireylerin yaşamlarını kısıtlamak üzere değil, aksine bireylerin yaşam kalitelerini artırmaya yönelik olarak kullanmasını ana hedef olarak belirlendiğini söyleyebiliriz. Bu noktada yönetimin sınırlandırılarak, kontrol altında tutulması ve yönetenler karşısında yönetilenlerin haklarının korunması için çeşitli denetim mekanizmalarının geliştirildiği bilinmektedir. Bu anlamda 18. yüzyılda İsveç'te ortaya çıkan önceleri sadece İskandinav ülkelerine has bir denetim modeli olduğu düşünülen, fakat ikinci dünya savaşı sonrasında çok geniş bir coğrafyaya yayılan ve her uygulandığı ülkede o ülkenin kendi iç dinamiklerine uygun olarak tasarlanan Ombudsman(Kamu Denetçisi) denetiminin de bahsedilen amaca hizmet etmek üzere ortaya çıktığı söylenebilir. Kurumun en önemli özelliği uygulandığı her ülkenin sistemine entegre edilebilecek esnek bir yapıya sahip olması ve uygulandığı ülkelerde mevcut denetim sistemlerini ikame ederek, ortadan kaldırmaktan ziyade diğer denetim sistemlerine destek olarak insan haklarının korunması ile yönetişimin düzeltilerek, iyileştirilmesi yönünde bir hareket alanını benimsemesidir. Bugün dünyanın 140 civarı ülkesinde başarıyla uygulanan Ombudsman Kurumunun ülkemizde Kamu Denetçiliği Kurumu adıyla kurulması öncesinde çeşitli tartışmalar yaşanmış, kurulması yönünde çeşitli çalışmalar yapılmış, ve sancılı bir yasal düzenleme süreci sonrasında 2010 yılı Anayasa Değişikliği Referandumu neticesinde Anayasal dayanağa kavuşmuş, 6328 sayılı Kanunla da Kamu Denetçiliği Kurumu olarak kurulmuştur. Tez çalışmamızın genel amacı; Kamu Denetçiliği Kurumunun, yönetimin denetiminde etkin bir mekanizma olarak faaliyet göstermek suretiyle bireylerin haklarının korunması ve yönetişimin düzeltilmesi noktasında başarılı olabilmesi için gerekli görülen hususların vurgulanmasıdır. Bu kapsamda tez çalışmamızın birinci bölümünde yönetimin denetimine ilişkin mevcut denetim modelleri ve bu modellerin aksayan yönleri ele alınmış, ikinci bölümünde, bir denetim modeli olarak ombudsmanlık kurumunun özellikleri ve çalışma usulü izaha çalışılmış, üçüncü bölümde, ombudsman kurumunun değişik dünya ülkelerindeki uygulamalarından örnekler verilmiş ve son olarak dördüncü bölümde ise ülkemizde Kamu Denetçiliği Kurumu ve İdari Yargı ilişkisi özelinde Kurumun ülkemizdeki kuruluş süreci, uygulanma usulü ve bu kapsamda yürüttüğü faaliyetleri ele alınmaya çalışılmıştır.