20.yüzyıl çağdaş cami mimarisine Ankara örnekleri üzerinden bir yaklaşım

İslam dininin dini yapısı câmilerdir. Câmiler Müslümanların toplu olarakibadet yapmak üzere toplandıkları kutsal mekânlardır. slam dininin Kutsalkitabı Kuran'da, câmi mekânının şekillenmesi konusunda herhangi bir kuralya da yönetmelik bulunmamakla birlikte, Müslüman toplumlar yüzyıllardıribadetin gerektirdiği ihtiyaçlar, toplumsal ve dini gereklilikler doğrultusundakendi ibadet mekânları olan câmileri tasarlamışlar, günümüzde detasarlamaya devam etmektedirler.Ülkemiz câmi mimarisi konusunda oldukça önemli bir mirasa sahiptir. slamülkelerinde 20. yüzyıla gelindiğinde câmi mimarisinde farklı eğilimleroluşmuş, klâsik tavrın devamı yanında modern tasarım arayışlarınagirişilmiştir. Bunun yanı sıra Türkiye'de az sayıda modern câmi tasarımlarıoluşturulmakla birlikte, son yıllarda yapılan câmilerde geleneksel tarzdanuzaklaşılamamış, daha çok 16. yüzyıl Klâsik Osmanlı Câmilerine öykünenyapılar tasarlanıp uygulanmıştır.Bu çalışmamızda, ülkemizde neden hâlâ Klâsik Osmanlı Câmisi stilinde câmiyapma eğiliminin ne derecede devam ettiği araştırılmış, günümüz câmimimarisini şekillendiren, yönlendiren faktörler tespit edilmeye çalışılmıştır.Bu faktörlerden yola çıkılarak günümüzde insanların ne tür câmilerde ibadetetmekten hoşnut oldukları ve nasıl bir câmi tasarımının hem fonksiyonel hemde estetik açıdan tatmin edici olduğu hakkında kullanıcı memnuniyetleri vekullanıcı tercihleri araştırılmıştır.Çalışmamızda öncelikle, geleneksel câmide var olan bölümlerin tanımı vekullanım amaçları üzerinde durulmuştur. Tarihsel süreç içinde câmimimarisindeki değişimler incelenerek, günümüz câmi mimarisinin geldiğinokta sorgulanmıştır. Ayrıca günümüzde kurumsal ve kamusal alandaAnkara özelinde modern ya da klâsik tarzda yapılan câmilerde, gelenekselcâmide bulunan mihrap, minber, minare gibi belirleyici mimari öğelerin neşekilde kullanıldığını da incelenmiştir.Sonuç olarak günümüz câmi mimarisinin eksiklikleri, câmi tasarımlarındayapılması ve yapılmaması gereken unsurlar, toplumun câmi mimarisinebakışı ve değer yargılarının câmi tasarımındaki olumlu-olumsuz etkileri,câmi yapısı hakkında toplumun beğeni ve istekleri, ortaya çıkarılmayaçalışılmıştır. Ayrıca çağdaş câmi tasarımında karşılaşılan güçlükler vemimarın bu tasarım sürecindeki rolü de tanımlanmıştır.