20. yüzyılda Mardin tarihi ve inanç coğrafyası

A & XX. yüzyılda Mardin Tarihi ve İnanç Coğrafyası adıyla yaptığım çalışmanın girişinde ; Mardin isminin Menşei ile ili coğrafî yapısı hakkında kısa bilgi verilmiştir, Çalışmamızın I. Bölümünde : a) İlin Tarihi, ilk çağlardan başlayarak günümüze kadar incelenmiştir. b) Osmanlı döneminde idari bakımdan Diyarbakır'a bağlı bir sancak olan Mardin'in 1994 yılı itibarıyla Merkez İlçe Derik, Mazıdağı, Midyat, Dargeçit, Nusaybin, Kızıltepe, Ömerli Savur ve Yeşilli ilçelerini kısa kuruluş tarihçeleri ele alınmıştır. Bu- bölümün sonunda Mardin'de bulunan önemli tarihi eserler, Kaleler, Camiler, Medreseler, Kiliseler ve Manastırlar alt başlıklarda incelenmiştir. II. Bölümde ise ; Mardin İli İnanç Coğrafyası incelenirken XVI. yüzyıldan başlayarak XX. Yüzyıla kadar tarihi seyri içerisinde dinler ve inançlar tesbit edilip değerlendirilmiştir. XX. Yüzyıl inanç coğrafyasını tesbit etmek için genel olarak nüfus istatistiklerinden, yerli ve yabana seyyahların eserlerinden faydalanılmıştır. Bu kaynaklardaki bilgilerden çeşitli din mensuplarının sayısı tesbit edilebilmiştir. Günümüz inanç coğrafyasını ortaya çıkarmak için, saha araştırması yapılmıştır. Bu araştırmaya göre daha önceki yüzyıllarda mevcut olan bazı din mensuplarının çeşitli nedenlerle ilde mevcut olmadığı görülmüştür. Mardin'in günümüzdeki inanç durumuna bakıldığında : 1 - Yahudiler : Günümüzde Mardinde yaşayan Yahudi yoktur. 2 -Ermeniler ; İl genelinde toplam 45 kişi civarındadır. 3 - Keldaniler : Mardinde 40 kişilik cemaat halindedirler. 4 - Süryaniler : Süryani tarihinde önemli merkezlerden biri Mardin olmuştur. Uzun süre müstakil Süryani mahallesi bulunan û genelinde toplam 2200 kişi civarında Süryani vatandaşımızın yaşadığı tesbit edilmiştir. 5 - Yezidîler : Bugün sadece Nusaybin ilçesine bağlı üç köyde toplam 5 aile yezidi yaşamaktadır. Mardin genelinde Alevi nüfusa rastlanmamıştır. Müslüman nüfûsun çoğunluğu Şafiî'dir. 1990 yılı nüfus sayımına göre ilin genel nüfusu 55772'dir. Uğur ÖZTÜRK