2000 sultandağ (Mw≈6.0) ve 2002 çay-eber (Mw≈6.4) depremleri (batı Türkiye) telesismik kaynak ters çözümleri

Bu çalışmada, 15 Aralık 2000 Sultandağ ve 3 Şubat 2002 Çay-Eber depremlerinin nokta-kaynak ters çözümleri, telesismik mesafelerde kaydedilen geniş bant P dalga şekilleri kullanılarak incelenmiştir. Nokta-kaynak ters çözümü için Kikuchi ve Kanamori (1982, 1991) tarafından geliştirilen yöntem uygulanmıştır. Özet olarak şu şekildedir: 2000 Sultandağ Depremi: Bu deprem, tek bir nokta-kaynak modeli ile başarıyla açıklanmıştır. Deprem odağının 6 km güneydoğusunda ve 9 km derinlikte bulunan bu nokta kaynağın ana kırılmasının yaklaşık 10 saniye sürdüğü ve 1.11x10^25 dyne.cm sismik momente sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu değer, depremin büyüklüğünü yaklaşık Mw=6.0 olarak göstermektedir. Nokta kaynağın doğrultu, eğim ve kayma açıları sırasıyla 294°, 38° ve -82° olarak hesaplanmıştır. 2002 Çay-Eber Depremi: İlk olarak tek nokta-kaynak modeli kullanılarak analiz edilen bu deprem, daha sonra iki nokta-kaynak modeliyle daha iyi açıklanabilmiştir. İlk nokta-kaynak, deprem odağının 24 km kuzeybatısında ve 4 km derinlikte bulunmuş, ana kırılması yaklaşık 15 saniye sürmüştür ve sismik momenti 2.93x10^25 dyne.cm olarak hesaplanmıştır. Bu, depremin büyüklüğünü yaklaşık Mw=6.3 olarak önermektedir. Bu nokta-kaynak için doğrultu, eğim ve kayma açıları sırasıyla 282°, 54° ve -70°'dir. İkinci nokta-kaynak ise, odağın 8 km kuzeybatısında ve 16 km derinlikte yer almış, ana kırılma yaklaşık 8 saniye sürmüş ve sismik momenti 0.52x10^25 dyne.cm olarak belirlenmiştir. Bu kaynağın doğrultu, eğim ve kayma açıları sırasıyla 261°, 57° ve 50° olarak hesaplanmıştır. İki nokta-kaynağın birleşimi doğrultu, eğim ve kayma açılarını 282°, 53° ve -60° olarak göstermektedir. Depremlerin Fay Karakteristikleri: 2000 Sultandağ depremi için yapılan çözüm, Sultandağ Fayı'nın kuzeydoğuya eğimli olduğunu ve depremin, Akşehir Gölü'ne doğru ilerleyen normal faylanma özellikli bir kırılmayı temsil ettiğini ortaya koymaktadır. 2002 Çay-Eber depreminde ise, büyük nokta-kaynak Çay ilçesinin batısında, Sultandağ Fayı'nın doğu-batı doğrultusunda gerçekleşen bir kırılmaya işaret ederken, küçük nokta-kaynak Sultandağ ve Çay ilçeleri arasındaki bölgede daha küçük ölçekli bir kırılmayı göstermektedir. Bu ikinci depremdeki küçük nokta kaynağın ters faylanma karakteri, daha önce yapılan bir çalışmada haritalanmış ve Çay ile Sultandağ ilçeleri arasında eski çökelleri kesen ters faylarla örtüşmüştür. Bu durum, ters çözümle belirlenen ters faylanma karakterinin arazi gözlemleriyle tutarlılık gösterdiğini desteklemektedir.