2020-2024 LGS matematik sorularının matematik dersi öğretim programı kazanımlarına, ögrenme alanlarına ve MATH Taksonomiye göre incelenmesi

Bu araştırmada ‎2020-2024 yılları arasında uygulanan Liseye Geçiş Sınavı (LGS) matematik ‎sorularını, Matematik Dersi Öğretim Programı'ndaki öğrenme alanları, kazanımlar ve ‎MATH Taksonomi çerçevesinde ‎ incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılarak ‎2020-2024 LGS matematik soruları‎ taksonomik açıdan değerlendirilmiştir. Araştırmanın ‎örneklemi 2020-2024 yılları LGS sorularından oluşmaktadır. ‎Örneklemi oluşturan LGS matematik soruları Millî Eğitim Bakanlığı'nın web ‎sitesinden edinilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. ‎ LGS matematik soruları ortaokul matematik dersi öğretim programında yer alan öğrenme alanlarına, alt öğrenme alanlarına, kazanımlara ve MATH Taksonomisine göre kodlanmıştır. Bir soru birden fazla öğrenme alanı ve kazanıma yönelik olduğunda ilişkili öğrenme alanları ve ilişkili kazanımlara yönelik kodlamalar da yapılmıştır. Soruların her yıl en fazla Sayılar ve İşlemler öğrenme alanına yönelik olduğu görülmüştür. Yıllara göre sayıları değişkenlik gösterse de her yıl kareköklü ifadeler, veri analizi, üslü ifadeler ve çarpanlar ve katlar alt öğrenme alanında soruların hazırlandığı görülmektedir. Alt öğrenme alanı çeşitliliği bakımından incelendiğinde soruların 2020 yılında 6, 2021 yılında 9, 2022 yılında 10, 2023 yılında 6 ve 2024 yılında 12 farklı alt öğrenme alanında hazırlandığı sonucuna ulaşılmıştır. İlişkilendirme içeren soruların çoğunlukla geometri ve ölçme öğrenme alanı ile ilişkilendirildiği, bunun yanında her yıl sayılar ve işlemler öğrenme alanı ile ilişkilendirme yapıldığı tespit edilmiştir. Kazanımlar açısından incelendiğinde ortaokul matematik dersi öğretim programında yer alan kazanımların 2020 yılında 12'ine, 2021 yılında 15'ine, 2022 yılında 20'sine, 2023 yılında 15'ine ve 2024 yılında ise 20'sine yönelik sorular hazırlandığı belirlenmiştir. İlişkili kazanımlar açısından bakıldığında ise her yıl ve en fazla ilişkilendirme yapılan kazanımın "Dikdörtgenin alanını hesaplar, santimetrekare ve metrekareyi kullanır." kazanımı olduğu görülmüştür. Soruların dağılımı MATH taksonomi açısından incelendiğinde soruların düzeyleri yıllara göre değişkenlik göstermekle birlikte her yıl B1, B2, C1 ve C2 kategorilerinde sorulara yer verildiği belirlenmiştir. En alt düzey olan A1 kategorisinde hiç soru yer almadığı, A2 kategorisinde çok az soru yer aldığı, en üst düzey olan C3 kategorisinden de az sayıda soru olduğu görüşmüştür. ANAHTAR KELİMELER: Matematik Dersi, Öğretim Programı, LGS, öğrenme alanları, kazanım, MATH ‎Taksonomi