21. yüzyıl becerilerinin din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim programlarına yansımaları ve öğretmenlerin bu becerilere yönelik yeterlik algıları

Bu araştırma, modern eğitimde giderek önem kazanan ve küresel bir paradigma haline gelen 21. yüzyıl becerilerinin din eğitimi ile ilişkisini P21 beceri çerçevesi bağlamında ele almaktadır. Çalışmada, din eğitiminin bu becerileri kazandırmadaki fırsatları ve sınırlılıkları analiz edilmiştir. Karma yöntem desenlerinden yakınsak paralel desenin benimsendiği araştırmada, nitel boyutta durum çalışması deseni kullanılarak 2018 ve 2024 DKAB öğretim programları P21 becerileri açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular, 2018 İDKAB programında bilgi okuryazarlığının, 2024 programında ise eleştirel düşünmenin öne çıktığını, ortaöğretim düzeyinde ise her iki programda da eleştirel düşünmenin yoğun olduğunu göstermektedir. Programlarda 21. yüzyıl becerilerinin tamamının yer almadığı tespit edilmiştir. Yaratıcılık ve yenilikçilik, üretkenlik ve hesap verebilirlik becerileri her iki programda da yer almazken, medya okuryazarlığına ilişkin kazanımların bulunmadığı, BİT okuryazarlığının ise yalnızca 2024 ODKAB programında bir kazanımla ilişkilendirildiği belirlenmiştir. Sosyal ve kültürlerarası beceriler dışındaki diğer 21. yüzyıl becerilerinin programlara yansımalarının da sınırlı düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda, DKAB öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerilerini kazandırmaya yönelik yeterlik algıları ilişkisel tarama modeliyle incelenmiştir. 2023-2024 eğitim öğretim yılında TÜİK Düzey 1 bölgesinde görev yapan 885 DKAB öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilen çalışmada, öğretmenlerin genel yeterlik algılarının yüksek olduğu saptanmıştır. Nitel analizde, öğretim programlarında yer verilmeyen veya sınırlı düzeyde ilişkilendirilen becerileri kazandırma konusunda da yeterlik algılarının yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Cinsiyet, mezun olunan fakülte, görev yapılan eğitim kademesi ve öğrenim durumu değişkenlerinin yeterlik algıları üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Mesleki kıdem, beceri eğitimine katılım, kurumun teknolojik altyapısı, DKAB programlarının yeterliğine ilişkin değerlendirmeler ve din eğitiminin 21. yüzyıl becerilerinin kazandırılmasındaki rolüne yönelik görüşler ile ölçek puanları arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.